Zamawiający powinien równo traktować wykonawców oraz unikać sytuacji, które mogą być interpretowane jako negocjacje treści złożonej oferty. W tym zakresie sytuacją szczególną jest dokonywanie poprawek w informacjach podawanych przez wykonawców w zakresie kryteriów oceny ofert. Sprawdź, w jakich okolicznościach oferta nie będzie podlegała odrzuceniu, a dokonanie korekty danych może okazać się obligatoryjne (wyrok KIO z 12 marca 2019 r., sygn. akt KIO 345/19).
Pominięcie w formularzu ofertowym określenia „minimum” X wizyt „w tygodniu” (co podlegało ocenie w kryteriach oceny ofert) oznacza tylko omyłkę w treści oferty, której poprawienie w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp nie powoduje istotnych zmian w stosunku do wymagań siwz.
Zamawiający prowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na pełnienie wielobranżowego nadzoru inwestorskiego nad realizacją zadania na roboty budowane. Odwołujący wniósł odwołanie od czynności odrzucenia jego oferty przez zamawiającego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp w związku z jej niezgodnością z siwz. Według zamawiającego niezgodność oferty miała polegać na niepodaniu przez odwołującego w formularzu ofertowym podlegającej ocenie w kryteriach oceny ofert informacji dotyczącej „częstotliwości wizyt na budowie w ciągu tygodnia”, pomimo że wymóg taki wynikał z siwz.
Zgodnie ze specyfikacją minimalna wymagana liczba wizyt na budowie inspektorów nadzoru we wszystkich branżach miała wynosić 2 wizyty na budowie w tygodniu, każda potwierdzona wpisem do dziennika budowy. Przez pojęcie „wizyta” rozumie się wykonywanie czynności przez inspektora nadzoru w zakresie zgodnym z umową, potwierdzonych wpisem do dziennika budowy. Wartość punktowa w kryterium „Dyspozycyjność” miała być liczona w następujący sposób:
W formularzu ofertowym zawarto treść: „Oświadczam, że minimalna liczba wizyt na budowie inspektorów nadzoru we wszystkich branżach wynosi: 2 wizyty na budowie w tygodniu, 3 wizyty na budowie w tygodniu, 4 wizyty na budowie w tygodniu, 5 wizyt na budowie w tygodniu; *Niepotrzebne skreślić”.
Odwołujący w formularzu ofertowym − w kontekście kryterium oceny ofert „Dyspozycyjność” zawarł treść „Oświadczam, że liczba wizyt na budowie inspektorów nadzoru we wszystkich branżach wynosi: 5 wizyt”.
Odwołujący podkreślił, że podając w formularzu ofertowym informację o „częstotliwości wizyt na budowie w ciągu tygodnia”, popełnił oczywistą omyłkę pisarską, którą zamawiający powinien poprawić na podstawie art. 87 ust. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp. Ewentualnie − w razie uznania, że omyłka ta nie stanowiła oczywistej omyłki pisarskiej, powinien on dokonać jej korekty na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp jako innej omyłki polegającej na niezgodności oferty siwz. W jego ocenie zamawiający mógł również poprzedzić poprawienie omyłki na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp wezwaniem do złożenia wyjaśnień w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp, a następnie dokonać stosownej poprawki zgodnie z treścią wyjaśnień odwołującego. Nie mogło być wątpliwości, że chodzi mu w rzeczywistości o 5 wizyt na budowie w tygodniu, a nie o 5 wizyt w okresie realizacji całej umowy.
Zamawiający wskazał, że odwołujący nie podał w swojej ofercie, zgodnie z wymaganiami siwz, częstotliwości wizyt na budowie w ciągu tygodnia, w związku z czym niemożliwe było dokonanie oceny oferty w kryterium „Dyspozycyjność”. Z treści oświadczenia odwołującego nie wynikało również, że spełnia on warunek minimalny przyznania punktów w kryterium „Dyspozycyjność”, tj. dotyczący minimum 2 wizyt na budowie w tygodniu. W kontekście poprawiania omyłek w ofercie zamawiający wskazał, że nie zwracał się do wykonawcy o wyjaśnienie treści złożonej oferty z uwagi na fakt, że takie wyjaśnienia prowadziłyby do zmiany treści oferty. Naruszałoby to art. 87 ust. 1 ustawy Pzp, który zabrania prowadzenia z wykonawcą negocjacji w sprawie treści oferty. Podkreślił, że w złożonej ofercie wykreślono wymagane w formularzu słowa „minimalny” i stwierdzenie, że dotyczy wizyt „w tygodniu”.
