nieudostępnienie zasobów przez podmiot trzeci

Podmiot trzeci a odpowiedzialność z art. 120 Pzp

Kiedy podmiot udostępniający zasoby odpowiada wobec zamawiającego?

Podmiot trzeci, który zobowiązał się udostępnić wykonawcy zasoby ekonomiczne lub finansowe, nie zawsze pozostaje poza odpowiedzialnością za przebieg realizacji zamówienia. Jeżeli nie przekaże obiecanego potencjału, a zamawiający poniesie z tego powodu szkodę, może odpowiadać solidarnie z wykonawcą. Sprawdź, jakie przesłanki muszą zostać spełnione, kto powinien wykazać brak winy i dlaczego odpowiedzialność z art. 120 ustawy Pzp nie obejmuje kar umownych.

W tym artykule

Czy podmiot trzeci zawsze odpowiada za nieudostępnienie zasobów?

Nie. Sam fakt niewywiązania się ze zobowiązania do udostępnienia potencjału nie wystarczy. Konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek określonych w art. 120 ustawy Pzp.

Jakich zasobów dotyczy odpowiedzialność z art. 120 ustawy Pzp?

Przepis odnosi się do zasobów ekonomicznych i finansowych udostępnianych wykonawcy w celu wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu.

Czy zamawiający może żądać od podmiotu trzeciego faktycznego udostępnienia zasobów?

Nie. Zamawiający nie może przymusić podmiotu trzeciego do wykonania zobowiązania złożonego wykonawcy. Może natomiast dochodzić naprawienia szkody, jeżeli powstała ona wskutek nieudostępnienia zasobów.

Jakie przesłanki warunkują odpowiedzialność podmiotu trzeciego?

Znaczenie mają przede wszystkim powstanie szkody, związek między szkodą a brakiem udostępnienia zasobów oraz wina podmiotu trzeciego. Wszystkie te elementy muszą wystąpić łącznie.

Czy odpowiedzialność podmiotu trzeciego obejmuje całe zamówienie?

Nie zawsze. Odpowiedzialność jest ograniczona do tej części szkody, która pozostaje w związku z zasobami, jakie miały zostać udostępnione wykonawcy.

Do kogo zamawiający może skierować roszczenie?

W przypadku odpowiedzialności solidarnej zamawiający może dochodzić naprawienia szkody od wykonawcy, od podmiotu trzeciego albo od obu tych podmiotów łącznie.

Czy podmiot trzeci odpowiada za kary umowne naliczone wykonawcy?

Nie. Kary umowne wynikają z umowy zawartej między zamawiającym a wykonawcą i co do zasady nie są skuteczne wobec podmiotu trzeciego.

Czy odpowiedzialność podmiotu trzeciego jest taka sama jak odpowiedzialność konsorcjantów?

Nie. Konsorcjanci ponoszą szerszą odpowiedzialność za wykonanie umowy, natomiast odpowiedzialność podmiotu udostępniającego zasoby ma charakter ograniczony i zależy od spełnienia ustawowych przesłanek.

Takie i podobne zagadnienia poruszymy podczas szkolenia dla zamawiających i wykonawców: „Warunki udziału w postępowaniu w praktyce: konsorcjum, podmiot trzeci, podwykonawstwo i certyfikacja”.

Podczas 4-godzinnego warsztatu dowiesz się, jak weryfikować:

  • konsorcjum,
  • podmiot trzeci i
  • podwykonawców w postępowaniu

i na jakie pułapki zwrócić uwagę.

Sprawdzisz też, jak certyfikacja pomoże Ci w potwierdzaniu warunków.

Jeśli jesteś wykonawcą, dowiesz się, który model potwierdzenia warunków wybrać, aby jak najefektywniej działać w postępowaniu oraz jakie „haczyki” pojawiają się przy każdym z nich.

