nowelizacja

Public Procurement Act 2026 – 9 najważniejszych zmian w unijnych zamówieniach publicznych

Public Procurement Act 2026 – 9 najważniejszych zmian w unijnych zamówieniach publicznych

Nowe procedury udzielania zamówień, większa swoboda negocjacji, obowiązkowe kryteria jakościowe i zmienione zasady wykluczania wykonawców – to tylko część propozycji zawartych w projekcie Public Procurement Act z 9 września 2026 r. Komisja Europejska chce zastąpić trzy obowiązujące dyrektywy jednym rozporządzeniem, które będzie bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich UE. Reforma obejmuje również badanie rażąco niskiej ceny, podział zamówień na części oraz modyfikacje umów. Sprawdzamy, które rozwiązania rzeczywiście różnią się od obecnej ustawy Pzp, jakie znaczenie mogą mieć dla zamawiających i wykonawców w Polsce i kiedy nowe przepisy mogłyby zacząć obowiązywać.

W tym artykule

Public Procurement Act 2026 – najważniejsze zmiany w pigułce

  • Jedno rozporządzenie zamiast trzech dyrektyw. Public Procurement Act ma zastąpić dyrektywy dotyczące zamówień klasycznych, sektorowych i koncesji. Nowe regulacje będą bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich UE.
  • Większa dostępność negocjacji. Projekt przewiduje dwie podstawowe procedury – otwartą i dynamiczną – z możliwością prowadzenia negocjacji bez konieczności spełnienia szczególnych przesłanek.
  • Niższe wymagania wobec wykonawców. Minimalny roczny obrót, jakiego będzie mógł wymagać zamawiający, co do zasady ma nie przekraczać 50% szacowanej rocznej wartości zamówienia. Ograniczona zostanie również możliwość żądania doświadczenia zdobytego wyłącznie w zamówieniach publicznych.
  • Zmiany w wykluczaniu wykonawców o procedurze self-cleaning. Projekt modyfikuje katalog podstaw wykluczenia i ogranicza możliwość samooczyszczenia do przesłanek fakultatywnych, przewidując odrębne wyjątki od wykluczenia obligatoryjnego.
  • Obowiązkowa elektroniczna weryfikacja kwalifikacji. Zamawiający mają korzystać z unijnej usługi weryfikującej brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunków udziału. Nie oznacza to jednak obowiązkowej certyfikacji wykonawców.
  • Większe znaczenie jakości ofert. Kryteria jakościowe mają co do zasady stanowić co najmniej 30% punktacji, a w zamówieniach pracochłonnych – 50%. Projekt dopuszcza uzasadnione odstępstwa.
  • Rażąco niska cena bez progu 30%. Badanie ma opierać się na analizie cen rynkowych, innych ofert i rzeczywistych kosztów realizacji. Zamawiający będzie mógł ograniczyć wezwania do najwyżej sklasyfikowanych wykonawców.
  • Podział zamówienia także dla bezpieczeństwa dostaw. Przy podejmowaniu decyzji o podziale zamawiający ma uwzględniać m.in. odporność łańcuchów dostaw, ograniczenie zależności od jednego wykonawcy i wspieranie MŚP.
  • Nowe zasady zmiany umów. Projekt przewiduje jednolity próg 15% dla zmian nieistotnych, przy zachowaniu dodatkowych warunków, w szczególności dotyczących równowagi ekonomicznej umowy.
  • Dwa lata na przygotowanie się do reformy. Rozporządzenie ma być stosowane po upływie dwóch lat od jego wejścia w życie. Konkretna data nie jest jeszcze znana, a projekt może ulec zmianom podczas prac legislacyjnych.
  • Regulacje Public Procurement Act obejmują zamówienia unijne: poza regulacjami unijnego rozporządzenia pozostaje udzielanie zamówień o wartościach niższych niż progi unijne, kompetencje poszczególnych organów czy system środków ochrony prawnej.

Public Procurement Act 2026 – tabela najważniejszych zmian w porównaniu z ustawą Pzp

Zagadnienie

Obecnie – ustawa Pzp

Projekt Public Procurement Act

Procedury udzielania zamówień

Odrębne tryby udzielania zamówień. W postępowaniach unijnych negocjacje w niektórych trybach wymagają spełnienia szczególnych przesłanek.

Art. 31–40: dwie podstawowe procedury – otwarta i dynamiczna, z możliwością prowadzenia negocjacji lub bez negocjacji. Dodatkowo procedura innowacyjna i szczególna.