Zdaniem zamawiającego nastąpiło to celowo.
Tymczasem braki w treści oferty polegające na pominięciu słów „minimalny” i „w tygodniu” są istotne, a stanowisko odwołującego może ewentualnie wskazywać na sposób wykonywania czynności w toku realizacji umowy.
Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie i nakazała zamawiającemu unieważnienie wyboru oferty najkorzystniejszej i odrzucenia oferty złożonej przez odwołującego oraz nakazała ponowienie badania i oceny ofert z udziałem oferty tego wykonawcy. Niesporne było, że odwołujący się wykonawca w złożonym formularzu ofertowym, deklarując liczbę wizyt w ramach kryterium oceny ofert „Dyspozycyjność”, wskazał „5 wizyt” bez określenia, że jest to liczba minimalna w tygodniu. Zamawiający odrzucił ofertę odwołującego jako niezgodną z treścią siwz.
Skład orzekający Izby zauważył, że rzeczywiście treść zawarta w formularzu ofertowym złożonym przez wykonawcę była niezgodna z treścią siwz. W kontekście postanowień siwz, do których należą treści formularza ofertowego, opisu pozacenowego kryterium oceny ofert, wzoru umowy oraz obowiązków wykonawcy, przewidywana częstotliwość wizyt inspektorów nadzoru robót jest ustalana, z jednym wyjątkiem, niemającym znaczenia w sprawie, w rozliczeniu na jeden tydzień. W tym kontekście wskazanie przez wykonawcę 5 wizyt, przy jednoczesnej deklaracji poszanowania wszelkich postanowień siwz, oznaczać może jedynie, że pominięcie określenia „minimum” X wizyt „w tygodniu” oznacza tylko omyłkę w treści oferty, której poprawienie nie powoduje istotnych zmian w stosunku do wymagań siwz.
Przedmiotowej omyłce nie można przypisywać znamion celowości jej popełnienia, jako że ocena taka wskazywałaby na zupełną nieracjonalność zachowań profesjonalnego wykonawcy. W ocenie KIO zatem rzeczywistą i jedyną wolą odwołującego było zaoferowanie w kryterium „Dyspozycyjność” 5 wizyt w tygodniu jako wielkości minimalnej, a takie rozumienie oświadczenia wykonawcy znajduje podstawę w zasadach jego wykładni z art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego, mającego zastosowanie na mocy art. 14 ustawy Pzp.
Ważne
Nie każda omyłka musi zostać popełniona celowo. Ocena powinna być dokonywana przy uwzględnieniu racjonalności zachowań profesjonalnego wykonawcy.
W świetle powyższego KIO uznała, że czynność odrzucenia oferty odwołującego nastąpiła z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp przez jego zastosowanie i naruszenie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp przez zaniechanie jego zastosowania. Tym samym zamawiający nie miał podstaw odrzucenia oferty, która zawierała omyłki podlegające poprawieniu.
Przedmiotowy wyrok KIO potwierdza funkcjonujące w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, że nie jest zupełnie wykluczona poprawa omyłek w ofercie w zakresie informacji będących przedmiotem punktacji w ramach kryteriów oceny ofert. Chodzi zwłaszcza o dość uznaniową ocenę zaistnienia tzw. innych omyłek w ofercie i zastosowania art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp.
Decyzja zamawiającego o poprawieniu omyłki, o której mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, musi być jednak podejmowana każdorazowo z uwzględnieniem całokształtu indywidualnych okoliczności sprawy, zarówno z uwzględnieniem następstw i konsekwencji zmian dla treści oferty, jak i z uwzględnieniem samego rodzaju i charakteru poprawianych niezgodności oraz sposobu ich przeprowadzenia. Nie da się bowiem wskazać jednego, generalnego dla wszystkich sytuacji zastosowania i kwalifikacji zmian w ofertach jako istotne lub nieistotne, a tym samym oceny jako omyłki możliwej lub niemożliwej do poprawy.
Ponadto nierzadko podkreśla się przy tym, że każda niezgodność oferty z siwz powinna być traktowana jako omyłka, która – o ile nie jest istotna – podlega poprawieniu. Innymi słowy, nawet zamierzone złożenie oferty w określonym kształcie, który w wyniku weryfikacji przez zamawiającego okazuje się w pewnym, nieistotnym zakresie niezgodny z treścią siwz, nie powinno wykluczać możliwości uznania takiej niezgodności za omyłkę i poprawienia jej na podstawie wskazanej w omówionym wyroku KIO.
Podstawa prawna