Radca prawny Martyna Lubieniecka omówi wszystkie najważniejsze reguły na podstawie case studies i realnych problemów zamawiających i wykonawców: od przygotowania i oceny dokumentów potwierdzających warunki, po ich uzupełnianie oraz odwołania do KIO i realizację zamówienia.

SPRAWDŹ AGENDĘ I ZGŁOŚ SWOJE UCZESTNICTWO.

  Poleganie na zasobach podmiotu trzeciego, podwykonawstwo – weryfikacja dokumentów w postępowaniu

Poleganie na zasobach podmiotu trzeciego, podwykonawstwo – weryfikacja dokumentów w postępowaniu

Wykonawca, jeśli nie spełnia wszystkich wymogów podmiotowych zamawiającego, może skorzystać z zasobów innego podmiotu tzw. podmiotu trzeciego na zasadzie użyczenia potencjału. Zamawiający wówczas weryfikuje m.in., czy wobec podmiotu trzeciego nie zachodzą podstawy wykluczenia, które przewidział względem wykonawcy. W artykule przeczytasz m.in., jaki potencjał wolno „pożyczać”, kiedy podmiot trzeci musi być podwykonawcą oraz jakie dokumenty złoży wykonawca, korzystając z udostępnianych zasobów. W artykule znajdziesz także sekcję pytań i odpowiedzi, z której dowiesz się m.in. jak oceniać rozbieżności w ofercie w obszarze deklaracji podwykonawstwa i korzystania z cudzych zasobów oraz czy wolno powołać się na cudze doświadczenie w postępowaniu na dostawy.

W tym artykule
  • Zamawiający sprawdza brak podstaw do wykluczenia w odniesieniu do wykonawcy,
    wykonawców ubiegających się wspólnie o przyznanie zamówienia, podmiotów udostępniających swoje zasoby, podwykonawców – jeśli było to określone w dokumentach zamówienia zgodnie z przepisami art. 462 ust. 5 ustawy Prawo zamówień publicznych.
    Ważne jest, że wszystkie podmioty są oceniane na tych samych zasadach, z użyciem tych samych kryteriów ustanowionych przez zamawiającego. Zamawiający sprawdza zatem, czy podmiot trzeci i podwykonawca nie podlegają wykluczeniu na tych podstawach, które zostały określone w odniesieniu do wykonawcy. 
  • W przypadku, kiedy wykonawca nie ujawnił informacji o podwykonawcy w formularzu ofertowym, jednak wynika to z innych dokumentów dostarczonych w ofercie, zamawiający może uznać ten brak za inną pomyłkę, polegającą na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, która nie wpływa istotnie na treść oferty. W takim przypadku zamawiający może dokonać odpowiednich poprawek, powołując się na artykuł 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. 
  • Wykonawca może bazować na zasobach innego podmiotu w celu potwierdzenia spełnienia warunku dotyczącego doświadczenia przy dostawach. W takim przypadku musi przedstawić zobowiązanie tego podmiotu do udostępnienia mu odpowiedniego potencjału. Jednak w przypadku zamówienia na dostawy podmiot trzeci nie musi brać udziału w realizacji części zamówienia. Wynika to wyraźnie z przepisów ustawy Pzp.

Podwykonawca i podmiot udostępniający zasoby – jakich oświadczeń i dokumentów od nich żądać?

Pytanie:

Ogłosiliśmy przetarg nieograniczony zgodnie ze starą ustawą Pzp w procedurze krajowej. Wykonawca w oświadczeniu o braku podstaw wykluczenia z postępowania wpisał, że będzie realizował zamówienie przy udziale podwykonawcy, który nie podlega wykluczeniu z postępowania. W pozycji dotyczącej podmiotu trzeciego udostępniającego zasób nie wskazał tego podwykonawcy, czym potwierdził, że samodzielnie spełnia warunki zamówienia.

