W tym dziale znajdziesz porady prawne udzielone przez ekspertów w konkretnych sytuacjach, z jakimi spotkali się inni uczestnicy postępowań o zamówienia publiczne. Wszystkie odpowiedzi zostały udzielone przez doświadczonych prawników i specjalistów ds. Prawa zamówień publicznych.

Katarzyna Bełdowska

Realizacja umowy o zamówienie w czasie pandemii COVID-19

Pytanie: Czy można zmienić termin realizacji umowy ze względu na COVID-19, jeżeli zawarto ją już po ogłoszeniu epidemii? Według mnie, jeżeli umowę zawarto by wcześniej (tzn. przed ogłoszeniem epidemii), to można wskazywać, że pojawiły się okoliczności, których nie dało się przewidzieć. Wówczas uprawniona byłaby zmiana umowy na podstawie 144 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp. Jeśli umowę podpisano w trakcie epidemii, wówczas ciężko mówić o braku możliwości jej przewidzenia. Artykuł 15r ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych określa co najwyżej przesłanki i okoliczności wystąpienia opóźnień czy zmian cen i zasady obowiązujące przy ich wyliczaniu. W mojej ocenie powinno się je wpisywać do zawieranych umów. W przedmiotowym postępowaniu kary ustalono za zwłokę. Zatem tylko wówczas gdyby wykonawca wykazał, że nie był w zwłoce, moglibyśmy mu nie naliczać kar. Postępowanie wszczęto przed ogłoszeniem epidemii, ale składanie ofert i podpisanie umowy nastąpiło już w czasie COVID-19. Obecnie wykonawca wnioskuje, aby przesunąć termin realizacji zamówienia. Powołuje się na okoliczności związane z epidemią COVID-19. W umowie nie wskazano takich okoliczności. Czy możemy zgodnie z prawem zmienić termin wykonania tej umowy? Jeśli tak, to na jakiej podstawie? Czy może wolno nam jedynie nie liczyć kar za zwłokę, gdy wykonawca wykaże brak winy za opóźnienie?

Katarzyna Bełdowska

Postanowienia SWZ muszą być klarowne

Pytanie: Zamawiający ogłosił postępowanie przetargowe w trybie przetargu nieograniczonego na zakup, dostawę i montaż sprzętu audio, z możliwością składania ofert częściowych. W załączniku nr 1a zawarto zapis, iż „W poniższej tabeli przedstawiono wykaz sprzętu oraz okablowania z podaniem wymogu dołączenia karty katalogowej oraz podział na zadania inwestycji.” Ponadto wykonawca zadał pytania: „W załączniku nr 1a do SWZ przedstawiono podział na zadania inwestycji. Jednocześnie wskazano elementy, co do których Zamawiający wymaga przedstawienia karty katalogowej. Czy wymienione w tym zestawieniu karty katalogowe powinny zostać załączone do oferty?” oraz „W SWZ Zamawiający nie wymaga załączenia do oferty listy oferowanych urządzeń. Jak zamawiający zamierza ocenić kompletność oferty danego wykonawcy bez wymogu złożenia szczegółowej listy oferowanych urządzeń? Brak tego wymogu stwarza ryzyko, że wykonawca, który nie odnalazł wszystkich elementów/urządzeń, ponieważ nie zostały precyzyjnie i jasno wskazane, nie obejmie ich w kalkulacji i na skutek tego zaoferuje niekompletny i niedoszacowany finansowo system audio-wideo. Ocena kompletności oferowanych rozwiązań dopiero na etapie odbiorów niesie bardzo duże ryzyko opóźnień w realizacji umowy lub potencjalnych sporów pomiędzy zamawiającym a wykonawcą”. Zamawiający udzielił odpowiedzi: „Zamawiający potwierdza konieczność dostarczenia kart katalogowych wymaganych załącznikiem 1a do urządzeń dostarczanych w ramach oferowanego zadania lub zadań.” oraz „Zamawiający oczekuje dostarczenia kart katalogowych kluczowych elementów systemu, zgodnie z załącznikiem 1a. Wymóg ten został zawarty w Rozdziale IV SWZ – Ofertę stanowi wypełniony druk „Formularz oferty” z wypełnionymi załącznikami (lista kontrolna) i wymaganymi dokumentami”. W Rozdziale dot. kryterium oceny ofert i ich znaczenie widnieją zapisy: Część 3, 4 i 5: „Kryterium funkcjonalność techniczna oceniana będzie na podstawie wypełnionego formularza oferty i weryfikowana na podstawie dołączonych do oferty kart katalogowych”. Czy brak kart katalogowych załączonych do oferty skutkuje jej odrzuceniem? Jaka będzie podstawa prawna odrzucenia takiej oferty?

Anna Kaźmierczak

Czy szczegółowe wymogi związane z ubezpieczeniem wykonawcy wolno sprawdzić dopiero przed zawarciem umowy?

