
Podmiot trzeci, który zobowiązał się udostępnić wykonawcy zasoby ekonomiczne lub finansowe, nie zawsze pozostaje poza odpowiedzialnością za przebieg realizacji zamówienia. Jeżeli nie przekaże obiecanego potencjału, a zamawiający poniesie z tego powodu szkodę, może odpowiadać solidarnie z wykonawcą. Sprawdź, jakie przesłanki muszą zostać spełnione, kto powinien wykazać brak winy i dlaczego odpowiedzialność z art. 120 ustawy Pzp nie obejmuje kar umownych.
Czy podmiot trzeci zawsze odpowiada za nieudostępnienie zasobów?
Nie. Sam fakt niewywiązania się ze zobowiązania do udostępnienia potencjału nie wystarczy. Konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek określonych w art. 120 ustawy Pzp.
Jakich zasobów dotyczy odpowiedzialność z art. 120 ustawy Pzp?
Przepis odnosi się do zasobów ekonomicznych i finansowych udostępnianych wykonawcy w celu wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu.
Czy zamawiający może żądać od podmiotu trzeciego faktycznego udostępnienia zasobów?
Nie. Zamawiający nie może przymusić podmiotu trzeciego do wykonania zobowiązania złożonego wykonawcy. Może natomiast dochodzić naprawienia szkody, jeżeli powstała ona wskutek nieudostępnienia zasobów.
Jakie przesłanki warunkują odpowiedzialność podmiotu trzeciego?
Znaczenie mają przede wszystkim powstanie szkody, związek między szkodą a brakiem udostępnienia zasobów oraz wina podmiotu trzeciego. Wszystkie te elementy muszą wystąpić łącznie.
Czy odpowiedzialność podmiotu trzeciego obejmuje całe zamówienie?
Nie zawsze. Odpowiedzialność jest ograniczona do tej części szkody, która pozostaje w związku z zasobami, jakie miały zostać udostępnione wykonawcy.
Do kogo zamawiający może skierować roszczenie?
W przypadku odpowiedzialności solidarnej zamawiający może dochodzić naprawienia szkody od wykonawcy, od podmiotu trzeciego albo od obu tych podmiotów łącznie.
Czy podmiot trzeci odpowiada za kary umowne naliczone wykonawcy?
Nie. Kary umowne wynikają z umowy zawartej między zamawiającym a wykonawcą i co do zasady nie są skuteczne wobec podmiotu trzeciego.
Czy odpowiedzialność podmiotu trzeciego jest taka sama jak odpowiedzialność konsorcjantów?
Nie. Konsorcjanci ponoszą szerszą odpowiedzialność za wykonanie umowy, natomiast odpowiedzialność podmiotu udostępniającego zasoby ma charakter ograniczony i zależy od spełnienia ustawowych przesłanek.
Takie i podobne zagadnienia poruszymy podczas szkolenia dla zamawiających i wykonawców: „Warunki udziału w postępowaniu w praktyce: konsorcjum, podmiot trzeci, podwykonawstwo i certyfikacja”.
Podczas 4-godzinnego warsztatu dowiesz się, jak weryfikować:
i na jakie pułapki zwrócić uwagę.
Sprawdzisz też, jak certyfikacja pomoże Ci w potwierdzaniu warunków.
Jeśli jesteś wykonawcą, dowiesz się, który model potwierdzenia warunków wybrać, aby jak najefektywniej działać w postępowaniu oraz jakie „haczyki” pojawiają się przy każdym z nich.
Radca prawny Martyna Lubieniecka omówi wszystkie najważniejsze reguły na podstawie case studies i realnych problemów zamawiających i wykonawców: od przygotowania i oceny dokumentów potwierdzających warunki, po ich uzupełnianie oraz odwołania do KIO i realizację zamówienia.

