Czy w zamówieniach poniżej 170 tys. zł można wskazać markę produktu lub znak towarowy?
W opisie przedmiotu zamówienia w procedurze poniżej 170 000 zł można wskazać markę produktu lub znak towarowy, ale nie oznacza to pełnej dowolności. Jest to dopuszczalne tylko wtedy, gdy wynika z obiektywnych potrzeb zamawiającego i nie ogranicza konkurencji. Dobrą praktyką jest stosowanie klauzuli równoważności, która zwiększa konkurencyjność i zmniejsza ryzyko zarzutów o faworyzowanie wykonawcy.
W procedurach zapytania ofertowego do 170 000 zł co do zasady dopuszczalne jest używanie znaków towarowych i marek produktów w sposób bardziej swobodny niż w przypadku zamówień publicznych udzielanych zgodnie z ustawą Pzp.
Warto jednak pamiętać, że w takich procedurach zamawiający powinien mieć na względzie zasadę celowego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych a także starać się uczciwie i równo traktować potencjalnych wykonawców.
Użycie marki produktu:
- jest zatem dopuszczalne, gdy przemawiają za tym określone, obiektywne potrzeby zamawiającego i
- nie powinno mieć na celu jedynie ograniczenia konkurencji i zawężenia kręgu potencjalnych wykonawców.
Zasady zamówień poniżej 170 000 zł, o których trzeba pamiętać
W zamówieniach „podprogowych” (poza Pzp) zamawiający może wskazać konkretny produkt, określić producenta lub markę bądź posłużyć się nazwą handlową jako wzorcem. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Zamawiający nadal jest zobowiązany do stosowania zasad wynikających z:
- ustawy o finansach publicznych (art. 44 – zasada efektywności i gospodarności),
- zasad ogólnych takich jak równe traktowanie wykonawców czy uczciwa konkurencja,
- wewnętrznych regulaminów udzielania zamówień.
Dodatkowo UZP wskazuje wprost w swoich rekomendacjach, że:
- stawianie zbyt wygórowanych lub ograniczających wymagań może prowadzić do naruszenia równego traktowania oferentów,
- procedury powinny umożliwiać realną konkurencję między wykonawcami.
W praktyce oznacza to, że:
- wskazanie konkretnej marki lub producenta jest co do zasady dopuszczalne,
- ale tylko wtedy, gdy nie prowadzi do nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji.
Czy należy stosować równoważność?
Choć brak jest formalnego obowiązku dopuszczenia rozwiązań równoważnych w procedurze poniżej 170.000 zł − jak w przypadku zamówień z Pzp – stosowanie równoważności jest dobrą praktyką i wynika z zasad konkurencyjności.
Przede wszystkim zapewnia dostęp do zamówienia większej liczbie wykonawców i realizuje zasadę uczciwej konkurencji. W praktyce zwiększa konkurencyjność postępowania i ogranicza ryzyko zarzutów o faworyzowanie konkretnego wykonawcy lub producenta a nawet „ustawienia” zamówienia pod jeden produkt. Pozwala też niejednokrotnie uzyskać lepsze oferty cenowe i z pewnością wzmacnia transparentność procedury.
Brak dopuszczenia rozwiązań równoważnych może być z kolei oceniony jako działanie niegospodarne lub ograniczające konkurencję – szczególnie gdy na rynku istnieją wystarczająco dobrej jakości rozwiązania alternatywne.
Także wytyczne UZP w zakresie wydatkowania środków poniżej 170 tys. zł wyraźnie akcentują, że celem procedury jest wybór najlepszej oferty dostępnej na rynku, a nie ograniczenie rynku do jednego rozwiązania.
Jak stosować markę produktu i znaki towarowe w zamówieniu poniżej 170 000 zł?
W zapisie o równoważności oferowanych rozwiązań w szczególności warto zadbać o:
- dopuszczenie wprost produktów równoważnych,
- nałożenie na wykonawcę obowiązku wykazania równoważności,
- wskazanie, że nazwy handlowe mają charakter przykładowy,
- określenie minimalnych parametrów technicznych i jakościowych dla zamawianych produktów (i równoważnych).
Należy w tym przypadku sprawdzić także zapisy wewnętrznego regulaminu zlecania zamówień do 170.000 zł – jeśli taki występuje u danego zamawiającego. Być może zawiera on konkretne zasady korzystania w danym przypadku ze znaków towarowych (marki, nazwy producenta, modelów sprzętu) do zamawiania przedmiotów poniżej 170.000 zł.
Powiązane treści