Warunki udziału – sytuacja ekonomiczna

Art. 115 – wymagany minimalny roczny przychód co do zasady nie może przekraczać dwukrotności wartości zamówienia.

Art. 27 ust. 7: minimalny roczny obrót co do zasady nie może przekraczać 50% szacowanej rocznej wartości zamówienia. Możliwe uzasadnione wyjątki.

Warunki udziału – doświadczenie

Art. 116 – możliwość wymagania doświadczenia odpowiedniego do przedmiotu zamówienia, z zachowaniem proporcjonalności.

Art. 27 ust. 6: zakaz wymagania doświadczenia zdobytego konkretnie przy realizacji zamówień publicznych, chyba że uzasadnia to charakter lub złożoność zamówienia.

Podstawy wykluczenia i samooczyszczenie

Art. 108–110 – obligatoryjne i fakultatywne podstawy wykluczenia. Samooczyszczenie możliwe również w odniesieniu do określonych przesłanek obligatoryjnych.

Art. 25–26: zmieniony katalog przesłanek wykluczenia. Samooczyszczenie przewidziane przy przesłankach fakultatywnych; odrębne wyjątki od wykluczenia obligatoryjnego.

Dokumenty i kwalifikacja wykonawców

Art. 125–128 – oświadczenia wstępne, JEDZ, podmiotowe środki dowodowe i korzystanie z rejestrów. Dodatkowo dobrowolna certyfikacja wykonawców.

Art. 28 i 133: obowiązkowe korzystanie z elektronicznej usługi weryfikacji kwalifikacji, z wykorzystaniem cyfrowych poświadczeń, rejestrów i – w określonych przypadkach – oświadczeń własnych.

Kryteria oceny ofert

Art. 239–246 – możliwość wyboru na podstawie ceny lub kosztu albo kryteriów jakościowych i ceny lub kosztu. Cena może być jedynym kryterium po spełnieniu ustawowych warunków.

Art. 98: podstawowym modelem ma być najlepsza relacja jakości do ceny. Minimalna waga kryteriów jakościowych wynosi 30%, a w zamówieniach pracochłonnych 50%. Przewidziano odstępstwa.

Rażąco niska cena

Art. 224 – mechanizm progu 30% oraz obowiązek badania ceny również w innych sytuacjach, gdy powstają uzasadnione wątpliwości.

Art. 101: brak sztywnego progu procentowego. Badanie ceny na podstawie porównania z innymi ofertami, cenami rynkowymi i wcześniejszymi zamówieniami. Możliwość ograniczenia wezwania do najwyżej sklasyfikowanych ofert.

Podział zamówienia na części

Art. 91 – możliwość podziału i obowiązek wskazania powodów jego niedokonania.

Art. 100: obowiązek rozważenia podziału z uwzględnieniem m.in. udziału MŚP, bezpieczeństwa dostaw, odporności łańcuchów dostaw i innowacyjności.

Zmiany umów

Art. 455 ust. 2 – zmiany o wartości niższej od progów unijnych i mniejszej niż 10% wartości umowy dla dostaw i usług lub 15% dla robót budowlanych, z zachowaniem pozostałych warunków.

Art. 106: jednolity próg 15% dla zmian uznawanych za nieistotne, pod warunkiem zachowania równowagi ekonomicznej umowy i spełnienia wymagań dotyczących dopuszczalności zmiany.

Charakter prawny regulacji

Ustawa Pzp wdraża do polskiego prawa unijne dyrektywy zamówieniowe.

Projekt rozporządzenia UE: bezpośrednie stosowanie w państwach członkowskich, bez konieczności transpozycji. Konieczne będzie dostosowanie polskiego prawa.

Projekt Public Procurement Act z 9 września 2026 r. to jeden z tematów IV Konferencji Zamówień Publicznych, która odbędzie się 19−20 listopada 2026 r.

Podczas dwudniowego spotkania w Hotelu Warsaw Plaza w Warszawie omawiamy bieżące i ważne kwestie z rynku zamówień publicznych, m.in.:

  • zmiany w przepisach PZP i ich wpływ na prowadzone postępowania m.in. certyfikacja wykonawców, Centralny Rejestr Umów JSFP, przesłanki odrzucenia ofert z zakazanymi rozwiązaniami ICT, wykonawcy z państw trzecich;
  • najnowsze i najważniejsze kierunki w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej,
  • praktyczne problemy związane z dokumentacją i oceną ofert szczególnie w kontekście rażąco niskiej ceny,
  • ryzyka, które mogą prowadzić do odwołania do KIO, kontroli albo konieczności unieważnienia postępowania,
  • rozwiązania pozwalające przygotować organizację do wyzwań, które przyniesie 2027 rok – omówienie kolejnej planowanej nowelizacji PZP.

Drugi dzień naszej konferencji to kameralne warsztaty z zastosowania AI w przetargu przez zamawiających i wykonawców.

SPRAWDŹ AGENDĘ I ZAPISZ SIĘ JUŻ DZIŚ W PROMOCYJNEJ CENIE.

  Nowelizacja Prawa zamówień publicznych – udział wykonawców z państw trzecich w polskich przetargach

Nowelizacja Prawa zamówień publicznych – udział wykonawców z państw trzecich w polskich przetargach

Dnia 9 września 2025 r. weszła w życie nowelizacja Pzp, która odwraca dotychczasową logikę dostępu do polskich przetargów dla wykonawców z państw trzecich. Z modelu „co do zasady otwartego” przechodzimy do modelu „co do zasady zamkniętego” – udział podmiotów spoza UE i państw objętych umowami GPA/UE będzie możliwy tylko wtedy, gdy zamawiający wprost na to zezwoli (art. 16a–16b). Nowe przepisy przewidują m.in. obowiązkowe odrzucenie ofert tych wykonawców oraz wyłączenie środków ochrony prawnej po ich stronie. Sprawdź, jak bezpiecznie ukształtować SWZ i umowy w nowym reżimie.

W tym artykule
  • Nowelizacja Pzp z 9 lipca 2025 r. dostosowuje polskie przepisy do orzecznictwa TSUE. Wykonawcy z państw trzecich spoza UE i GPA nie mają zagwarantowanego prawa dostępu do rynku unijnego.
  • Do tej pory zamówienia publiczne były otwarte dla wszystkich wykonawców, z wyjątkami wynikającymi z prawa UE. Od 9 września 2025 r. obowiązuje zasada odwrotna – domyślne wykluczenie podmiotów z państw trzecich, chyba że zamawiający dopuści ich udział.
  • Art. 16a nakazuje równe traktowanie tylko wobec wykonawców z UE i państw objętych GPA lub innymi umowami międzynarodowymi o równym i wzajemnym dostępie do zamówień publicznych. Nowy art. 16b daje zamawiającemu możliwość określenia, czy i w jakim zakresie dopuści podmioty spoza tych porozumień.
  • Zmiany obejmują wszystkie zamówienia publiczne – zarówno powyżej, jak i poniżej progów unijnych. Wyłączone są tylko zamówienia bagatelne oraz zamówienia w obronności i bezpieczeństwie.
  • Oferty lub wnioski wykonawców z państw trzecich mają być obligatoryjnie odrzucane, jeśli nie zostali oni dopuszczeni w SWZ. Dotyczy to również konsorcjów mieszanych oraz podmiotów udostępniających potencjał.
  • Od 9 września 2025 r. ceny ofert podmiotów z państw trzecich nie będą brane pod uwagę przy wyliczaniu średniej w mechanizmie badania rażąco niskiej ceny. To może wpływać na wynik arytmetyczny i częstotliwość wezwań.
  • Wykonawcy z państw trzecich nieobjętych umowami zostali wyłączeni z prawa do odwołań do KIO i innych środków prawnych. Kontrowersje budzi sytuacja konsorcjów, gdzie udział takiego partnera z państwa trzeciego może pozbawić prawa do odwołania całe konsorcjum.
  • Nowe przepisy wymagają od zamawiających wprowadzenia jasnych postanowień umownych dotyczących podwykonawców z państw trzecich. Brak takich klauzul może skutkować problemami w kontroli umowy i ryzykiem naruszeń w toku realizacji.
  • Zamawiający muszą umieć sprawdzić, czy dane państwo jest objęte GPA/umową międzynarodową w zakresie równego i wzajemnego dostępu do zamówień publicznych. Pomocne są narzędzia Komisji Europejskiej, choć wymagają one ostrożnej interpretacji.
  • W postępowaniach wszczętych przed 9 września br. stosuje się dotychczasowe przepisy, ale oferty z państw trzecich mogą być już odrzucane. To tworzy sytuację dwutorową, która może budzić wątpliwości co do pewności prawa.