aneksowanie umowy

 Aneks do umowy a próg unijny – ryzyka w Pzp

Aneks do umowy zwiększy jej wartość ponad próg unijny – kiedy zamawiający ryzykuje naruszenie Pzp?

Zwiększenie wynagrodzenia wykonawcy aneksem jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy zamawiający wykaże spełnienie konkretnych przesłanek z art. 455 ustawy Pzp. Nie wystarczy, że umowa i ogłoszenie przewidywały możliwość zlecenia usług dodatkowych. Jeżeli dodatkowy zakres był znany już na etapie przygotowania postępowania, może zostać potraktowany jako ukryte prawo opcji, które należało uwzględnić przy szacowaniu wartości zamówienia. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku aneksów na znaczące kwoty, które przekraczają pierwotny próg ustawowy. Na podstawie konkretnego case study sprawdź, kiedy aneks będzie bezpieczny, a kiedy konieczne może być nowe postępowanie.

W tym artykule
  • Aneks zwiększający wynagrodzenie wykonawcy nie zawsze będzie bezpieczny, nawet jeśli umowa przewiduje możliwość zlecenia usług dodatkowych. Kluczowe jest ustalenie, czy w danym przypadku zamawiający rzeczywiście może oprzeć zmianę na art. 455 ustawy Pzp.
  • W tekście omawiamy praktyczny case study, w którym wartość umowy po zmianie wzrasta z 980.000 zł netto do 1.400.000 zł netto. Taka sytuacja wymaga szczególnej ostrożności, bo zmiana jest znacząca i może rodzić pytanie o prawidłowość pierwotnie wybranego trybu postępowania.
  • Nie każda zmiana umowy może zostać uznana za „bagatelną”. Jeżeli wartość aneksu stanowi istotny procent pierwotnego zamówienia, zamawiający powinien sprawdzić, czy może zastosować inną podstawę prawną niż art. 455 ust. 2 ustawy Pzp.
  • Samo przekroczenie progu unijnego po podpisaniu aneksu nie przesądza jeszcze o naruszeniu przepisów. Znaczenie ma jednak to, czy spełniono wszystkie przesłanki ustawowe oraz czy dodatkowy zakres rzeczywiście nie był możliwy do przewidzenia jako element zamówienia podstawowego.
  • Największe ryzyko pojawia się wtedy, gdy „usługi dodatkowe” były już przewidziane w dokumentacji. W takiej sytuacji mogą zostać potraktowane jako ukryte prawo opcji, które powinno być uwzględnione przy szacowaniu wartości zamówienia.
  • W artykule wyjaśniamy, kiedy aneks może być dopuszczalny, a kiedy bezpieczniejszym rozwiązaniem będzie nowe postępowanie. To szczególnie ważne dla zamawiających, którzy chcą uniknąć zarzutu obejścia przepisów o progach unijnych i trybach udzielania zamówień.

Co może zrobić zamawiający w przypadku bezpodstawnego aneksowania umowy w zakresie terminu realizacji zamówienia?

Pytanie:

W styczniu 2020 roku zawarliśmy umowę na usługi, a w listopadzie aneksowaliśmy ją z terminem realizacji do 26 lutego 2021 r., aby zabezpieczyć ciągłość prac. Zgodnie z aneksem wykonawca przedłużył zabezpieczenie na zasadach określonych w siwz i umowie, czyli na kwotę 5% wartości całej oferty. Przedmiotowa umowa już w grudniu została wykonana na poziomie gwarantowanych wykonawcy 70%. Dnia 24 lutego 2021 r. wykonawca zwrócił się do nas z pismem o aneksowanie kolejnej umowy z 2020 roku, ale w ocenie zamawiającego nie było ku temu przesłanek. W ostatnim tygodniu obowiązywania kontraktu pracownik zamawiającego wystawił zlecenia na dokończenie pilnych prac, zgodnie z zapisem umowy: „§ 3 Termin realizacji Przedmiotu Umowy Przedmiot Umowy powinien zostać zrealizowany od dnia zawarcia umowy do 31.12.2020 r. 26.02.2021 – w związku z aneksem. Powyższe nie uchybia możliwości wykonywania uprawnień wynikających z Umowy (w tym w szczególności zgłaszania gotowości do odbioru i naliczania kar umownych) po terminie, o którym mowa w zdaniu poprzednim”.

W okresie obowiązywania umowy pracownicy nie informowali o żadnych opóźnieniach w realizacji umowy, a wykonawca o jakichkolwiek problemach. Dziś okazało się, że pracownik zamawiającego przedłużył zlecenie do 15 kwietnia 2021 r.

Do nadleśnictwa nie wpłynęły żadne dokumenty od wykonawcy, że nie jest w stanie wykonać umowy w okresie jego obowiązywania. W związku z tym, że należało zwrócić zabezpieczenie w ustawowym terminie i z uwagi na brak pisemnej informacji, że umowa jest nieterminowo wykonana i należy naliczyć kary, wystawiono dyspozycję zwrotu zabezpieczenia. Następnie jednak z niezrozumiałych powodów wykonawca samodzielnie złożył oświadczenie o przedłużeniu zabezpieczenia.

Na jakie przepisy ustawy Pzp powołać się, wykazując, że przedłużyliśmy zlecenie bez żadnego wniosku wykonawcy, i że nie naliczamy kar za nieterminowe wykonanie prac, gdyż zgodziliśmy się przesunąć termin ich realizacji? Jak wytłumaczyć dbałość o interes Skarbu Państwa przy realizacji umowy po terminie jej obowiązywania, bez naliczenia kar umownych, gdy była zrealizowana na poziomie 70% i można było ją „zamknąć”? Tym bardziej, że podpisaliśmy już umowy na usługi na 2021 rok i zakres niewykonany z umowy z 2020 roku mogliśmy zrealizować na podstawie nowych kontraktów, jako np. opcję czy zamianę pozycji a umowę z 2020 roku zakończyć, redukując zlecenie. Proszę o stanowisko w tej sprawie.