zamówienia publiczne
Public Procurement Act 2026 – 9 najważniejszych zmian w unijnych zamówieniach publicznych
Nowe procedury udzielania zamówień, większa swoboda negocjacji, obowiązkowe kryteria jakościowe i zmienione zasady wykluczania wykonawców – to tylko część propozycji zawartych w projekcie Public Procurement Act z 9 września 2026 r. Komisja Europejska chce zastąpić trzy obowiązujące dyrektywy jednym rozporządzeniem, które będzie bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich UE. Reforma obejmuje również badanie rażąco niskiej ceny, podział zamówień na części oraz modyfikacje umów. Sprawdzamy, które rozwiązania rzeczywiście różnią się od obecnej ustawy Pzp, jakie znaczenie mogą mieć dla zamawiających i wykonawców w Polsce i kiedy nowe przepisy mogłyby zacząć obowiązywać.
Public Procurement Act 2026 – najważniejsze zmiany w pigułce
- Jedno rozporządzenie zamiast trzech dyrektyw. Public Procurement Act ma zastąpić dyrektywy dotyczące zamówień klasycznych, sektorowych i koncesji. Nowe regulacje będą bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich UE.
- Większa dostępność negocjacji. Projekt przewiduje dwie podstawowe procedury – otwartą i dynamiczną – z możliwością prowadzenia negocjacji bez konieczności spełnienia szczególnych przesłanek.
- Niższe wymagania wobec wykonawców. Minimalny roczny obrót, jakiego będzie mógł wymagać zamawiający, co do zasady ma nie przekraczać 50% szacowanej rocznej wartości zamówienia. Ograniczona zostanie również możliwość żądania doświadczenia zdobytego wyłącznie w zamówieniach publicznych.
- Zmiany w wykluczaniu wykonawców o procedurze self-cleaning. Projekt modyfikuje katalog podstaw wykluczenia i ogranicza możliwość samooczyszczenia do przesłanek fakultatywnych, przewidując odrębne wyjątki od wykluczenia obligatoryjnego.
- Obowiązkowa elektroniczna weryfikacja kwalifikacji. Zamawiający mają korzystać z unijnej usługi weryfikującej brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunków udziału. Nie oznacza to jednak obowiązkowej certyfikacji wykonawców.
- Większe znaczenie jakości ofert. Kryteria jakościowe mają co do zasady stanowić co najmniej 30% punktacji, a w zamówieniach pracochłonnych – 50%. Projekt dopuszcza uzasadnione odstępstwa.
- Rażąco niska cena bez progu 30%. Badanie ma opierać się na analizie cen rynkowych, innych ofert i rzeczywistych kosztów realizacji. Zamawiający będzie mógł ograniczyć wezwania do najwyżej sklasyfikowanych wykonawców.
- Podział zamówienia także dla bezpieczeństwa dostaw. Przy podejmowaniu decyzji o podziale zamawiający ma uwzględniać m.in. odporność łańcuchów dostaw, ograniczenie zależności od jednego wykonawcy i wspieranie MŚP.
- Nowe zasady zmiany umów. Projekt przewiduje jednolity próg 15% dla zmian nieistotnych, przy zachowaniu dodatkowych warunków, w szczególności dotyczących równowagi ekonomicznej umowy.
- Dwa lata na przygotowanie się do reformy. Rozporządzenie ma być stosowane po upływie dwóch lat od jego wejścia w życie. Konkretna data nie jest jeszcze znana, a projekt może ulec zmianom podczas prac legislacyjnych.
- Regulacje Public Procurement Act obejmują zamówienia unijne: poza regulacjami unijnego rozporządzenia pozostaje udzielanie zamówień o wartościach niższych niż progi unijne, kompetencje poszczególnych organów czy system środków ochrony prawnej.
Public Procurement Act 2026 – tabela najważniejszych zmian w porównaniu z ustawą Pzp
|
Zagadnienie |
Obecnie – ustawa Pzp |
Projekt Public Procurement Act |
|
Procedury udzielania zamówień |
Odrębne tryby udzielania zamówień. W postępowaniach unijnych negocjacje w niektórych trybach wymagają spełnienia szczególnych przesłanek. |
Art. 31–40: dwie podstawowe procedury – otwarta i dynamiczna, z możliwością prowadzenia negocjacji lub bez negocjacji. Dodatkowo procedura innowacyjna i szczególna. |
|
Warunki udziału – sytuacja ekonomiczna |
Art. 115 – wymagany minimalny roczny przychód co do zasady nie może przekraczać dwukrotności wartości zamówienia. |
Art. 27 ust. 7: minimalny roczny obrót co do zasady nie może przekraczać 50% szacowanej rocznej wartości zamówienia. Możliwe uzasadnione wyjątki. |
|
Warunki udziału – doświadczenie |
Art. 116 – możliwość wymagania doświadczenia odpowiedniego do przedmiotu zamówienia, z zachowaniem proporcjonalności. |
Art. 27 ust. 6: zakaz wymagania doświadczenia zdobytego konkretnie przy realizacji zamówień publicznych, chyba że uzasadnia to charakter lub złożoność zamówienia. |
|
Podstawy wykluczenia i samooczyszczenie |
Art. 108–110 – obligatoryjne i fakultatywne podstawy wykluczenia. Samooczyszczenie możliwe również w odniesieniu do określonych przesłanek obligatoryjnych. |
Art. 25–26: zmieniony katalog przesłanek wykluczenia. Samooczyszczenie przewidziane przy przesłankach fakultatywnych; odrębne wyjątki od wykluczenia obligatoryjnego. |
|
Dokumenty i kwalifikacja wykonawców |
Art. 125–128 – oświadczenia wstępne, JEDZ, podmiotowe środki dowodowe i korzystanie z rejestrów. Dodatkowo dobrowolna certyfikacja wykonawców. |
Art. 28 i 133: obowiązkowe korzystanie z elektronicznej usługi weryfikacji kwalifikacji, z wykorzystaniem cyfrowych poświadczeń, rejestrów i – w określonych przypadkach – oświadczeń własnych. |
|
Kryteria oceny ofert |
Art. 239–246 – możliwość wyboru na podstawie ceny lub kosztu albo kryteriów jakościowych i ceny lub kosztu. Cena może być jedynym kryterium po spełnieniu ustawowych warunków. |
Art. 98: podstawowym modelem ma być najlepsza relacja jakości do ceny. Minimalna waga kryteriów jakościowych wynosi 30%, a w zamówieniach pracochłonnych 50%. Przewidziano odstępstwa. |
|
Rażąco niska cena |
Art. 224 – mechanizm progu 30% oraz obowiązek badania ceny również w innych sytuacjach, gdy powstają uzasadnione wątpliwości. |
Art. 101: brak sztywnego progu procentowego. Badanie ceny na podstawie porównania z innymi ofertami, cenami rynkowymi i wcześniejszymi zamówieniami. Możliwość ograniczenia wezwania do najwyżej sklasyfikowanych ofert. |
|
Podział zamówienia na części |
Art. 91 – możliwość podziału i obowiązek wskazania powodów jego niedokonania. |
Art. 100: obowiązek rozważenia podziału z uwzględnieniem m.in. udziału MŚP, bezpieczeństwa dostaw, odporności łańcuchów dostaw i innowacyjności. |
|
Zmiany umów |
Art. 455 ust. 2 – zmiany o wartości niższej od progów unijnych i mniejszej niż 10% wartości umowy dla dostaw i usług lub 15% dla robót budowlanych, z zachowaniem pozostałych warunków. |
Art. 106: jednolity próg 15% dla zmian uznawanych za nieistotne, pod warunkiem zachowania równowagi ekonomicznej umowy i spełnienia wymagań dotyczących dopuszczalności zmiany. |
|
Charakter prawny regulacji |
Ustawa Pzp wdraża do polskiego prawa unijne dyrektywy zamówieniowe. |
Projekt rozporządzenia UE: bezpośrednie stosowanie w państwach członkowskich, bez konieczności transpozycji. Konieczne będzie dostosowanie polskiego prawa. |
Projekt Public Procurement Act z 9 września 2026 r. to jeden z tematów IV Konferencji Zamówień Publicznych, która odbędzie się 19−20 listopada 2026 r.
Podczas dwudniowego spotkania w Hotelu Warsaw Plaza w Warszawie omawiamy bieżące i ważne kwestie z rynku zamówień publicznych, m.in.:
- zmiany w przepisach PZP i ich wpływ na prowadzone postępowania m.in. certyfikacja wykonawców, Centralny Rejestr Umów JSFP, przesłanki odrzucenia ofert z zakazanymi rozwiązaniami ICT, wykonawcy z państw trzecich;
- najnowsze i najważniejsze kierunki w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej,
- praktyczne problemy związane z dokumentacją i oceną ofert szczególnie w kontekście rażąco niskiej ceny,
- ryzyka, które mogą prowadzić do odwołania do KIO, kontroli albo konieczności unieważnienia postępowania,
- rozwiązania pozwalające przygotować organizację do wyzwań, które przyniesie 2027 rok – omówienie kolejnej planowanej nowelizacji PZP.
Drugi dzień naszej konferencji to kameralne warsztaty z zastosowania AI w przetargu przez zamawiających i wykonawców.
Przygotuj się na Pzp 2027 – IV Ogólnopolska Konferencja Zamówień Publicznych
Zmiany w przepisach, certyfikacja wykonawców, aktualne orzecznictwo KIO, rażąco niska cena, błędy w ofertach i zmiany umów – to tylko część zagadnień, które będą miały znaczenie dla postępowań prowadzonych w najbliższych miesiącach. IV Ogólnopolska Konferencja Zamówień Publicznych to okazja, aby uporządkować najważniejsze kwestie i przygotować się do pracy w 2027 roku.
Procedura odwrócona a weryfikacja zobowiązań podmiotów udostępniających zasoby
Zamawiający prowadzi przetarg nieograniczony z zastosowaniem tzw. procedury odwróconej, o której mowa w art. 139 ustawy Prawo zamówień publicznych.
Po wyborze oferty najwyżej ocenionej zamawiający powziął wątpliwości co do treści zobowiązań podmiotów udostępniających zasoby wykonawcy w zakresie spełniania warunków udziału w postępowaniu. Czy w takiej sytuacji zamawiający może w pierwszej kolejności wezwać wykonawcę do złożenia podmiotowych środków dowodowych, w tym m.in. wykazu robót budowlanych oraz wykazu osób, w celu uzyskania pełnego obrazu spełniania warunków udziału w postępowaniu, a dopiero następnie – w razie potrzeby – wzywać do złożenia wyjaśnień lub uzupełnienia zobowiązań podmiotów udostępniających zasoby?
