Od 1 lipca 2026 r. każda jednostka sektora finansów publicznych musi realizować obowiązek publikacji określonych umów w Centralnym Rejestrze Umów (CRU JSFP). CRU nie jest wyłącznie nowym systemem teleinformatycznym, ale również nowym zadaniem organizacyjnym, które wymaga uporządkowania sposobu identyfikowania umów, zakupów, aneksów, faktur, zamówień e-mailowych i tych składanych przez platformy zakupowe. Przedstawiamy kompleksowy przewodnik wdrożenia CRU w jednostkach zamawiających. Z tej części opracowania dowiesz się, czy Twoja jednostka podlega nowym przepisom, jak ocenić formę umowy podlegającej publikacji (dokumentowa, elektroniczna i in.) oraz jak zakwalifikować dany wydatek do rejestracji (np. co z abonamentem na telefonię komórkową, zwrotem kosztów delegacji pracownika, zakupem w sklepie online, zamówieniem przez telefon i in.). W drugiej części przewodnika publikujemy pełną procedurę wdrożeniową nowych obowiązków w jednostce wraz z niezbędnymi wzorami dokumentów m.in., wewnętrznym regulaminem związanym z obowiązkami dotyczącymi CRU oraz instrukcją krok po kroku, jak obsługiwać rejestr.

Samo powołanie się na referencje podmiotu trzeciego nie wystarczy, aby wykazać spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Zamawiający powinien sprawdzić, czy udostępniany zasób jest realny, konkretny i faktycznie wykorzystany przy realizacji zamówienia. Szczególna ostrożność jest konieczna przy usługach i robotach budowlanych, gdzie podmiot trzeci musi wykonać ten zakres zamówienia, do którego wymagane było jego doświadczenie. Sprawdź, jakie dokumenty należy zweryfikować i jakie nieprawidłowości najczęściej pojawiają się w praktyce.

Czy zamawiający musi badać rozwiązania ICT także w robotach budowlanych, dostawie pojazdów albo procedurze prowadzonej według zasady konkurencyjności? Kiedy wystarczy oświadczenie wykonawcy, a kiedy trzeba żądać szczegółowego wykazu produktów, usług i procesów ICT? Jak podejść do błędów, braków i rozbieżności w oświadczeniach wykonawców w temacie stosowanych rozwiązań ICT? Omawiamy 10 praktycznych przypadków stosowania art. 226 ust. 1 pkt 17 i 19 ustawy Pzp prosto z bieżących postępowań naszych Czytelników. 

Naruszenie dyscypliny finansów publicznych w zamówieniach publicznych dotyczy osób działających po stronie zamawiającego, którym można przypisać winę za niezgodne z Pzp działania lub zaniechania. Odpowiedzialność wynika z ustawy z 17 grudnia 2004 r. i może obejmować m.in. karę pieniężną, naganę lub zakaz pełnienia funkcji. W artykule wyjaśniamy, kto odpowiada za naruszenia, kiedy dochodzi do naruszenia dyscypliny finansów publicznych oraz jakie sankcje przewidują przepisy.

Czy zamawiający musi zgodzić się na waloryzację wynagrodzenia z powodu wzrostu cen? Niekoniecznie. Nie musi on akceptować wniosku o podwyższenie wynagrodzenia tylko dlatego, że wykonawca powołuje się na wzrost kosztów. Wykonawca powinien najpierw wykazać realne podstawy do zmiany umowy. W tym celu musi przedstawić dowody, kalkulację oraz wpływ wzrostu kosztów na realizację konkretnego zamówienia. Jeżeli wykonawca przy braku zgody na waloryzację odmawia dalszej realizacji umowy, zamawiający powinien działać zgodnie z postanowieniami kontraktu. W szczególności powinien ocenić możliwość naliczenia kar umownych, skorzystania z zabezpieczenia należytego wykonania umowy oraz wyboru właściwego trybu dokończenia robót. Poniższe omówienie opiera się na konkretnym case study dotyczącym robót budowlanych prowadzonych w trybie podstawowym bez negocjacji.

Proces budowlany z reguły nie obędzie się bez roszczeń. Zamawiający niechętnie podchodzą do ich uwzględnienia, najczęściej argumentując, że są niewystarczająco udokumentowane. Na co wobec tego zwrócić uwagę, by zawczasu przygotować się do uzasadnienia roszczenia? Poznaj najważniejsze kwestie dotyczące metod dokumentowania roszczeń, zarówno tych w zakresie finansowym, jak i w odniesieniu do terminu realizacji.

Umowy w sprawach zamówień publicznych mają, co do zasady, charakter umów dwustronnych, w ramach których strony są zobowiązane wzajemnie do spełniania ekwiwalentnych świadczeń. Umowa taka ma charakter odpłatny i jej przedmiotem mogą być dostawy, usługi lub roboty budowlane. Zamówieniem publicznym będzie też sytuacja, gdy własność budynku  wybudowanego przez dany podmiot zostanie przeniesiona na własność zamawiającego dopiero po jego wybudowaniu. Za zamówienie publiczne może również zostać uznane porozumienie. Sprawdź, jakie musi mieć cechy, aby nie narazić się na zarzut udzielenia zamówienia z pominięciem stosowania przepisów ustawy Pzp.  Uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z 10 kwietnia 2026 r. sygn. akt  KIO/KD 7/26

Katalogi Nakładów Rzeczowych tworzą bazę normatywną danych stanowiącą podstawę kalkulacji kosztorysowej w budownictwie. Są to w szczególności zestawienia robocizny, materiałów i sprzętu, przypisanych do konkretnych czynności wykonywanych w trakcie robót budowlanych. Katalogi te – obok cenników – są jednym z podstawowych narzędzi kosztorysanta, który przygotowuje kosztorys. Ich wykorzystywanie może być niekiedy uwarunkowane przepisami Prawa zamówień publicznych, choć należy od razu wyraźnie zaznaczyć, że ani zamawiający ani wykonawcy nie mają obowiązku korzystania z KNR w procesie udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane.