Czy wykonawca może samodzielnie przedłużyć termin związania ofertą

Ustawa Prawo zamówień publicznych nie wskazuje wprost, aby samodzielne przedłużenie przez wykonawcę terminu związania ofertą nie było dopuszczalne. Niemniej, względem poprzednio obowiązujących przepisów (art. 85 ust. 2 ustawy Pzp z 2004 r.), uprawnienie wykonawcy do samodzielnego przedłużenia terminu związania ofertą zostało usunięte. Na tle interpretacji tego prawa wykonawcy pojawiają się spory. Jeden z nich został poddany rozpatrzeniu przez Krajową Izbę Odwoławczą.

Jeden z wykonawców zarzucił zamawiającemu naruszenie m.in. przepisów art. 226 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp poprzez bezpodstawne odrzucenie jego oferty, mimo iż złożył on oświadczenie o przedłużeniu terminu związania ofertą i przedłużenie ważności wadium wniesionego w pieniądzu, a zamawiający potwierdził otrzymanie takiego oświadczenia. Jednocześnie wskazywał, że zamawiający nie skierował do niego wezwania do przedłużenia terminu związania ofertą wraz z jednoczesnym przedłużeniem ważności wadium.

Krajowa Izba Odwoławcza wyraziła stanowisko, odwołując się do regulacji art. 220 ust. 3 ustawy Pzp. Przepis ten wskazuje, że w przypadku, gdy wybór najkorzystniejszej oferty nie nastąpi przed upływem terminu związania ofertą, zamawiający przed upływem terminu związania ofertą zwraca się jednokrotnie do wykonawców o wyrażenie zgody na przedłużenie tego terminu o wskazywany przez niego okres, nie dłuższy niż 60 dni. W myśl art. 220 ust. 4 ustawy Pzp przedłużenie terminu związania ofertą wymaga złożenia przez wykonawcę pisemnego oświadczenia o wyrażeniu zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.

Skład orzekający ustalił, że zamawiający, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 220 ust. 3 ustawy Pzp, nie wezwał odwołującego się wykonawcy do wyrażenia zgody na przedłużenie terminu związania ofertą, mimo że inni wykonawcy zostali do tego wezwani pismem z 30 grudnia 2022 r. Następnie zamawiający odrzucił ofertę tego wykonawcy. Jako podstawę podał art. 226 ust. 1 pkt 12 ustawy Pzp. Stwierdził, że odwołujący nie wyraził pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.

Izba wskazała, że podstawa faktyczna odrzucenia oferty odwołującego się wykonawcy nie miała miejsca. W szczególności zauważyła, że wykonawca nie mógł nie wyrazić zgody na przedłużenie terminu związania ofertą, ponieważ zamawiający nie zwrócił się do niego o wyrażenie takiej zgody. Tym samym odrzucenie oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 12 ustawy Pzp uznała za bezpodstawne.

Z ustaleń dokonanych w sprawie wynikało, że odwołujący, samodzielnie, bez wezwania zamawiającego, pismem z 22 grudnia 2022 r., złożył oświadczenie, że wyraża zgodę na przedłużenie terminu związania ofertą do 1 lutego 2023 r. Jednocześnie odwołujący oświadczył, że przedłuża okres ważności wadium wniesionego w pieniądzu na okres przedłużonego terminu związania ofertą.

Jednakże, w ocenie Izby, czynność odwołującego z 22 grudnia 2022 r. nie spowodowała, że doszło do skutecznego przedłużenia terminu związania ofertą odwołującego. Skład orzekający wskazał, że ustawodawca w ustawie Pzp zrezygnował z rozwiązania zawartego w nieobowiązującym już art. 85 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych z 29 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1843 ze zm.), zgodnie z którym wykonawca był uprawniony do samodzielnego przedłużenia terminu związania ofertą. Podkreśliła, że aktualne rozwiązanie jest kompleksowe i nie uprawnia wykonawcy do przedłużenia terminu związania ofertą na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.

Krajowa Izba Odwoławcza zobowiązała zamawiającego do ustalenia, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 252 ust. 2 ustawy Pzp., zgodnie z którym, jeżeli termin związania ofertą upłynął przed wyborem najkorzystniejszej oferty, zamawiający wzywa wykonawcę, którego oferta otrzymała najwyższą ocenę, do wyrażenia, w wyznaczonym przez zamawiającego terminie, pisemnej zgody na wybór jego oferty.