kryteria oceny wniosków

Kryterium oceny ofert w Prawie zamówień publicznych

Kryteria oceny ofert w Prawie zamówień publicznych – opis kryteriów, ocena ofert w praktyce

Kryteria oceny ofert to zasady, według których zamawiający przyznaje punkty ofertom na etapie wyboru oferty najkorzystniejszej – zwykle w modelu cena albo koszt + kryteria pozacenowe. Kryteria muszą być powiązane z przedmiotem zamówienia, opisane jednoznacznie i w sposób umożliwiający wykonawcom samodzielne policzenie punktów jeszcze przed złożeniem oferty.

W praktyce kluczowe są trzy rzeczy: poprawne odróżnienie kryteriów od warunków udziału, dobór kryteriów „do zamówienia” (nie „do wykonawcy”), opis przyznawania punktów tak, by ograniczyć uznaniowość.

W tym artykule znajdziesz gotowe przykłady zapisów (opis kryterium + waga + sposób oceny), w tym: kryteria jakościowe, środowiskowe/społeczne, kontraktowe i osobowe oraz typowe pułapki (np. „doświadczenie wykonawcy” jako kryterium).

W tym artykule
  • Kryteria oceny ofert powinny być ściśle powiązane z przedmiotem danego zamówienia i jego różnymi aspektami oraz etapami cyklu życia, ale nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy, takich jak jego wiarygodność finansowa czy techniczna. Decyzje dotyczące oceny ofert muszą bazować wyłącznie na cechach związanych z samym zamówieniem, a nie z jego dostawcą.
  • Kryteria oceny ofert dzielimy na cenowe i pozacenowe. Te drugie można dalej klasyfikować na jakościowe, społeczne, środowiskowe, innowacyjne oraz kontraktowe i osobowe, odnoszące się bezpośrednio do sposobu realizacji zamówienia i kwalifikacji personelu.
  • Warunki udziału w postępowaniu mają na celu weryfikację zdolności wykonawców do realizacji zamówienia, natomiast kryteria oceny ofert służą do wyboru najkorzystniejszej oferty pod względem stosunku ceny do jakości oraz innych cech przedmiotu zamówienia. Nie dotyczą one właściwości wykonawcy, a cech oferowanego produktu lub usługi.
  • Kryteria oceny ofert należy sformułować precyzyjnie, aby uniknąć subiektywizmu i zapewnić równą ocenę wszystkich ofert. Istotne jest dokładne określenie, jak będą przydzielane punkty za spełnienie poszczególnych kryteriów, zarówno tych mierzalnych, jak i niemierzalnych.
  • Przedmiotowe środki dowodowe dotyczące parametrów punktowanych (np. jakości) co do zasady składa się wraz z ofertą. Uzupełnienie jest możliwe tylko wtedy, gdy zamawiający przewidział taką procedurę w dokumentach zamówienia/ogłoszeniu (art. 107 ust. 2 Pzp) i dotyczy sytuacji, gdy dokument nie został złożony albo jest niekompletny (a nie „merytorycznej zmiany” treści). Brak dokumentu lub brak dodatkowych parametrów może skutkować brakiem punktów, natomiast zasady odrzucenia oferty zależą od tego, czy zamawiający powiązał dany poziom jakości z wymaganiami minimalnymi oraz jak opisał procedurę w SWZ.
  • Cena w ramach kryterium oceny ofert może być oceniana nie tylko jako całkowity koszt zamówienia, ale także poprzez analizę cen jednostkowych czy marż, w zależności od specyfiki i potrzeb zamawiającego. Ważne jest, aby zamawiający zdecydował, czy ocena będzie dotyczyła wyłącznie ceny podstawowej, czy maksymalnej ceny uwzględniającej opcjonalny zakres zamówienia.
  • Ustawodawca wymienia przykłady pozacenowych kryteriów oceny ofert, takie jak jakość, aspekty społeczne i środowiskowe, innowacyjność, czy warunki realizacji zamówienia. Stosowanie tych kryteriów jest obligatoryjne w określonych sytuacjach, takich jak np. dialog konkurencyjny czy partnerstwo innowacyjne, a także w przypadku zamówień twórczych/artystycznych o niejednoznacznie określonym rezultacie.
  • W artykule znajdziesz przykłady właściwie skonstruowanych przykładowych kryteriów oceny ofert takich jak: kryterium jakości technicznej i dodatkowej funkcjonalności, kryterium skróconego terminu wykonania zamówienia, kryterium gwarancji i jakości oraz kryterium doświadczenia personelu wykonawcy.

FAQ: kryterium oceny ofert – najczęstsze pytania 
1. Co to jest kryterium oceny ofert w Pzp?
To zasada punktowania ofert, według której zamawiający wybiera ofertę najkorzystniejszą: na podstawie ceny lub kosztu (samodzielnie albo łącznie z innymi kryteriami) oraz – opcjonalnie – kryteriów jakościowych/pozacenowych powiązanych z przedmiotem zamówienia.