Po wezwaniu wykonawcy z art. 26 ust. 2 ustawy Pzp do złożenia dokumentów potwierdzających brak podstaw wykluczenia z postępowania i spełnianie warunków udziału w postępowaniu z wykazu osób przewidzianych do realizacji zamówienia wynika, że w przypadku dwóch kierowników robót (wymaganych w warunku udziału w postępowaniu) podstawą dysponowania nimi jest umowa o podwykonawstwo. Są tu wymienieni pracownicy firm wskazanych jako podwykonawcy w oświadczeniu, z zastrzeżeniem że jedna z tych firm to osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, a druga to większy podmiot. Czy w zaistniałej sytuacji zamawiający powinien wezwać wykonawcę:

a) w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp do złożenia poprawnie wypełnionego oświadczenia o braku podstaw wykluczenia, z którego będzie wynikało, iż podwykonawca jest zarazem pomiotem trzecim udostępniającym zasoby,

b) w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp do złożenia zobowiązania podmiotu trzeciego do udostępnienia zasobu,

c) w trybie art. 26 ust. 2 ustawy Pzp do złożenia dokumentów potwierdzających brak podstaw wykluczenia z postępowania względem podwykonawcy (takie było zastrzeżenie w siwz)?

Czy oprócz dokumentów wymienionych w siwz wynikających z rozporządzenia powinniśmy też żądać oświadczenia podwykonawcy o braku podstaw wykluczenia, czy wystarczy, że będzie to zawarte w oświadczeniu wykonawcy?

Co zrobić w sytuacji, gdy wykonawca mylnie wykazał, że powołuje się na zasoby podmiotu trzeciego?

Pytanie:

Dotyczy przetargu nieograniczonego na roboty budowlane. Wykonawca X złożył wraz z ofertą oświadczenie o spełnieniu warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw do wykluczenia, w którym wskazał, że będzie polegał na zdolnościach innych podmiotów w zakresie spełnienia warunku dysponowania zdolnościami technicznymi i zawodowymi (tj. kierownikiem robót z uprawnieniami). Wraz z ofertą złożył zobowiązanie pana Y (który jest kierownikiem robót z uprawnieniami) do oddania mu do dyspozycji swoich zasobów na potrzeby wykonania zamówienia. Po dokonaniu oceny punktowej ofert zamawiający wezwał wykonawcę X, którego ofertę ocenił najwyżej, do złożenia wymaganych dokumentów na potwierdzenie spełnienia warunków i braku podstaw wykluczenia. Zamawiający przypuszcza teraz, że wykonawca X złożył wadliwe oświadczenie w zakresie polegania na zdolnościach innych podmiotów w zakresie dysponowania  kierownikiem robót. Wydaje się bowiem, że wykonawca dysponuje tym kierownikiem tj. panem Y bezpośrednio i nie zachodzi tu sytuacja z art. 22a ustawy Pzp. Wobec powyższego zamawiający zwrócił się do wykonawcy z zapytaniem, jaki istnieje stosunek prawny między wykonawcą, a osobą, na dysponowanie której wykonawca się powołuje oraz czy jest to dysponowanie bezpośrednie czy pośrednie.

W odpowiedzi wykonawca wskazał, że osoba, na której zasoby się powoływał, jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, zatrudni ją na umowę zalecenie i tym samym będzie to dysponowanie bezpośrednie. Biorąc pod uwagę te wyjaśnienia, należy uznać, że oświadczenie złożone przez wykonawcę z ofertą jest wadliwe, bo w tym przypadku nie powinien powoływać się na zasoby innego podmiotu. Jak w takiej sytuacji powinien postąpić zamawiający? Czy trzeba wezwać wykonawcę X do skorygowania oświadczenia o spełnieniu warunków oraz braku podstaw do wykluczenia, w zakresie w którym wskazał, że:

  • będzie polegał na zdolnościach innych podmiotów,
  • dysponuje odpowiednimi zdolnościami technicznymi i zawodowymi (tj. kierownikiem robót z uprawnieniami)?

Jaką podstawę prawną należałoby podać w wezwaniu do złożenia poprawnego oświadczenia?