Jak właściwie policzyć termin związania ofertą i uniknąć kłopotów na etapie podpisania umowy? (omówienie wyroku)
Termin związania ofertą rozpoczyna swój bieg wraz z upływem terminu składania ofert. A zatem dzień ten jest wliczany do terminu związania ofertą. Nie stosujesz w tym przypadku przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących obliczania terminów (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 15 stycznia 2008 r.; sygn. akt KIO/UZP 65/07).
Zamawiający prowadził postępowanie na wykonanie zadania pod nazwą „Budowa budynku starostwa powiatowego”. W specyfikacji zażądał od wykonawców, aby wnieśli wadium w wysokości 300.000 zł najpóźniej do wyznaczonego terminu składania ofert. Termin składania ofert upływał 6 listopada 2007 r. o godz. 9.30. A zatem najpóźniej z tą chwilą wykonawca powinien był dostarczyć wadium.
Zamawiający wybrał w postępowaniu najkorzystniejszą ofertę. Inny uczestnik postępowania wniósł po dokonaniu tej czynności protest, w którym zarzucił zamawiającemu m.in. fakt, że pominął w odniesieniu do wybranego wykonawcy warunek wniesienia wadium na cały 30-dniowy okres związania ofertą.
Wybrany wykonawca wprawdzie złożył wadium razem z ofertą, protestujący jednak podnosił, że 30-dniowy termin związania ofertą liczy się od dnia następnego po terminie składania ofert. Wywiódł ten wniosek z art. 111 Kodeksu cywilnego, który stanowi o zasadach liczenia terminów. Mianowicie zgodnie z jego zapisami, jeśli z liczeniem danego terminu wiąże się pewne zdarzenie, wówczas termin ten liczy się od dnia następnego po tym zdarzeniu. Z tego powodu zdaniem protestującego do terminu związania ofertą nie należało wliczać dnia, w którym upłynął termin złożenia ofert.
W sytuacji, gdyby protestujący miał rację, wówczas 30-dniowy termin związania ofertą upływałby 6 grudnia 2007 r. Gwarancja bankowa wybranego wykonawcy obejmowała natomiast okres od 6 listopada 2007 r. do 5 grudnia 2007 r. A zatem nie zabezpieczałaby całego okresu.
Zamawiający w odpowiedzi na ten zarzut poinformował protestującego, że gwarancja bankowa wystawiona od 6 listopada 2007 r. do 5 grudnia 2007 r. obejmowała okres 30-dniowy, tj. od 6 listopada 2007 r. włącznie. Między innymi z tego powodu wykonawca złożył odwołanie, w którym podtrzymał zarzut.
KIO rozstrzygając odwołanie, rozpoczęła od tego, że wykonawca może wnieść wadium wraz z ofertą. Wynika to z art. 45 ust. 3 ustawy Pzp. Przypomniała również o funkcji wadium, które służy zabezpieczeniu organizatora przetargu poprzez umożliwienie mu zatrzymania wadium na wypadek niezawarcia umowy przez wybranego oferenta.
Izba przyjęła również, że nie ulega wątpliwości, iż obowiązkiem uczestnika postępowania jest złożenie wadium na cały okres związania ofertą (wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 13 października 2005 r.; sygn. IV Ca 468/05). W związku z tym, że wniesienie wadium stanowi zabezpieczenie ciążącego na oferencie obowiązku zawarcia umowy, czas jego wniesienia nie może być krótszy niż okres związania wykonawcy ofertą.
Bieg terminu związania ofertą rozpoczyna się wraz z upływem terminu składania ofert - co wynika bezpośrednio z art. 85 ust. 5 ustawy Pzp. Skład orzekający podjął się w tym miejscu rozstrzygnięcia problemu relacji art. 85 ust. 5 ustawy Pzp do art. 111 ust. 2 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym ostatnim, jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu tego terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło.
Jednak KIO zaznaczyła, że w orzecznictwie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym art. 85 ust. 5 ustawy Pzp ma pierwszeństwo przed art. 111 ust. 2 Kodeksu cywilnego (wyroki Zespołów Arbitrów: z 18 stycznia 2005 r. o sygn. UZP/ZO/0-11/05; z 31 marca 2005 r. o sygn. UZP/ZO/0-526/05; z 10 października 2005 r. o sygn. UZP/ZO/0-2784/05). Przepis ustawy Pzp jest w tym przypadku przepisem szczególnym wobec Kodeksu cywilnego. A zatem pierwszym dniem związania ofertą jest dzień, w którym upływa termin składania ofert. Przy liczeniu terminu związania ofertą uwzględnia się dzień składania ofert.
Z opisanych powyżej powodów KIO wywnioskowała, że złożona przez wybranego wykonawcę gwarancja bankowa obejmowała cały okres związania ofertą, tj. od 6 listopada 2007 r. do 5 grudnia 2007 r. Termin składania ofert upływał bowiem 6 listopada 2007 r. a 30-dniowy termin związania ofertą 5 grudnia 2007 r.
Zgodnie z art. 14 ustawy Prawo zamówień publicznych do czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców stosuje się przepisy ustawy z 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
W omawianym przypadku art. 85 ust. 5 Pzp stanowi inaczej niż przepisy kodeksu cywilnego
i ma przed nimi „pierwszeństwo”. Zgodnie z jego brzmieniem bieg terminu związania ofertą rozpoczyna się wraz z upływem terminu składania ofert. Oznacza to, że licząc termin związania ofertą, a co za tym idzie okres zabezpieczenia jej wadium, uwzględniasz dzień złożenia oferty. Zasada ta stoi w sprzeczności z powszechnie stosowaną zasadą art. 111 § kodeksu cywilnego, zgodnie z którą jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Na gruncie ustawy Prawo zamówień publicznych art. 85 ust. 5 stanowi wyjątek. Do wszelkich pozostałych czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców, jak na przykład:
- wyznaczenie terminu składania ofert,
- określenie dnia, w którym upływa termin na wniesienie protestu,
- określenie dnia, w którym upływa termin na wniesienie odwołania
Powiązane treści