2. Czym kryteria oceny ofert różnią się od warunków udziału w postępowaniu?
Warunki udziału służą weryfikacji zdolności wykonawcy do realizacji zamówienia (wstępna selekcja). Kryteria oceny ofert służą porównaniu ofert wykonawców, którzy warunki spełnili, i wyborowi oferty najkorzystniejszej.

3. Czy kryteria oceny ofert mogą dotyczyć wykonawcy (np. jego sytuacji finansowej albo doświadczenia firmy)?
Co do zasady nie. Kryteria muszą odnosić się do przedmiotu zamówienia i cech oferty, a nie do właściwości wykonawcy (te bada się poprzez warunki udziału). Wyjątkiem są kryteria dotyczące organizacji, kwalifikacji lub doświadczenia osób wyznaczonych do realizacji zamówienia, jeżeli mogą mieć istotny wpływ na jakość wykonania.

4. Czy „doświadczenie wykonawcy” może być kryterium oceny ofert?
Z reguły nie – doświadczenie firmy jest elementem warunków udziału, a nie kryteriów punktowanych. Jeżeli zamawiający chce premiować kompetencje, robi to przez kryteria dotyczące personelu dedykowanego do realizacji (w zakresie dopuszczalnym przez Pzp).

5. Jak opisać kryterium oceny ofert, żeby było „nieuznaniowe”?
Najlepiej przez: mierniki i skalę (np. progi, poziomy jakości), jasne zasady przypisania punktów lub wzór i wskazanie dokumentów/danych składanych z ofertą. Uznaniowość najczęściej pojawia się wtedy, gdy nie da się odtworzyć, za co konkretnie przyznano punkty.

6. Czy cena może być jedynym kryterium oceny ofert?
Tak, ale u części zamawiających publicznych obowiązuje ograniczenie: cena jako jedyne kryterium (albo o wadze >60%) jest dopuszczalna, gdy w opisie przedmiotu zamówienia określono wymagania jakościowe odnoszące się do co najmniej głównych elementów zamówienia.

7. Jakie są przykładowe kryteria pozacenowe dopuszczalne w Pzp?
Najczęściej spotykane to: jakość (parametry, funkcjonalność), aspekty społeczne i środowiskowe, innowacyjność, organizacja/kwalifikacje personelu, serwis i warunki dostawy/realizacji. Zawsze trzeba wykazać ich związek z przedmiotem zamówienia.

8. Jak wygląda temat przedmiotowych środków dowodowych składanych na potwierdzenie kryteriów oceny? Czy można je uzupełniać?
Jeżeli dany przedmiotowy środek dowodowy służy potwierdzeniu cech/kryteriów określonych w opisie kryteriów oceny ofert, to nie stosuje się wezwania do uzupełnienia z art. 107 ust. 2 Pzp. Zamawiający może natomiast żądać wyjaśnień treści takich dokumentów.

9. Co się dzieje, gdy wykonawca nie złoży dokumentu wymaganego do uzyskania punktów w kryterium jakości?
Najczęściej skutkiem jest 0 punktów w danym kryterium (a nie automatyczne odrzucenie oferty) – chyba że SWZ wiąże dany parametr z wymaganiem minimalnym (wtedy wchodzi w grę odrzucenie z innych podstaw). Kluczowe jest, jak zamawiający rozdzielił „minimum” (OPZ) od „premiowania” (kryteria).

Polecamy Twojej uwadze także webinar Portalu ZP prowadzony przez dr Andrzelę Gawrońską-Baran: Kryteria oceny ofert – przykłady, dobre i złe praktyki

Kryteria oceny ofert – przykłady i problemy związane z ich projektowaniem i sprawdzaniem

Kryteria oceny ofert – przykłady i problemy związane z ich projektowaniem i sprawdzaniem

Zamawiający ma obowiązek określić w dokumentach zamówienia kryteria oceny ofert, które posłużą mu do wyboru wykonawcy. Na podstawie zaoferowanych przez wykonawców wielkości wytypuje następnie najkorzystniejszą ofertę. Jednym z kryteriów oceny oferty musi być cena bądź koszt. Co do pozostałych przykładowych kryteriów zamawiający ma pewną swobodę, choć należy pamiętać, że nie jest ona nieograniczona.   

