kryteria oceny ofert

Kryteria oceny ofert w procedurze według Wytycznych 2021–2027

Pytanie:

Przedmiotem zamówienia jest dostarczenie wyposażenia pracowni językowej (w tym: przygotowanie wizualizacji pracowni oraz dostarczenie m.in. komputerowej jednostki centralnej, monitorów, słuchawek itp., mebli oraz dostawę, montaż i serwis). Czy przy takim przedmiocie zamówienia, w postępowaniu udzielanym w trybie zasady konkurencyjności (dofinansowanie z Unii Europejskiej), można dodatkowo zastosować jako kryterium oceny ofert aspekt środowiskowy poprzez przyznanie dodatkowych punktów za posiadanie co najmniej jednego certyfikatu w zakresie ochrony środowiska, np. ISO 14001? Preferuje się wykonawcę, który posiada standardy zarządzania środowiskowego, potwierdzone właściwym(i) certyfikatem(ami), stanowiącym(i) potwierdzenie konsekwentnego wdrażania wszystkich elementów zmierzających do maksymalnego ograniczenia negatywnego wpływu organizacji na środowisko. Przedmiot zamówienia obejmuje dostawę sprzętu i mebli, ich montaż, uruchomienie oraz serwis. Procesy te zawsze generują odpady, wymagają sprawnej logistyki i mają wpływ na środowisko. Certyfikacja, np. ISO 14001, zobowiązuje wykonawcę do prowadzenia właściwej gospodarki odpadami, optymalizacji transportu oraz stosowania materiałów przyjaznych środowisku, czyli działań bezpośrednio związanych z realizacją tego konkretnego zamówienia. W związku z tym posiadanie takiego certyfikatu wpływa bezpośrednio na sposób wykonywania zamówienia – obejmujący transport, montaż, serwis, gospodarowanie odpadami oraz jakość stosowanych materiałów – który musi odbywać się zgodnie z obowiązującymi procedurami. Czy tak postawione kryterium może być uznane za niewłaściwe i narazić na ewentualną korektę finansową? Czy zasadne na obronę zastosowania tych kryteriów jest powołanie się na wyrok KIO 2450/13?

Kryterium oceny ofert w Prawie zamówień publicznych

Kryteria oceny ofert – opis kryteriów, ocena ofert w praktyce

Do obowiązków zamawiającego na etapie przygotowania postępowania należy dobór właściwych kryteriów oceny ofert, określenie ich znaczenia oraz opisanie sposobu oceny ofert z zastosowaniem każdego z nich. Dobór odpowiednich kryteriów to wyzwanie dla zamawiających. Te wybrane bowiem, nie dość że muszą być związane z przedmiotem zamówienia, to dodatkowo sposób ich zastosowania musi zostać precyzyjnie opisany. Innymi słowy kryteria oceny ofert muszą zostać opisane w sposób jednoznaczny, tak by dawać wykonawcom już w terminie składania ofert wiedzę, jaką ocenę uzyskają w kryterium ceny i punktowanych elementów pozacenowych. W artykule piszemy o tym, jak formułować kryteria w praktyce. Znajdziesz w nim konkretne przykłady opisów oraz oceny ofert.

