Nowe procedury udzielania zamówień, większa swoboda negocjacji, obowiązkowe kryteria jakościowe i zmienione zasady wykluczania wykonawców – to tylko część propozycji zawartych w projekcie Public Procurement Act z 9 września 2026 r. Komisja Europejska chce zastąpić trzy obowiązujące dyrektywy jednym rozporządzeniem, które będzie bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich UE. Reforma obejmuje również badanie rażąco niskiej ceny, podział zamówień na części oraz modyfikacje umów. Sprawdzamy, które rozwiązania rzeczywiście różnią się od obecnej ustawy Pzp, jakie znaczenie mogą mieć dla zamawiających i wykonawców w Polsce i kiedy nowe przepisy mogłyby zacząć obowiązywać.

Czy zamawiającemu wolno zapisać w umowie, że kara umowna może, ale nie musi zostać naliczona, nawet jeśli wykonawca naruszy warunki kontraktu? Problem dotyczy zarówno zamówień objętych ustawą Pzp, jak i kar umownych w zamówieniu do 170.000 zł. Choć Kodeks cywilny pozostawia wierzycielowi dużą swobodę w dochodzeniu kar, w zamówieniach publicznych trzeba uwzględnić także zasady Pzp oraz przepisy o finansach publicznych i odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Wyjaśniamy, czym różni się zapis „zamawiający może naliczyć karę” od pozostawienia mu pełnej uznaniowości oraz kiedy możliwe jest zgodne z prawem zmniejszenie należnej kary.

Jak prawidłowo opisać waloryzację wynagrodzenia w umowie na usługi projektowe trwającej ponad 6 miesięcy? Pokazujemy przykładowe postanowienia umowne dotyczące zmiany wynagrodzenia na podstawie wskaźnika GUS, progu uruchamiającego waloryzację oraz maksymalnego limitu zmiany ceny. Na konkretnym przykładzie wynagrodzenia 300.000 zł wyjaśniamy również, jak obliczyć kwotę waloryzacji i zastosować ustalony w umowie limit.

Podmiotowe środki dowodowe to dokumenty, które służą potwierdzeniu, że wykonawca nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji. Kiedy zamawiający ma obowiązek ich żądać od wykonawcy, a kiedy wystarczy, że poprzestanie na oświadczeniu wstępnym lub JEDZ? Wyjaśniamy, jakie podmiotowe środki dowodowe może składać wykonawca, kiedy należy je uzupełnić, jak oceniać ich aktualność oraz w jakim zakresie od 12 lipca 2026 r. może  je zastąpić certyfikat wykonawcy.

Wykonawca, który przygotował dokumentację projektową, może później złożyć ofertę na realizację robót budowlanych, ale zamawiający musi zadbać o zachowanie uczciwej konkurencji w postępowaniu. Czy wystarczy udostępnić kosztorys inwestorski, ujawnić wartość zamówienia i wydłużyć termin składania ofert? Wyjaśniamy, jakie działania powinien podjąć zamawiający zgodnie z art. 85 ustawy Pzp, kiedy wcześniejsze zaangażowanie wykonawcy może prowadzić do jego wykluczenia oraz jakie dokumenty i wyjaśnienia powinien złożyć wykonawca w procedurze.

Przy sporządzaniu obszernych kosztorysów ofertowych nietrudno o błąd. Dokument ten składa się zazwyczaj z bardzo wielu stron, przy największych zamówieniach – zawierających nawet do kilkuset pozycji. Trzeba mieć przy tym na względzie, że omyłka czy błąd w kosztorysie może wykonawcę wiele kosztować. Zdarza się, że zmieniają one cenę oferty w taki sposób, że „spada” ona na dalsze miejsce w rankingu. Dodatkowo mogą sprawić, że przedsiębiorca zaoferuje realizację zamówienia za wynagrodzenie zupełnie dla niego nieopłacalne. Po sporządzeniu kosztorysu warto mu się przyjrzeć i raz jeszcze zweryfikować elementy, które najczęściej są źródłem przeoczeń i błędów.    

Jeżeli zamawiający chce porównać kilka koncepcji architektonicznych i wybrać pracę o najlepszych walorach estetycznych, funkcjonalnych i technicznych, naturalnym rozwiązaniem jest konkurs. W niektórych przypadkach jego przeprowadzenie jest obowiązkowe, zwłaszcza gdy wartość usług projektowych przekracza progi unijne. Sprawdź, kiedy można zastosować wyjątek z art. 325 ust. 3 ustawy Pzp oraz czy poniżej progów unijnych dopuszczalne jest przeprowadzenie postępowania z kryteriami oceny odnoszącymi się do jakości i estetyki koncepcji.