W artykule m.in.:

  • Zamawiający może zabezpieczyć się przed zaoferowaniem za niskiej ceny za nadzór autorski, wskazując, że nie może być ona niższa niż określony procent całkowitej ceny.
  • Jednocześnie należy zauważyć, że zamawiający ustalając dwa kryteria w postaci ceny płaconej na różnych etapach realizacji zamówienia, nie spełnia wymogu z art. 246 ustawy Pzp.
  • Jeśli wykonawca złożył ofertę na „starym” formularzu ofertowym oraz zaoferował niezgodny z wymogami zamawiającego termin płatności, jego oferta podlega odrzuceniu. Wówczas treść złożonej oferty jest niezgodna z warunkami zamówienia.
  • Przykładowe kryterium oceny ofert, które sprowadza się do tego, że wykonawca ma posiadać określony certyfikat, jest niezgodne z przepisami ustawy Pzp. W nieuzasadniony sposób ogranicza ono konkurencję. Zdarza się bowiem, że oferowany przedmiot zamówienia spełnia konkretne normy, wykonawca zaś nie posiada certyfikatu, bo nie występował o jego wydanie.

Korekta oświadczenia wykonawcy dotyczącego kryteriów oceny ofert jest niedopuszczalna

Pytanie:

W postępowaniu przewidziano następujące kryteria oceny ofert:

  • cena – 60%,
  • doświadczenie kierownika budowy – 40%.

Wykonawcy, w celu oceny oferty w kryterium doświadczenie kierownika budowy, wraz z ofertą mieli złożyć załącznik – „potencjał kadrowy”. Załącznik ten był podzielony na część A (gdzie wykonawca miał wskazać jedno zamówienie w celu potwierdzenia spełniania warunku) i część B (gdzie mógł wskazać maksymalnie 2 zadania, które były punktowane w ramach kryterium). W części B wykonawca w kolumnie „Inwestor” wpisał „Zarząd Dróg w (...)”. W kolumnie „Opis zadania” wskazał dwa zamówienia wykonane jednak dla GDDKiA (co wynika z opisu tych zadań). Pierwsze z nich nie spełnia warunku, który umożliwiłby przyznanie punktu. Wykonawca zreflektował się, że coś jest nie tak w złożonym załączniku i przysłał do zamawiającego pismo, w którym informuje, że popełnił błąd i powinien tam  wskazać inne zadanie wykonane dla tego Zarządu Dróg. Wnosi o potraktowanie tego jako oczywistej omyłki, którą należy poprawić w trybie art. 128 ustawy Pzp. Istotne jest, że za to zadanie wykonawca otrzymałby punkt (bo potwierdza ono warunek) i jego oferta byłaby najwyżej oceniona. Bez tego punktu zaś przegrywa. Czy zamawiający może dopuścić taką zmianę oferty w zakresie kryteriów?

Czy doświadczenie projektanta może stanowić kryterium oceny ofert i warunek udziału w jednym postępowaniu?

Pytanie:

Przygotowujemy się do wszczęcia postępowania w formule zaprojektuj-wybuduj. Warunkiem udziału w postępowaniu jest wymóg, aby wykonawca dysponował do realizacji zamówienia projektantem, który przygotował minimum jedną dokumentację. Chcemy natomiast punktować tych wykonawców, którzy dysponują projektantami o większym doświadczeniu w tym zakresie. Czy wobec tego określając jako jedno z kryteriów oceny ofert – dodatkowe doświadczenie projektanta – możemy żądać, aby wraz z ofertą i oświadczeniem na temat wykonanych przez projektanta dokumentacji wykonawca załączył również dokumenty potwierdzające ich należyte wykonanie? Czy poniższy zapis jest dopuszczalny?

„Celem uzyskania punktów w kryterium doświadczenie zawodowe projektanta w ofercie należy:

1)     wpisać imię i nazwisko projektanta branży gazowej,

2)     podać informację nt. wykonanych przez wskazanego projektanta dokumentacji projektowych, obejmujących budowę instalacji gazu LPG w okresie ostatnich 5 lat,

3)     załączyć dokumenty potwierdzające wykonanie przez projektanta wykazanych dokumentacji projektowych (referencje, opinie, zaświadczenia złożone w oryginale lub kopii poświadczonej z oryginałem).

Zamawiający zastrzega, że brak którejkolwiek z tych trzech informacji będzie skutkować przyznaniem 0 punktów w przedmiotowym kryterium. Dokumenty potwierdzające doświadczenie projektanta, które wykonawca składa wraz z ofertą celem uzyskania punktów w kryterium „jakość – doświadczenie projektanta” nie podlegają uzupełnieniu.

Kryterium odnoszące się do organizacji, kwalifikacji zawodowych i doświadczenia osób wyznaczonych do realizacji zamówienia, jeśli może mieć znaczący wpływ na jakość wykonania zamówienia, jest dopuszczalne. Jego weryfikacja może odbyć się poprzez żądanie załączenia do oferty odpowiednich potwierdzeń tj. dokumentów poświadczających wykonanie przez projektanta wykazanych dokumentacji projektowych. Sformułowanie tego obowiązku musi być jednak precyzyjne, jednoznaczne, zrozumiałe a także umożliwiać sprawdzenie informacji przedstawianych przez wykonawców. Żądanie musi być również proporcjonalne do przedmiotu zamówienia. Dodatkowo wiążąca pozostaje zasada, wskazująca na to, że zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości.