roboty budowlane

Zamawiający niechętnie podchodzą do ich uwzględnienia, najczęściej argumentując, że są niewystarczająco udokumentowane.

Roszczenia z umów PZP na roboty budowlane – jak je dobrze dokumentować?

Proces budowlany z reguły nie obędzie się bez roszczeń. Zamawiający niechętnie podchodzą do ich uwzględnienia, najczęściej argumentując, że są niewystarczająco udokumentowane. Na co wobec tego zwrócić uwagę, by zawczasu przygotować się do uzasadnienia roszczenia? Poznaj najważniejsze kwestie dotyczące metod dokumentowania roszczeń, zarówno tych w zakresie finansowym, jak i w odniesieniu do terminu realizacji.

W tym artykule
  • Umowa o roboty budowlane – szczególnie ta skomplikowana i długoterminowa – zazwyczaj wiąże się z koniecznością dokonywania w niej określonych modyfikacji.
  • Zanim dojdzie do zmian umowy, wykonawca i zamawiający przedstawiają swoje racje i argumenty.
  • Aby zapobiec oddawaniu sprawy do sądu, należy zadbać o właściwe udokumentowania możliwie wszelkich ważnych zdarzeń związanych z realizacją umowy, przykładowo takich jak: opóźnienia, odbiory, wymiana danych z zamawiającym, ponoszone dodatkowe koszty.
  • Za podstawę do rozpatrzenia wniosku o przesunięcie terminu realizacji można przyjąć np. harmonogram rzeczowy z zasobami, terminami dostaw, zakresem i terminami prac podwykonawców, z naniesionymi wykresami przedstawiającymi rzeczywisty przebieg robót w stosunku do wcześniej zaplanowanego.

Jeśli chcesz bezpiecznej realizacji zamówienia po podpisaniu umowy, dopilnuj formalności jeszcze przed złożeniem oferty! Zgodną i bezproblemową współpracę zapewnią tylko:

  • rzetelna analiza SWZ i ogłoszenia,
  • dopracowany projekt umowy z zamawiającym oraz
  • właściwie wyceniona i przygotowana oferta.

Nauczymy Cię, jak znaleźć zamówienie dobre dla Twojej firmy, by z sukcesem i zyskiem je zrealizować.

Na naszym szkoleniu „PRZETARG NA ROBOTY BUDOWLANE – JAK WYGRAĆ POSTĘPOWANIE I NIE STRACIĆ NA REALIZACJI KONTRAKTU” podpowiadamy nie tylko jak wygrać przetarg, ale też w jaki sposób zabezpieczyć realizację zamówienia, aby była ona opłacalna i zgodna z pierwotnym planem.

SPRAWDŹ AGENDĘ i ZAREJESTRUJ SIĘ

Kiedy? 24 czerwca 2026 r. godz. 9-15

Gdzie? Wygodna formuła ONLINE bez wychodzenia z domu

Kto będzie szkolił? mec. dr Andrzela Gawrońska-Baran − była Wiceprezes Urzędu Zamówień Publicznych oraz wieloletnia dyrektor departamentu zamówień publicznych w dużej instytucji zamawiającej, doradca wykonawców oraz zamawiających, a także pełnomocnik w postępowaniach odwoławczych przed KIO 

Katalogi Nakładów Rzeczowych tworzą bazę normatywną danych stanowiącą podstawę kalkulacji kosztorysowej w budownictwie.

Katalogi nakładów rzeczowych (KNR) warto wykorzystać w kosztorysowaniu zamówień publicznych

Katalogi Nakładów Rzeczowych tworzą bazę normatywną danych stanowiącą podstawę kalkulacji kosztorysowej w budownictwie. Są to w szczególności zestawienia robocizny, materiałów i sprzętu, przypisanych do konkretnych czynności wykonywanych w trakcie robót budowlanych. Katalogi te – obok cenników – są jednym z podstawowych narzędzi kosztorysanta, który przygotowuje kosztorys. Ich wykorzystywanie może być niekiedy uwarunkowane przepisami Prawa zamówień publicznych, choć należy od razu wyraźnie zaznaczyć, że ani zamawiający ani wykonawcy nie mają obowiązku korzystania z KNR w procesie udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane.