W postępowaniach o wartości co najmniej 250 mln euro obowiązki wynikające z rozporządzenia FSR obejmują nie tylko wykonawcę, lecz także podmioty, na których zdolnościach ekonomicznych lub finansowych polega on w celu wykazania spełniania warunków udziału. Sprawdź, kiedy informacje o zagranicznych wkładach finansowych podmiotu udostępniającego zasoby trzeba wykazać w formularzu FS-PP oraz czy brak jego udziału w realizacji zamówienia zwalnia z tego obowiązku. W opracowaniu omawiamy konsekwencje powołania się na zasoby ekonomiczne podmiotu trzeciego w procedurach o najwyższej wartości oraz konsekwencje braku właściwej procedury formalnego w odniesieniu do ustalenia pochodzenia udostępnianych środków.
FAQ: Zasoby finansowe podmiotu trzeciego a obowiązek zgłoszenia subsydiów
Czy obowiązki wynikające z rozporządzenia FSR dotyczą także podmiotu udostępniającego zasoby?
Tak. Jeżeli wykonawca polega na zdolnościach ekonomicznych lub finansowych innego podmiotu, informacje dotyczące tego podmiotu mogą podlegać uwzględnieniu w procedurze FSR. Znaczenie ma jego rzeczywisty wpływ na potencjał finansowy oferty.
Czy podmiot trzeci musi złożyć odrębny formularz FS-PP?
Zakres i sposób przedstawienia informacji zależą od struktury oferty oraz rodzaju zagranicznych wkładów finansowych otrzymanych przez poszczególne podmioty. Formularz FS-PP przewiduje odrębną część dotyczącą polegania na zdolnościach innych podmiotów.
Czy brak udziału podmiotu trzeciego w realizacji zamówienia zwalnia z obowiązków FSR?
W przypadku udostępnienia zasobów ekonomicznych lub finansowych decydujące jest nie fizyczne wykonywanie części zamówienia, lecz znaczenie finansowego wsparcia dla wykonawcy i całej oferty.
Jakie znaczenie ma wysokość zagranicznych wkładów finansowych?
Wartość otrzymanych wkładów wpływa na rodzaj obowiązku wykonawcy. W zależności od okoliczności konieczne może być dokonanie pełnego zgłoszenia albo złożenie odpowiedniej deklaracji.
Kto odpowiada za prawdziwość informacji dotyczących podmiotu udostępniającego zasoby?
Podmiot trzeci odpowiada za dane odnoszące się do otrzymanych przez niego wkładów finansowych, jednak ryzyko związane z niekompletnymi lub nierzetelnymi informacjami obciąża również wykonawcę składającego ofertę.
Czy zamawiający powinien badać realność udostępnienia zasobów finansowych?
Tak. Zamawiający powinien ocenić, czy udostępnienie zasobów ma rzeczywisty, a nie jedynie formalny charakter. W największych postępowaniach kontrola ta powinna uwzględniać również obowiązki wynikające z rozporządzenia FSR.
Jak wykonawca może ograniczyć ryzyko związane z podmiotem trzecim?
Kluczowe jest odpowiednio wczesne zebranie danych o finansowaniu podmiotu udostępniającego zasoby oraz właściwe uregulowanie zasad przekazywania i potwierdzania informacji. Szczegółową procedurę działania i rekomendowane zabezpieczenia omawiamy w dalszej części opracowania.
Takie i podobne zagadnienia poruszymy podczas szkolenia dla zamawiających i wykonawców: „Warunki udziału w postępowaniu w praktyce: konsorcjum, podmiot trzeci, podwykonawstwo i certyfikacja”.
Podczas 4-godzinnego warsztatu dowiesz się, jak weryfikować:
i na jakie pułapki zwrócić uwagę.
Sprawdzisz też, jak certyfikacja pomoże Ci w potwierdzaniu warunków.
Jeśli jesteś wykonawcą, dowiesz się, który model potwierdzenia warunków wybrać, aby jak najefektywniej działać w postępowaniu oraz jakie „haczyki” pojawiają się przy każdym z nich.
Radca prawny Martyna Lubieniecka omówi wszystkie najważniejsze reguły na podstawie case studies i realnych problemów zamawiających i wykonawców: od przygotowania i oceny dokumentów potwierdzających warunki, po ich uzupełnianie oraz odwołania do KIO i realizację zamówienia.
Czy jeżeli podmiot udostępniający zasób zobowiązuje się do oddania swoich zasobów zdolności technicznych i zawodowych i udostępnia wykonawcy w zakresie niezbędnym do wykonania zamówienia wiedzę i doświadczenie poprzez stałe doradztwo, konsultacje i wsparcie merytoryczne dotyczące wykonania wszystkich czynności niezbędnych do prawidłowej realizacji zamówienia, spełnia warunek? W odpowiedzi na wezwanie wykonawca wyjaśnił, że weźmie realny udział w wykonywaniu zamówienia jako podwykonawca i zrealizuje zamówienie w części dotyczącej udostępnia zasobów. Czy ofertę należy odrzucić?
Zamawiający wezwał wykonawcę na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp do poprawienia lub uzupełnienia zobowiązania podmiotu do oddania wykonawcy swoich zasobów w zakresie zdolności technicznych i zawodowych. Wykonawca na wezwanie przedłożył wyjaśnienia, które potwierdziły, że podmiot trzeci nie będzie realizował usług a jedynie doradzał. Czy zamawiający może od razu odrzucić ofertę na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp czy musi wezwać do zastąpienia podmiotu trzeciego innym podmiotem, który spełnia warunki lub wykazania, że wykonawca samodzielnie spełnia warunki udziału w postępowaniu?

Samo powołanie się na referencje podmiotu trzeciego nie wystarczy, aby wykazać spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Zamawiający powinien sprawdzić, czy udostępniany zasób jest realny, konkretny i faktycznie wykorzystany przy realizacji zamówienia. Szczególna ostrożność jest konieczna przy usługach i robotach budowlanych, gdzie podmiot trzeci musi wykonać ten zakres zamówienia, do którego wymagane było jego doświadczenie. Sprawdź, jakie dokumenty należy zweryfikować i jakie nieprawidłowości najczęściej pojawiają się w praktyce.
Czy wykonawca może powołać się na doświadczenie podmiotu trzeciego w każdym przetargu?
Tak, ale tylko wtedy, gdy udostępniany zasób rzeczywiście odpowiada warunkowi udziału w postępowaniu i będzie realnie wykorzystany przy realizacji zamówienia. Samo przedstawienie referencji podmiotu trzeciego nie wystarczy. Dodatkowo trzeba sprawdzić, czy zamawiający nie zastrzegł obowiązku osobistej realizacji zamówienia w odniesieniu do kluczowych części zamówienia.
Co powinien sprawdzić zamawiający przy ofercie z podmiotem trzecim?
Zamawiający powinien zweryfikować przede wszystkim, czy zasób został wskazany najpóźniej wraz z ofertą, czy odpowiada warunkowi z SWZ, czy udostępnienie ma realny charakter oraz czy wobec podmiotu trzeciego wykazano brak podstaw wykluczenia w wymaganym zakresie.
Czy podmiot trzeci musi być podwykonawcą?
Przy usługach i robotach budowlanych – co do zasady tak, jeżeli wykonawca powołuje się na jego doświadczenie w zakresie niezbędnym do wykonania określonych usług lub robót. W takim przypadku samo wsparcie organizacyjne, konsultacje albo nadzór zwykle nie będą wystarczające.
Czy wykonawca może wskazać podmiot trzeci dopiero po terminie składania ofert?
Nie. Po terminie składania ofert wykonawca nie może po raz pierwszy powołać się na zasoby podmiotu trzeciego ani rozszerzyć zakresu polegania na jego doświadczeniu. Możliwe jest jedynie zastąpienie podmiotu trzeciego lub wykazanie spełniania warunku samodzielnie na zasadach przewidzianych w art. 122 ustawy Pzp.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się przy korzystaniu z doświadczenia podmiotu trzeciego?
Najczęstsze problemy to traktowanie doświadczenia jak „referencji do użycia”, zbyt ogólne zobowiązanie podmiotu trzeciego, brak realnego udziału w wykonaniu zamówienia oraz niespójność między ofertą, zobowiązaniem, wykazem doświadczenia i informacją o podwykonawstwie.
Czy zamawiający może odrzucić ofertę z powodu pozornego udostępnienia doświadczenia?
Tak, jeżeli z dokumentów wynika, że wykonawca faktycznie nie będzie korzystał z doświadczenia podmiotu trzeciego w sposób wymagany przez ustawę Pzp i SWZ. Przed podjęciem decyzji zamawiający powinien jednak dokładnie ocenić dokumenty, a w razie potrzeby skorzystać z właściwych procedur wyjaśniania lub uzupełniania.
Jeśli chcesz bezpiecznej realizacji zamówienia po podpisaniu umowy, dopilnuj formalności jeszcze przed złożeniem oferty. Zgodną i bezproblemową współpracę zapewnią tylko:
Nauczymy Cię, jak przejść przez procedurę udzielenia zamówienia publicznego, by z sukcesem i zyskiem je zrealizować.
Na naszym szkoleniu „PRZETARG NA ROBOTY BUDOWLANE – JAK WYGRAĆ POSTĘPOWANIE I NIE STRACIĆ NA REALIZACJI KONTRAKTU” podpowiadamy nie tylko jak wygrać przetarg, ale też w jaki sposób zabezpieczyć realizację zamówienia, aby była ona opłacalna i zgodna z pierwotnym planem.
SPRAWDŹ AGENDĘ i ZAREJESTRUJ SIĘ
Kiedy? 24 czerwca godz. 9-15
Gdzie? Wygodna formuła ONLINE bez wychodzenia z domu
Kto będzie szkolił? mec. dr Andrzela Gawrońska-Baran − była Wiceprezes Urzędu Zamówień Publicznych oraz wieloletnia dyrektor departamentu zamówień publicznych w dużej instytucji zamawiającej, doradca wykonawców oraz zamawiających, a także pełnomocnik w postępowaniach odwoławczych przed KIO
Czy zapisy w zobowiązaniu podmiotu trzeciego, o którym mowa w art. 118 ust. 4 ustawy Pzp, powinny odnosić się bezpośrednio do treści warunku udziału w postępowaniu (np. za spełniającego warunek udziału zamawiający uzna wykonawcę, który w ciągu ostatnich 3 lat należycie zrealizował co najmniej 4 spoty i opublikował każdy z nich w dwóch serwisach społecznościowych, z których co najmniej 2 spoty osiągnęły ponad 100 000 wyświetleń), czy raczej do przedmiotu zamówienia (np. usługa polegająca na produkcji spotów informacyjnych publikowanych na miejskich kanałach społecznościowych)?
Jak w takiej sytuacji powinna brzmieć treść zobowiązania podmiotu trzeciego zgodnie z art. 118 ust. 4 Pzp?
Z jakiego dokumentu powinno wynikać, które elementy zamówienia wykona wykonawca, skoro podmiot trzeci nie może zrealizować całości zamówienia?
Proszę także o wyjaśnienie powiązania przepisów art. 118 ust. 4, art. 119 i art. 112 ust. 2 ustawy Pzp – w jaki sposób łącznie kształtują one obowiązki zamawiającego, wykonawcy i podmiotu trzeciego w zakresie udostępniania zasobów.
Ponadto, czy wykaz usług podmiotu trzeciego powinien zostać podpisany przez podmiot trzeci, czy przez wykonawcę, który powołuje się na jego zasoby?
Na koniec – jeśli przykładowe zestawienie warunku udziału, przedmiotu zamówienia i treści zobowiązania podmiotu trzeciego jest błędne, proszę o prawidłowy przykład obejmujący: