nowelizacja ustawy prawo zamówień publicznych

Prawo zamówień publicznych w pigułce, ABC początkującego

Prawo zamówień publicznych w pigułce – poradnik dla początkujących zamawiających i firm

Zamówienia publiczne dla wielu osób brzmią jak hermetyczny świat pełen przepisów, procedur i zawiłości prawnych. Tymczasem w praktyce to codzienność tysięcy urzędów, szkół, szpitali czy ministerstw, które wydają publiczne pieniądze, oraz firm starających się o kontrakty. Kluczowe jest jedno – wydatkowanie środków publicznych musi odbywać się w sposób przejrzysty, konkurencyjny i zgodny z ustawą Prawo zamówień publicznych. Ten poradnik został stworzony z myślą o początkujących – osobach, które po raz pierwszy spotykają się z Prawem zamówień publicznych i chcą zrozumieć, czym są przetargi, jakie obowiązki ciążą na stronach postępowania i jak wygląda cały proces – od ogłoszenia, przez przygotowanie oferty, aż po wybór wykonawcy i podpisanie umowy. Dzięki praktycznym wskazówkom, checklistom i przykładom unikniesz błędów na starcie i szybciej odnajdziesz się w świecie zamówień publicznych.

W tym artykule

Cel i zakres Pzp – Prawo zamówień publicznych zapewnia przejrzyste i konkurencyjne wydatkowanie środków publicznych. Procedury obejmują cały cykl: od ogłoszenia, przez ofertowanie, aż po wybór wykonawcy i zawarcie umowy.

Kiedy stosujemy ustawę – do postępowań o wartości od 130 000 zł (do 31.12.2025 r.), a od 01.01.2026 r. od 170 000 zł. Zakupy poniżej progów realizuje się na podstawie regulaminów wewnętrznych zamawiającego.

Podstawy prawne i rozporządzenia – postępowania prowadzi się według ustawy z 11.09.2019 r. – Prawo zamówień publicznych oraz aktów wykonawczych (m.in. regulujących dokumenty elektroniczne, środki dowodowe).

Strony postępowania – zamawiającym jest – co do zasady – podmiot publiczny (także niektóre podmioty prywatne lub sektorowe), a wykonawcą może być przedsiębiorca, konsorcjum, a nawet osoba fizyczna. Dopuszczalne jest korzystanie z podwykonawców i zasobów podmiotów trzecich.

Zasady Pzp – fundamentalne reguły to równe traktowanie i uczciwa konkurencja, przejrzystość, proporcjonalność, efektywność, bezstronność, jawność oraz pisemność i język polski. Ich naruszenie otwiera drogę do środków ochrony prawnej.

Opis przedmiotu zamówienia (OPZ) – musi być jednoznaczny, wyczerpujący i oparty na normach, CPV oraz obiektywnych parametrach jakościowo-funkcjonalnych. Wskazanie znaków towarowych jest wyjątkowe i wymaga klauzuli „lub równoważny” oraz podania kryteriów równoważności.

Progi unijne i publikacja ogłoszeń – zamówienia powyżej progów unijnych prowadzi się w bardziej sformalizowanych trybach; ogłoszenia trafiają do TED, a krajowe do BZP. Wyszukiwanie ułatwiają kody CPV i plany postępowań zamawiających.

Tryby udzielenia zamówienia – dla progów unijnych: m.in. przetarg nieograniczony/ograniczony, negocjacje z ogłoszeniem, dialog konkurencyjny, partnerstwo innowacyjne, a wyjątkowo negocjacje bez ogłoszenia i z wolnej ręki. W krajowych – tryb podstawowy (3 warianty) jest zawsze dostępny, inne tryby to m.in. partnerstwo innowacyjne, procedura z wolnej ręki – po spełnieniu przesłanek.

SWZ/OPiW, ogłoszenie – dokumenty zamówienia oraz ogłoszenia określają warunki udziału, kryteria, wymagane środki dowodowe, projekt umowy i terminy.

Elektronizacja, badanie ofert i wadium – cały proces udzielenia zamówienia publicznego toczy się elektronicznie (platformy zakupowe), a oferty składa się z wykorzystaniem właściwego podpisu (kwalifikowany w unijnych, osobisty bądź zaufany w krajowych). Zamawiający bada i ocenia oferty, koryguje oczywiste omyłki, wzywa do uzupełnień, a wadium co do zasady podlega zwrotowi – przepada przy uchylaniu się wykonawcy lub braku wymaganych dokumentów.