W tym artykule
  • Katalogi Nakładów Rzeczowych to ujednolicone zbiory norm (R, M, S) służące do kalkulacji kosztorysowej robót budowlanych. Ułatwiają przygotowanie wartości inwestycji, ofert oraz rozliczeń, ale same w sobie nie przesądzają o technologii wykonania.
  • Ani zamawiający, ani wykonawcy nie mają ustawowego obowiązku stosowania KNR w postępowaniach na zamówienia publiczne o roboty budowlane. Katalogi funkcjonują jako prywatne publikacje i narzędzia pomocnicze w kosztorysowaniu.
  • Każdy katalog zawiera tytuł/oznaczenie, tablice elementów, nakłady rzeczowe oraz uwagi i zalecenia. Dane opisują robociznę, materiały i sprzęt przypisane do konkretnych czynności, opierając się na uśrednionych warunkach technologicznych.
  • Ze względu na uśredniony charakter norm konieczna jest weryfikacja warunków konkretnej budowy. Doświadczenie kosztorysanta decyduje o ewentualnych współczynnikach korygujących lub analizach indywidualnych.
  • W przedmiarze można pomocniczo odwołać się do pozycji z katalogów (z podaniem numeru katalogu, wydania, tablicy/kolumny), aby precyzyjnie opisać roboty. Należy jednak unikać narzucania technologii producenta/wykonawcy, co mogłoby naruszać art. 99 ust. 4 Pzp i ograniczać konkurencję.
  • Przy sporządzaniu kosztorysu inwestorskiego pierwszeństwo mają dane rynkowe (w tym ceny z wcześniejszych umów), a dopiero w ich braku – kalkulacja szczegółowa oparta na KNR i cenach RMS. Zamawiający powinien dokładnie identyfikować użyte katalogi (numer, wydanie, tablica, kolumna), aby ułatwić weryfikację.
  • Wykonawcy mogą swobodnie korzystać z wybranych katalogów przy kalkulacji ceny ofertowej. Dobrą praktyką jest wskazywanie w SWZ, że odniesienia do KNR w przedmiarze mają charakter niewiążący.
  • KNR porządkują kalkulację i ułatwiają porównywalność, ale bezrefleksyjne ich kopiowanie może prowadzić do narzucenia technologii lub nieadekwatnych założeń. W każdym przypadku opis przedmiotu zamówienia powinien pozostać neutralny technologicznie, mierzalny i konkurencyjny.
Zmiana umowy roboty budowlane – wzory klauzul Pzp

Zmiana umowy na roboty budowlane – 4 najczęstsze klauzule Pzp (wzory zapisów)

Jak konstruować klauzule zmiany umowy o roboty budowlane, aby skutecznie zabezpieczyć interes zamawiającego? Sprawdź przykładowe zapisy dotyczące zmiany terminu realizacji, wad dokumentacji, podwykonawców i personelu oraz dowiedz się, jak stosować art. 455 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp w praktyce.

Umowa o roboty budowlane

Umowa o roboty budowlane PZP wzór

Przepis art. 7 pkt 21 ustawy z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych definiuje roboty budowlane jako wykonanie albo zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych, określonych w załączniku II do dyrektywy 2014/24/UE, w załączniku I do dyrektywy 2014/25/UE oraz objętych działem 45 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 listopada 2002 r. w sprawie Wspólnego Słownika Zamówień (CPV), lub obiektu budowlanego, a także realizację obiektu budowlanego za pomocą dowolnych środków, zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego.

Czy zamawiający może żądać wykazania robót zakończonych protokołem odbioru końcowego?

Pytanie:

Czy zamawiający może – w granicach przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych – określić warunek udziału w postępowaniu w taki sposób, aby wykonawca wykazał wykonanie w okresie ostatnich 5 lat co najmniej jednej roboty budowlanej o wartości min. 500.000 zł brutto, zakończonej protokołem odbioru końcowego (tj. wykonaniem umowy w całości)?

Czy taki warunek nie wykracza poza § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy?

Czy przedmiar robót budowlanych stanowi element OPZ?

Czy przedmiar robót budowlanych stanowi element OPZ?

Czy zamawiający, ogłaszając przetarg na roboty budowlane, może wskazać, że przedmiar robót ma charakter wyłącznie pomocniczy i nie stanowi opisu przedmiotu zamówienia (OPZ)? Czy też należy traktować go jako jeden z jego elementów – obok projektów i STWiORB? Odpowiedź zależy od przyjętego w umowie sposobu rozliczenia: kosztorysowego lub ryczałtowego.

Realizacja robót budowlanych – problemy praktyczne z projektem i robotami dodatkowymi

Pytanie:

Prowadzę pierwszy etap inwestycji przebudowy budynku szkoły, który obejmuje wykonanie zakresu robót instalacyjnych, montażowych i budowlanych. Wykonawca składając ofertę z wynagrodzeniem ryczałtowym, miał do dyspozycji dokumentację projektową i STWiORB (bez projektów wykonawczych). Czy zamawiający, zgodnie z rozporządzeniem do ustawy Pzp, powinien posiadać i udostępnić wykonawcy projekty wykonawcze? Co w sytuacji, gdy projektant odmawia ich sporządzenia, tłumacząc, że art. 103 Prawa budowlanego o nich nie wspomina?

Ponadto w trakcie realizacji prac pojawiły się roboty, które występują w dokumentacji, lecz ich zakres jest większy, niż wynika to z dokumentacji. Wykonawca nie był w stanie ich przewidzieć. Występują też prace, których nie ma ani w OPZ, ani w dokumentacji, a są konieczne do zakończenia pierwszego etapu robót. Czy zamawiający może zmienić umowę zgodnie z art. 455 ust. 2 i art. 455 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, zwiększając zakres prac i wynagrodzenia? Co to znaczy, że wzrost ceny spowodowany każdą kolejną zmianą nie przekracza 50% wartości pierwotnej umowy? Czy zmiany, zgodne z art. 455 ust. 2 i ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, mogą występować równolegle?

Roboty budowlane i dostawy realizowane w ramach jednej inwestycji – zasady zlecania

Pytanie:

 Zamawiający planuje udzielić zamówienia na zadanie określone w budżecie jako: „Budowa sieci światłowodowej na terenie gminy”. W ramach zadania do wykonania będą roboty budowlane, ale także dostawy wyposażenia wybudowanej sieci światłowodowej (sterowniki, elementy zarządzania) oraz dostawa oprogramowania. Wydział merytoryczny planuje udzielić zamówienia w podziale na trzy części (roboty budowlane, dostawa wyposażenia, dostawa oprogramowania). Wartość szacunkowa robót budowlanych wynosi 6.000.000 zł, natomiast wartość dostawy wyposażenia 400.000 zł, a oprogramowania 200.000 zł. Czy zamawiający ogłaszając zamówienie (w podziale na trzy części), ma przyjąć, że z uwagi na to, iż głównym jego przedmiotem są roboty budowlane – całe należy potraktować jako roboty budowlane i ogłosić je w trybie krajowym? Czy też z uwagi na to, że mimo jednego zadania budżetowego zakresy stanowią roboty budowlane i dostawy, można potraktować je odrębnie i ogłosić osobne postępowania?

PROTOKÓŁ PRZEKAZANIA TERENU BUDOWY, PROTOKÓŁ PRZEKAZANIA FRONTU ROBÓT

Po zawarciu umowy o roboty budowlane zamawiający ma obowiązek formalnie przekazać wykonawcy teren (miejsce), na którym będą realizowane prace (plac budowy). Przekazanie takie odbywa się poprzez – podpisany przez przedstawiciela wykonawcy i zamawiającego – dokument zwany protokołem przekazania frontu robót lub protokołem przekazania terenu budowy.

Konieczność zawarcia dwóch umów na roboty budowlane a podział zamówienia na części

Pytanie:

Zamawiający publiczny (gmina) zamierza udzielić w formule zaprojektuj-wybuduj dwóch zamówień będących robotami budowalnymi, których łączna wartość nie przekracza progu unijnego. Ze względów funkcjonalnych i organizacyjnych wskazane jest powierzenie obu zadań jednemu wykonawcy. Roboty budowlane będą prowadzone na tej samej nieruchomości – plac budowy dla obu robót będzie się przenikał. Zadania są dofinasowane z dwóch różnych programów pomocowych – muszą zatem zostać zrealizowane na podstawie dwóch oddzielnych umów. Czy zgodne z przepisami ustawy Pzp będzie przeprowadzenie postępowania w trybie podstawowym z podziałem na dwie części? Zamawiający wskaże jednocześnie, że wymaga złożenia jednej oferty na obie części, kryteria oceny ofert uwzględniać będą sumę obu ofert i zawarte będą dwie niezależne umowy na każdą z części zamówienia. Zatem zamawiający wybierze ofertę jednego wykonawcy i zawrze z nim dwie umowy.

Czy kategoria obiektu z PKOB w warunku udziału jest dopuszczalna?

Pytanie:

Zamawiający ogłosił postępowanie w trybie podstawowym na roboty budowlane. Warunek udziału został określony w taki sposób, że wykonawca ma posiadać doświadczenie w budowie budynku „opisanego zgodnie z Polską Klasyfikacja Obiektów Budowlanych wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. (Dz.U. 112.1316) wraz ze zmianami w 2002 roku (Dz. U. 18.170). Sekcja 1, dział 12 grupa 126 klasa 1263 (tj. budynki szkolnictwa przedszkolnego, szkolnictwa podstawowego) wraz z zagospodarowaniem terenu o wartości zamówienia (...)”. Czy taki wymóg nie ogranicza  konkurencji?