Pytanie: W celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu dotyczących sytuacji ekonomicznej lub finansowej zamawiający może żądać, w szczególności, podmiotowych środków dowodowych – dokumentu potwierdzającego , że wykonawca jest ubezpieczony od OC w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia ze wskazaniem sumy gwarancyjnej. Czy takie żądanie wolno potraktować nie jako warunek udziału w postępowaniu, ale wymóg przed podpisaniem umowy? Wówczas do kontraktu wprowadzilibyśmy np. zapis: „Ubezpieczenie wykonawcy: 1)      wykonawca zobowiązuje się zawrzeć na czas obowiązywania umowy nie później niż do dnia poprzedzającego dzień, w którym ma nastąpić przekazanie terenu budowy, umowę lub umowy ubezpieczenia od wszelkiego ryzyka i odpowiedzialności związanej z realizacją umowy, oraz do terminowego opłacania należnych składek ubezpieczeniowych, w zakresie: a)      od ryzyka budowlanych (np. CAR, EAR lub CWAR) z sumą ubezpieczenia nie niższą niż cena ofertowa brutto, b)      od odpowiedzialności cywilnej (OC) wykonawcy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, obejmujące swym zakresem co najmniej szkody poniesione przez osoby trzecie w wyniku śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia (szkoda osobowa) lub w wyniku utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia własnego bądź osób trzecich, a także szkody spowodowane błędami (szkoda rzeczowa), powstałe w związku z wykonywaniem robót budowlanych i innych prac objętych przedmiotem umowy, na kwotę ubezpieczenia nie niższą niż 1.000.000 zł, c)      ubezpieczenia kadry, pracowników wykonawcy oraz każdego podwykonawcy (dalszego podwykonawcy), a także wszelkich innych osób realizujących w imieniu wykonawcy lub podwykonawcy roboty budowlane; 2) umowy ubezpieczenia, o których mowa w pkt 1, muszą zapewniać wypłatę odszkodowania płatnego w złotych polskich, bez ograniczeń; 3) koszt umowy, lub umów, o których mowa w pkt 1, w szczególności składki ubezpieczeniowe, w całości pokrywa wykonawca; 4) wykonawca przedłoży zamawiającemu dokumenty potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia, w tym w szczególności kopię umowy i polisy ubezpieczenia, nie później niż do dnia przekazania terenu budowy. W przypadku uchybienia przedmiotowemu obowiązkowi zamawiający ma prawo wstrzymać się z przekazaniem terenu budowy do czasu ich przedłożenia, co nie wstrzymuje biegu terminów umownych w zakresie realizacji umowy przez wykonawcę; 5) w razie wydłużenia czasu realizacji umowy, wykonawca zobowiązuje się przedłużyć ubezpieczenie na zasadach określonych w pkt 1–4, przedstawiając zamawiającemu dokumenty potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia, w tym w szczególności kopię umowy i polisy ubezpieczenia, na co najmniej miesiąc przed wygaśnięciem poprzedniej umowy ubezpieczenia. W przypadku nieprzedłużenia ubezpieczenia, przedłużenia go niezgodnie z zasadami określonymi w pkt 1–4 lub nieprzedłożenia przez wykonawcę dokumentu ubezpieczenia w terminie, o którym mowa w pkt 4, zamawiający w imieniu i na rzecz wykonawcy na jego koszt dokona stosownego ubezpieczenia w zakresie określonym w pkt 1–4 i poniesiony koszt potrąci z należności wynikających z najbliższej faktury wystawionej przez wykonawcę”.

Andrzela Gawrońska-Baran

Czy czas trwania umowy obejmuje okres gwarancji?

Pytanie: Zgodnie z art. 434 ustawy Pzp umowę zawiera się na czas oznaczony. Zamawiający może zawrzeć umowę, której przedmiotem są świadczenia powtarzające się lub ciągłe, na okres dłuższy niż 4 lata, jeżeli wykonanie zamówienia w dłuższym okresie spowoduje oszczędności kosztów realizacji zamówienia w stosunku do okresu czteroletniego lub jest to uzasadnione zdolnościami płatniczymi zamawiającego bądź zakresem planowanych nakładów oraz okresem niezbędnym do ich spłaty. Stosownie do art. 435 na czas nieoznaczony może być zawierana umowa, której przedmiotem są dostawy: 1)      wody za pomocą sieci wodno-kanalizacyjnej lub odprowadzanie ścieków do takiej sieci; 2)      gazu z sieci gazowej; 3)      ciepła z sieci ciepłowniczej; 4)      licencji na oprogramowanie komputerowe. Na czas nieoznaczony może być również zawierana umowa, której przedmiotem są usługi przesyłowe bądź dystrybucyjne energii elektrycznej lub gazu ziemnego. Zamawiający zawiera umowę na pełnienie usługi nadzoru inwestorskiego na 33 miesiące z możliwością przedłużenia o czas inwestycji budowlanej, a także z terminem gwarancji obejmującym 72 miesiące. Czy termin gwarancji wydłuża czas trwania samej umowy na usługę i będzie ona obowiązywać faktycznie 105 miesięcy tj. prawie 9 lat czy należy wziąć pod uwagę tylko 33 miesiące tj. niespełna 3 lata? Wynagrodzenie wykonawcy obejmuje cały okres świadczenia nadzoru inwestorskiego tj. czas budowy oraz świadczenia nadzoru w okresie rękojmi i gwarancji, za który wykonawcy nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie.

Zamów dostęp do pełnej wersji portalu!

Zyskaj pewność i bezpieczeństwo prowadząc postępowanie o zamówienie publiczne. Dołącz do specjalistów korzystających z PortaluZP!