W tym artykule
  • Kryteria oceny ofert powinny być ściśle powiązane z przedmiotem zamówienia i jego różnymi aspektami oraz etapami cyklu życia, ale nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy, takich jak jego wiarygodność finansowa czy techniczna. Decyzje dotyczące oceny ofert muszą bazować wyłącznie na cechach związanych z samym zamówieniem, a nie z jego dostawcą.
  • Kryteria oceny ofert dzielimy na cenowe i pozacenowe. Te drugie można dalej klasyfikować na jakościowe, społeczne, środowiskowe, innowacyjne oraz kontraktowe i osobowe, odnoszące się bezpośrednio do sposobu realizacji zamówienia i kwalifikacji personelu.
  • Warunki udziału w postępowaniu mają na celu weryfikację zdolności wykonawców do realizacji zamówienia, natomiast kryteria oceny ofert służą do wyboru najkorzystniejszej oferty pod względem stosunku ceny do jakości oraz innych cech przedmiotu zamówienia. Nie dotyczą one właściwości wykonawcy, a cech oferowanego produktu lub usługi.
  • Kryteria oceny ofert muszą być sformułowane precyzyjnie, aby uniknąć subiektywizmu i zapewnić równą ocenę wszystkich ofert. Istotne jest dokładne określenie, jak będą przydzielane punkty za spełnienie poszczególnych kryteriów, zarówno tych mierzalnych, jak i niemierzalnych.
  • Dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów kryterialnych powinny być przedstawione przez wykonawców razem z ofertą i nie podlegają uzupełnieniu. Oferty, które nie prezentują dodatkowych parametrów, nie powinny być automatycznie odrzucane. Wykonawca, który nie złoży przedmiotowych dokumentów potwierdzających kryterium jakości, nie uzyska dodatkowych punktów. Jego oferta jednak wciąż będzie poczytywana jako skutecznie złożona. Inne reguły mogą natomiast wynikać z dokumentacji przetargowej.
  • Cena może być oceniana nie tylko jako całkowity koszt zamówienia, ale także poprzez analizę cen jednostkowych czy marż, w zależności od specyfiki i potrzeb zamawiającego. Ważne jest, aby zamawiający zdecydował, czy ocena będzie dotyczyła wyłącznie ceny podstawowej, czy maksymalnej ceny uwzględniającej opcjonalny zakres zamówienia.
  • Ustawodawca wymienia przykłady pozacenowych kryteriów oceny ofert, takie jak jakość, aspekty społeczne i środowiskowe, innowacyjność, czy warunki realizacji zamówienia. Stosowanie tych kryteriów jest obligatoryjne w określonych sytuacjach, takich jak np. dialog konkurencyjny czy partnerstwo innowacyjne, a także w przypadku zamówień twórczych/artystycznych o niejednoznacznie określonym rezultacie.
  • W artykule znajdziesz przykłady właściwie skonstruowanych opisów kryteriów oceny ofert takich jak: kryterium jakości technicznej i dodatkowej funkcjonalności, kryterium skróconego terminu wykonania zamówienia, kryterium gwarancji i jakości, kryterium doświadczenia personelu wykonawcy.
  Pozacenowe kryteria oceny ofert o mierzalnym charakterze – metody oceny ofert

Pozacenowe kryteria oceny ofert o mierzalnym charakterze – metody oceny ofert

Przepisy ustawy Pzp wymuszają na wielu zamawiających odejście od dyktatu kryterium ceny. Nie wystarczy jednak samo wykorzystanie pozacenowych kryteriów oceny ofert, niezbędne jest także ustalenie ich wagi (znaczenia) na odpowiednim poziomie. To niejednokrotnie wymaga od zamawiającego poprzedzenia czynności opisu pozacenowych kryteriów oceny ofert właściwą analizą i symulacją, aby sprawdzić, czy pozwalają one na wybór rzeczywiście najkorzystniejszej oferty, a nie tylko najlepszej na „pierwszy rzut oka”. Poniżej przedstawiamy sposoby oceny ofert w ramach pozacenowych kryteriów mierzalnych takich jak np. okres gwarancji czy termin dostawy.

W tym artykule
  • Ustawa Pzp zobowiązuje zamawiających do wykraczania poza cenę na etapie oceny ofert, wymagając od nich stosowania w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego również kryteriów pozacenowych. Kluczowe przy udzielaniu zamówienia jest ustalenie wagi kryteriów oceny ofert i ich opis. Tylko wówczas zamawiający będzie mógł wybrać ofertę faktycznie najkorzystniejszą a nie jedynie pozornie korzystną. 
  • Możliwość zastosowania ceny jako kryterium o wadze powyżej 60% jest dla niektórych zamawiających obwarowana ustawowymi warunkami. 
  • Zamawiający posiadają szeroką swobodę w wyborze kryteriów pozacenowych, takich jak kryteria jakościowe, właściwości estetyczne, aspekty społeczne, czy doświadczenie personelu. Ustawa nie narzuca ich zamkniętego katalogu, umożliwiając dobór kryteriów najlepiej oddających potrzeby zamawiającego. Jednak nie mogą one odnosić się bezpośrednio do właściwości wykonawcy.
  • W kontekście doboru kryteriów, zamawiający mogą stosować formuły arytmetyczne dla kryteriów mierzalnych, takie jak „mniej – lepiej” czy „więcej – lepiej”, zależnie od preferowanych przez nich wartości. Alternatywnie, mogą określić sposób przyznawania punktów opisowo, co wymaga szczególnej precyzji, aby zachować obiektywizm oceny w zakresie kryteriów.
  • Aby uniknąć niejednoznaczności, zamawiający powinni jasno określić już w specyfikacji warunków zamówienia, co zrobią, w przypadku braku podania wymaganej wartości w ofercie lub wskazania wartości poza zakresem punktowanym. Może to być przykładowo przyjęcie wartości domyślnej, przyznanie minimalnej liczby punktów, lub odrzucenie oferty.