W najbliższym czasie czekają nas istotne nowelizacje ustawy – Prawo zamówień publicznych. Wszystkie zostały już ogłoszone i znajdują się na etapie vacatio legis. Zmiany obejmują m.in. wprowadzenie certyfikacji wykonawców, ograniczenia udziału w polskich przetargach dla podmiotów z państw trzecich, podwyższenie progu stosowania ustawy Pzp oraz możliwość przeprowadzania rozpraw przed KIO w formie zdalnej. Poniżej prezentujemy zestawienie najważniejszych nowelizacji wraz z terminami ich wejścia w życie i praktycznymi konsekwencjami dla zamawiających i wykonawców.

Postępowania odwoławcze przed Krajową Izbą Odwoławczą odgrywają ogromną rolę w systemie zamówień publicznych. Uczestnicy rynku doskonale wiedzą, że odwołanie wniesione przez wykonawcę potrafi diametralnie zmienić losy przetargu. Niewielu jednak zdaje sobie sprawę, jak istotnym narzędziem jest samo przystąpienie do odwołania – zarówno po stronie zamawiającego, jak i po stronie wykonawcy. To nie tylko formalność. To realna szansa na obronę własnych interesów i możliwość aktywnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Podczas najbliższego webinaru Portalu ZP pokażemy w sposób praktyczny, jak poprawnie i skutecznie korzystać z tej instytucji. ZAREJESTRUJ SWÓJ UDZIAŁ (link).

Samo posiadanie statusu wykonawcy, który złożył ofertę w postępowaniu i nawet wskazanie, że zajął 2 pozycję w rankingu oceny ofert, nie jest wystarczające do skutecznego korzystania ze środków ochrony prawnej określonych ustawą i w zasadzie nie rodzi żadnych skutków procesowych.

Dnia 25 i 26 sierpnia 2025 r. w Dzienniku Ustaw ukazały się dwie nowelizacje Prawa zamówień publicznych: nowy próg stosowania Pzp będzie obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. a regulacje dotyczące wykonawców z państw trzecich zastosujemy już 9 września 2025 r.

Zwrot zabezpieczenia należytego wykonania umowy nie stanowi samodzielnego dowodu potwierdzającego należyte wykonanie robót przez wykonawcę. Jest on jedynie formalnym skutkiem uprzedniego uznania przez zamawiającego, że umowa została wykonana prawidłowo – na podstawie innych dokumentów, takich jak protokół odbioru czy ogłoszenie o wykonaniu umowy.

Obowiązkiem zamawiającego jest takie skonstruowanie postanowień SWZ, które z jednej strony pozwoli na stosowanie kryteriów oceny ofert, a z drugiej uniemożliwi manipulowanie podmiotowymi środkami dowodowymi przez wykonawców.

W odpowiedzi na wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawach Kolin i CRRC Qingdao Sifang, zmianie ulegają przepisy Prawa zamówień publicznych. Nowelizacja umożliwia zamawiającym skuteczne ograniczenie udziału w polskich przetargach wykonawców z państw spoza UE nieobjętych międzynarodowymi umowami handlowymi. Nowe przepisy przewidują nie tylko możliwość ich niedopuszczenia do udziału w postępowaniu, ale również pozwalają ustalić wobec nich mniej korzystne warunki zamówienia oraz pozbawiają ich prawa wnoszenia środków ochrony prawnej. Nowelizacja ma na celu uporządkowanie dotychczasowej praktyki i zwiększenie pewności prawa dla zamawiających. Zmiany wprowadza ustawa z 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi, która została ogłoszona w Dzienniku Ustaw pod poz. 1165. Termin wejścia w życie nowych przepisów to 9 września 2025 r. 

Jeśli dokumentacja zamówienia wymaga podania ceny netto i brutto, a wykonawca wskaże jedynie kwotę brutto, oferta podlega odrzuceniu jako niezgodna z warunkami zamówienia. Zamawiający nie może ustalić ceny netto ani stawki VAT w trybie poprawy omyłki, jeśli brak jest ku temu jednoznacznych danych w treści oferty oraz w SWZ.

Zamawiający ma obowiązek sprecyzowania i zamieszczenia wszelkich wymagań i oczekiwań w dokumentach zamówienia, w przeciwnym wypadku wykonawca ma prawo przyjęcia własnego sposobu realizacji przedmiotu zamówienia.

Procedura z wolnej ręki może być prowadzona częściowo w języku obcym, ale całkowite wyłączenie języka polskiego w tym trybie – nawet przy kontaktach z zagranicznym wykonawcą – nie jest dopuszczalne. Co istotne, przepisy nie obejmują zakazem stosowania wyłącznie języka obcego umowy o zamówienie publiczne. Dlatego dopuszczalne jest jej sporządzenie np. tylko w języku angielsku – o ile zostaną spełnione wymogi formalne ustawy Pzp.