Rozszerzenie robót budowlanych ponad zakres prac z umowy PZP

Pytanie:

W trakcie realizacji robót budowlanych (przebudowy drogi powiatowej) wykonawca w związku z koniecznością zachowania ciągłości robót mającej na celu dotrzymanie terminu umownego zakończenia robót zwrócił się z prośbą o wykonanie rozpoznania inżynieryjno- saperskiego na realizowanym zadaniu. Wykonawca podczas prowadzenia robót związanych z budową przepustów pod zjazdami natrafił na niewybuchy znajdujące się w strefie prowadzenia robót ziemnych. W związku z zamiarem przystąpienia do wykonywania robót ziemnych, nawierzchniowych oraz wykończeniowych wykonawca wskazał, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo ponownego natrafienia na kolejne niewybuchy występujące w pasie drogowym drogi powiatowej.

Czy wobec tego zamawiający powinien zlecić wykonawcy roboty dodatkowe polegające na wykonaniu rozpoznania inżynieryjno-saperskiego placu budowy, ponieważ w trakcie robót ujawniły się okoliczności wpływające na terminowość i bezpieczeństwo robót, nieujęte w dokumentacji technicznej oraz w podkładach geodezyjnych a także nieprzewidziane w chwili zawierania umowy? Przy czym dalsze wykonywanie prac bez rozpoznania inżynieryjno-saperskiego stwarza potencjalne niebezpieczeństwo dla pracowników wykonawcy i osób postronnych.

Jednocześnie nadmienię, że w dokumentacji projektowej brak jest zapisów dotyczących działań w przypadku potencjalnego natrafienia na niewybuchy. Sam fakt wystąpienia niewypałów i niewybuchów może wpływać na termin realizacji i zmiana terminu w tym zakresie została przewidziana w umowie (ale tylko w odniesieniu do terminu realizacji a nie  wynagrodzenia). Czy wobec tego zamawiający powinien rozszerzyć zakres umowy o wykonanie rozpoznania inżynieryjno-saperskiego na realizowanym zadaniu? Jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej?

Kiedy sanatorium jest zamawiającym subsydiowanym?

Pytanie:

Sanatorium sp. z o.o. prowadząca m.in. działalność rehabilitacyjną oraz świadcząca inne usługi otrzymała dotację na roboty budowlane ze środków publicznych w wysokości 90% wartości zadania. Dotujący w umowie dotacyjnej zaznaczył, że podmiot przy realizacji przedsięwzięcia jest zobowiązany stosować przepisy Prawa zamówień publicznych, w przypadku gdy udziela zamówień, o których mowa w art. 2 tej ustawy oraz jest zamawiającym, o których mowa w jej art. 4, 5 lub 6. Wartość zamówienia na roboty budowlane nie przekracza progów unijnych. Proszę o informację, czy:

  1. Sanatorium sp. z o.o jest zamawiającym, o którym mowa w art. 4, 5 lub 6 ustawy Pzp i musi stosować tę ustawę w tym przypadku?
  2. Jeżeli sanatorium nie jest zamawiającym z art. 4, 5 lub 6 ustawy Pzp i nie musi jej stosować, to czy w celu przejrzystości wydatkowania środków dotacyjnych błędem byłoby stosowanie się do ustawy Pzp, ogłoszenie takiego zamówienia w Biuletynie Zamówień Publicznych i przeprowadzenie całego postępowania w trybie art. 275 pkt 1 ustawy Pzp?

Jak zakwalifikować rozbiórkę zbiorników paliwowych – jako usługę czy robotę budowlaną?

Pytanie:

Otrzymałem wniosek o przeprowadzenie postępowania na zamówienie wydołowania i odgazowania zbiorników MPS – jako usługi. Przedmiotem zamówienia jest wykonanie rozbiórek obiektów budowlanych, która polega na wydołowania zbiorników paliwowych wg wykazu zawartego w formularzu cenowym. Zakres obejmuje rozbiórkę studni nadzbiornikowych, odkopanie zbiorników, wyciągnięcie zbiorników, załadunek, transport, zagłębienie, zasypanie. Czy jest to usługa czy robota budowlana?

Kryterium cena 100% dla robót budowlanych

Kryterium cena 100% dla robót budowlanych – tak czy nie?

Czy skoro opis przedmiotu zamówienia przygotowano na podstawie programu funkcjonalno-użytkowego i PFU stanowi również załącznik do SWZ, to zamawiający publiczny może zastosować wyłącznie kryterium ceny oferty przy robotach budowlanych (cena – 100%)?

Kontakt

Napisz do nas »
  • Infolinia
  • Tel: 22 518 29 29
  • Faks: 22 617 60 10
  • Adres do korespondencji
  • Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
  • ul. Paderewskiego 167
  • 05-070 Sulejówek

Wiedza i Praktyka Sp. z o. o.

  • Siedziba
  • ul. Łotewska 9a
  • 03-918 Warszawa
  • NIP: 526-19-92-256
  • REGON: 011235225
  • KRS: 0000098264
  • Nr rejestrowy BDO: 000008579

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIV Wydział Gospodarczy Rejestrowy,
Kapitał Zakładowy: 200 000 zł.