tryb z wolnej ręki

984x553 (22)

Najczęstsze błędy w trybie z wolnej ręki – sprawdź, jak ich uniknąć

Październik 2026 r.

Tryb zamówienia z wolnej ręki bywa postrzegany jako prostszy, ponieważ zamawiający prowadzi postępowanie tylko z jednym wykonawcą. W praktyce jest to jednak tryb sformalizowany, który wymaga wykazania ustawowej przesłanki, przeprowadzenia negocjacji, sporządzenia odpowiedniej dokumentacji oraz zachowania obowiązków informacyjnych. Błędy popełnione na którymkolwiek z tych etapów mogą prowadzić do zakwestionowania wyboru trybu, naruszenia dyscypliny finansów publicznych albo uznania zawartej umowy za niezgodną z przepisami.

W trakcie szkolenia omówimy najczęściej występujące nieprawidłowości w postępowaniach prowadzonych w trybie z wolnej ręki oraz pokażemy, jak ich unikać w praktyce.

Korzyści dla Ciebie

  • Dowiesz się, jakie minimalne wymagania formalne należy spełnić, prowadząc tryb z wolnej ręki.
  • Zobaczysz, jak prawidłowo przygotować, przeprowadzić i udokumentować negocjacje z wykonawcą.
  • Poznasz granice dopuszczalnej zmiany umowy zawartej w trybie z wolnej ręki oraz zasady oceny, czy możliwe jest podpisanie aneksu.
  • Poznasz najczęściej wykorzystywane przesłanki zastosowania tego trybu oraz pułapki związane z ich interpretacją.

Dla kogo jest to szkolenie?

Szkolenie skierowane jest przede wszystkim do zamawiających, którzy na co dzień:

  • przygotowują postępowania w trybie z wolnej ręki,
  • oceniają możliwość zastosowania przesłanek ustawowych,
  • prowadzą negocjacje z wykonawcami,
  • sporządzają protokoły i uzasadnienia wyboru trybu,
  • przygotowują lub opiniują zmiany umów o zamówienie publiczne.

Czy sygnał o przyszłej potrzebie innych działów wpływa na tryb udzielenia zamówienia?

Pytanie:

Zamawiający ma wniosek o zakup bezterminowych licencji oprogramowania na kilka stanowisk pracy w jednym z działów na 12 miesięcy. Wartość planowanych zakupów nie przekracza 130.000 zł, więc rozpoczęto procedurę bez stosowania Pzp. Wniosek o zakup pojawił się w 2025 roku. Nie wiadomo, czy uda się podpisać umowę jeszcze w tym roku, a zakup może zostać sfinalizowany w roku 2026. Zamawiający jest na etapie uzgadniania zapisów w umowie z potencjalnym wykonawcą – dostawcą licencji i nie doszło jeszcze do podpisania umowy. W międzyczasie pojawił się sygnał od pracownika innego działu, że w najbliższym czasie również będą potrzebować nowych stanowisk. Zakup jakiegokolwiek dodatkowego stanowiska zwiększy wartość zamówienia do ponad 130.000 zł. Nie wpłynął jednak jeszcze oficjalny wniosek o zakup tych stanowisk, nie sprecyzowano, ile miałoby ich być, osoba merytoryczna stwierdziła, że jeszcze może chwilę wstrzymać się z zakupem. Pewne jest, że jakieś stanowiska będą w najbliższych miesiącach dokupywane, nie ma jednak sprecyzowanej ze strony osób merytorycznych potrzeby w szczególności w zakresie liczby stanowisk. Jak zamawiający powinien podejść do szacowania wartości zamówienia, czy należy szacować wyłącznie zamówienia, co do których ma już konkretny wniosek i liczbę?

Jak wypełnić ogłoszenie o udzieleniu zamówienia z wolnej ręki w e-Notices2? Wytyczne dla zamawiającego

Jak wypełnić ogłoszenie o udzieleniu zamówienia z wolnej ręki w e-Notices2? Wytyczne dla zamawiającego

W przypadku zamówień udzielanych w trybie z wolnej ręki powyżej progów unijnych zamawiający powinien w ogłoszeniu o udzieleniu zamówienia w systemie e-Notices2 wskazać, że „wyłoniono co najmniej jednego zwycięzcę” – mimo że tryb ten nie zakłada składania ofert. To zalecane rozwiązanie wynika z interpretacji UZP i dotyczy także procedur niekonkurencyjnych. Sprawdź, jak poprawnie wypełnić formularz i uniknąć błędów przy publikacji ogłoszenia.

Tryb zamówienia z wolnej ręki – dowiedz się, jak wygląda procedura

Tryb zamówienia z wolnej ręki – procedura wg Prawa zamówień publicznych

Zamówienie z wolnej ręki polega na tym, że w postępowaniu po stronie wykonawcy, występuje wyłącznie jeden podmiot. Zamawiający po negocjacjach z wykonawcą podpisuje z nim umowę. Tryb ten zatem całkowicie wyłącza konkurencję, dlatego wolno go zastosować, tylko w sytuacjach dopuszczonych ustawą Pzp. Jak przeprowadzić procedurę z wolnej ręki? Czy w tym trybie wykonawca składa ofertę? Jak przebiega wszczęcie procedury? Jak przygotować zaproszenie do negocjacji w trybie z wolnej ręki? Czy sprawdzać przesłanki wykluczenia wobec wykonawcy? W jakiej formie odbywa się komunikacja w trybie z wolnej ręki? Na te i inne praktyczne pytania odpowiadamy w artykule. Na końcu znajdziesz plik do wydruku – check listę z formalnościami do wykonania w trybie z wolnej ręki do odhaczenia krok po kroku.

W tym artykule

Polecam także schemat postępowania w trybie z wolnej ręki w formie plakatu (plik .pdf): Tryb z wolnej ręki (plakat/schemat do wydruku PDF)