Katarzyna Bełdowska

Jeżeli zamawiający wykorzystał ilości odpadów przewidziane w umowie przed terminem jej zakończenia, nie oznacza to jeszcze automatycznej możliwości zwiększenia zakresu zamówienia. Brak klauzul zmiany umowy w dokumentacji przetargowej istotnie ogranicza działania zamawiającego. W praktyce podstawą może być przede wszystkim art. 455 ust. 2 ustawy Pzp, o ile wartość dodatkowych usług mieści się w ustawowych limitach.

Specyfikacja warunków zamówienia to podstawowy dokument w przetargu, który zawiera wszystkie wymogi zamawiającego związane z procedurą udzielenia zamówienia oraz realizacją umowy po zakończonym przetargu. SWZ pojawia się w każdej procedurze zamówieniowej za wyjątkiem trybu z wolnej ręki. W artykule znajdziesz zestawienie niezbędnych elementów SWZ oraz spis zapisów fakultatywnych i dowiesz się, jak krok po kroku sporządzić i opublikować specyfikację.

Przedstawiamy edytowalny wzór SWZ w formacie .DOC dla przetargu nieograniczonego. To kompletna specyfikacja warunków zamówienia do postępowania powyżej progów unijnych, opracowana zgodnie z ustawą z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, z uwzględnieniem najnowszych zmian w przepisach, aktualnego orzecznictwa oraz praktyki kontrolnej.

Tryb podstawowy bez negocjacji jest najczęściej stosowaną procedurą w zamówieniach krajowych, dlatego wzór SWZ wykorzystywany w takich postępowaniach powinien być nie tylko kompletny, ale przede wszystkim aktualny i praktyczny. W 2026 roku zamawiający muszą uwzględniać w dokumentach zamówienia kolejne zmiany przepisów, w tym nowe podstawy odrzucenia ofert dotyczące ICT (cyberbezpieczeństwo) oraz regulacje związane z certyfikacją wykonawców.

W trybie podstawowym zamawiający nie żąda wszystkich podmiotowych środków dowodowych od razu z ofertą. Po ocenie ofert wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia aktualnych dokumentów potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Podstawą takiego działania jest art. 274 ust. 1 ustawy Pzp.

W przetargu nieograniczonym zamawiający musi szczególnie starannie zaplanować etap weryfikacji podmiotowej wykonawcy. Postępowania unijne wiążą się z obowiązkiem stosowania JEDZ oraz koniecznością sprawdzenia, czy wykonawca nie podlega wykluczeniu z postępowania za pomocą konkretnych dokumentów. Dlatego prawidłowe wezwanie do złożenia podmiotowych środków dowodowych ma istotne znaczenie nie tylko dla sprawności procedury, ale także dla bezpieczeństwa całego postępowania.

Certyfikacja wykonawców od 12 lipca 2026 r. zmienia praktykę przygotowywania SWZ. Zamawiający muszą przewidzieć, kiedy certyfikat zastąpi podmiotowe środki dowodowe, jak zweryfikować jego zakres i ważność oraz w jakich sytuacjach nadal żądać dokumentów od wykonawcy. Szczególnej uwagi wymaga opis podstaw wykluczenia, warunków udziału, poziomów zdolności, JEDZ, oświadczenia z art. 125 ust. 1 ustawy Pzp, a także zasad oceny konsorcjum i podmiotów udostępniających zasoby. W tekście pokazujemy, jak przełożyć nowe przepisy na dokumenty zamówienia. Dodatkowo pod artykułem udostępniamy gotowe wzory SWZ – dla przetargu nieograniczonego oraz trybu podstawowego – z postanowieniami dostosowanymi do certyfikacji wykonawców.

Gdy temperatura za oknem rośnie, a zapewnienie pracownikom wody staje się codzienną potrzebą (ale także obowiązkiem) wielu jednostek, pojawia się praktyczne pytanie o sposób dokonania takiego zakupu w reżimie zamówień publicznych. Szczególne znaczenie ma dziś kwestia butelek objętych systemem kaucyjnym: czy kaucję należy uwzględnić w wartości zamówienia i jak postąpić z pieniędzmi odzyskanymi po zwrocie opakowań? Z perspektywy Pzp zamawiający powinien uwzględnić przewidywaną wysokość kaucji przy szacowaniu wartości zamówienia oraz zabezpieczaniu środków, natomiast sposób jej późniejszego rozliczenia powinien zostać skonsultowany z głównym księgowym.

Pytanie: Dwie osoby prowadzące jednoosobowe działalności gospodarcze złożyły dwie niezależne oferty przetargowe. Są one najkorzystniejsze w postępowaniu (zajmują pierwsze i drugie miejsce). W czasie weryfikacji ofert znaleźliśmy informację o tym, że wykonawcy prowadzą wspólnie spółkę z o.o. (pełnią funkcję prezesa i wspólnika), która obecnie ma zawieszoną działalność. Dzień po ogłoszeniu informacji z otwarcia ofert wpłynęło zawiadomienie o wycofaniu oferty od najkorzystniejszego wykonawcy. Czy w takim przypadku mogło dojść do zmowy cenowej? Czy wycofanie oferty jest skuteczne? Jak dalej postępować w takiej sytuacji? Dodam, że postępowanie prowadzone jest w trybie podstawowym.

Samo powołanie się na referencje podmiotu trzeciego nie wystarczy, aby wykazać spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Zamawiający powinien sprawdzić, czy udostępniany zasób jest realny, konkretny i faktycznie wykorzystany przy realizacji zamówienia. Szczególna ostrożność jest konieczna przy usługach i robotach budowlanych, gdzie podmiot trzeci musi wykonać ten zakres zamówienia, do którego wymagane było jego doświadczenie. Sprawdź, jakie dokumenty należy zweryfikować i jakie nieprawidłowości najczęściej pojawiają się w praktyce.