Oświadczenia z art. 56 ustawy Prawo zamówień publicznych

Konflikt interesów i potwierdzenie niekaralności – wyłączenie z postępowania zgodnie z art. 56 ust. 2 i 3 ustawy Pzp

Osoby, które wykonują czynności związane z przygotowaniem i prowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego muszą być bezstronne. Wykonawcy powinni mieć pewność, że żaden z nich nie jest faworyzowany z uwagi na jakiekolwiek powiązania z zamawiającym – czy to służbowe czy prywatne. Dlatego też osoby, które prowadzą postępowanie i które mają konflikt interesów z wykonawcą, będą musiały wyłączyć się od dokonywania czynności w procedurze. Sprawdź, jak złożyć i odebrać oświadczenie o braku konfliktu interesów oraz niekaralności od osób wykonujących czynności w postępowaniu.

W tym artykule
  • Czynności związane z przygotowaniem oraz przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia wykonują osoby zapewniające bezstronność i obiektywizm.
  • Oświadczenie o braku konfliktu interesów złoży osoba, która wykonuje czynności związane z przeprowadzeniem postępowania o zamówienie publiczne. Chodzi w szczególności o takie działania jak: ocena spełniania przez wykonawców warunków udziału w postępowaniu, badanie ofert, odrzucenie ofert, wybór oferty najkorzystniejszej, inne czynności dokonywane od momentu wszczęcia postępowania (np. publikacji ogłoszenia o zamówieniu w BZP).
  • Ustawa Pzp zobowiązuje także do złożenia oświadczenia o braku lub istnieniu konfliktu interesów osoby udzielające zamówienia, czyli de facto te, które zawierają umowę o zamówienie publiczne.
  • Artykuł 56 ust. 3 ustawy Pzp przesądza, że osoby wymienione w tym przepisie podlegają wyłączeniu z dokonywania czynności związanych z przeprowadzeniem postępowania, jeżeli prawomocnie skazano je za przestępstwo (o ile nie nastąpiło zatarcie skazania) popełnione w związku z postępowaniem o zamówienie.
  • Ustawa Pzp precyzuje, w jakim terminie osoby z art. 56 ust. 1 i 3, mają składać odpowiednie oświadczenie. Termin ten art. 56 ust. 5 i 6 ustawy Pzp uzależnia m.in. od katalogu okoliczności, jakich składane oświadczenie ma dotyczyć.

Zmiana zakresu przedmiotowego umowy PZP – kiedy i na jakich warunkach jest dopuszczalna?

Pytanie:

Czy możliwa jest zmiana umowy w zakresie zmiany części zakresu przewidzianego do wykonania w ramach zamówienia na inny – tożsamy z pierwotnym zakresem zamówienia, w sytuacji gdy zamawiający nie przewidział takiej możliwości w SWZ? Na podstawie umowy na roboty budowlane zawartej w czerwcu 2022 roku wykonawca realizuje zamówienie w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Zadanie jest finansowane z Polskiego Ładu. Z uwagi na wytyczne BGK odnośnie do finansowania inwestycji oraz ryzyko utraty dofinansowania w przypadku nierozstrzygnięcia postępowania na cały zakres inwestycji wynikającej z promesy zamawiający, prowadząc postępowanie o udzielenie tego zamówienia, nie zdecydował się na podział zamówienia na części, a w ramach zamówienia przewidziane jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych odnoszących się do 8 różnych odcinków dróg. W grudniu 2024 roku upłynie termin wykonania zadania. Istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, że zakres zamówienia objęty umową nie zostanie w pełni zrealizowany z uwagi na to, że w odniesieniu do jednej z dróg nie będzie możliwe uzyskanie pozwolenia na budowę. Zamawiający nie przewidział możliwości ograniczenia zakresu zamówienia czy zmiany umowy polegającej na realizacji robót zamiennych. Czy istnieje możliwość wprowadzenia zmiany umowy zgodnej z przepisami Prawa zamówień publicznych, która pozwoli na:

  • ograniczenie zakresu realizowanej inwestycji z powodu braku możliwości realizacji jednej z dróg bądź
  • wprowadzenie robót zamiennych polegających na przebudowie drogi o tej samej długości i powierzchni w miejscowości Y w zamian za niemożliwy do wykonania zakres zamówienia polegający na przebudowie drogi w miejscowości X?
  Zmiana PZP od 28 września 2023 r. w przedmiocie zamówień na publiczny transport

Zmiana PZP od 28 września 2023 r. w przedmiocie zamówień na publiczny transport

Z dniem 28 września br. wykreślono z ustawy Pzp regulację art. 11 ust. 1 pkt 10. Zmiany mają na celu zapewnienie stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych do zamówień, których przedmiotem są usługi publiczne w zakresie transportu pasażerskiego koleją lub metrem w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1370/2007. Do wyboru operatora publicznego transportu zbiorowego należy stosować Prawo zamówień publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem procedury odwoławczej przed Krajową Izbą Odwoławczą. Sprawdź źródło i konsekwencje nowelizacji.