Tylko poważne uchybienie może prowadzić do odrzucenia oferty

Stan prawny na dzień: 30.06.2015

Niezgodność treści oferty z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia powinna wynikać z wymagań zamawiającego zapisanych w sposób jednoznaczny. Odrzucenie oferty może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy uchybienia w niej popełnione są na tyle znaczące, że wywierają wpływ na wykonanie umowy i to wpływ tego rodzaju, iż wykonanie umowy zgodnie z opisanymi wymaganiami zamawiającego jest niemożliwe (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 5 marca 2015 r.; sygn. akt KIO 319/15).

Stan faktyczny

Zamawiający prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia, którego przedmiotem była dostawa drobnego sprzętu medycznego. Opisując sposób przygotowania oferty, zamawiający wymagał sporządzenia oferty zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik do siwz. We wzorze oferty zamawiający nakazał wpisanie czasu dostawy, jednak bez podania jednostki czasu.

Wyznaczono kryterium terminu realizacji zamówienia

Zamawiający ustalił dwa kryteria oceny ofert: cenę i termin realizacji zamówienia, przypisując im odpowiednio znaczenie 90% (90 pkt) i 10% (10 pkt). Zasady oceny w kryterium „Termin realizacji zamówienia” przewidywały:

  • termin dostawy do 120 godzin od złożenia zamówienia – 0 pkt;
  • termin dostawy do 96 godzin od złożenia zamówienia – 5 pkt;
  • termin dostawy do 72 godzin od złożenia zamówienia – 10 pkt.

Jeden z wykonawców złożył ofertę, w której wskazał czas dostawy 2 dni. Cena oferty odwołującego w pakiecie 2 była najniższa spośród wszystkich ofert. W informacji o wynikach postępowania okazało się, że zamawiający wybrał inne oferty. Odrzucił natomiast ofertę odwołującego, uzasadniając, że wymagał określenia czasu realizacji dostaw w godzinach, a wykonawca termin ten określił w dniach. Zamawiający podniósł, że nie mógł zastosować zapisów wynikających z art. 87 ust. 2 ustawy Pzp.

Należało poprawić ofertę

Odwołujący zarzucił zamawiającemu, że przez odrzucenie jego oferty w pakietach 2 i 45 oraz będący następstwem tej czynności wybór najkorzystniejszych ofert w tych pakietach naruszył art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 91 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 ustawy Pzp.

Zdaniem odwołującego z żadnego postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej: siwz) nie wynikał obowiązek podania czasu dostawy w godzinach, zatem zamawiający powinien albo dokonać poprawienia oferty odwołującego, który wskazał czas dostawy 2 dni, albo przyznać ofercie odwołującego 0 pkt w kryterium czas dostawy. Odwołujący podniósł, że nawet po przyznaniu 0 pkt w wymienionym kryterium złożona przez niego oferta będzie najkorzystniejsza.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz czynności odrzucenia oferty odwołującego w pakietach 2 i 45, powtórzenia czynności badania i oceny ofert, równego traktowania wszystkich podmiotów ubiegających się o udzielenie zamówienia w sposób umożliwiający zachowanie uczciwej konkurencji. Wnosił również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania wymienionych w uzasadnieniu odwołania oraz o zasądzenie od zamawiającego kosztów postępowania.

Stanowisko KIO

Krajowa Izba Odwoławcza orzekła, że odwołanie okazało się zasadne. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp nakazuje zamawiającemu odrzucenie oferty, której treść jest niezgodna z treścią siwz, z zastrzeżeniem art. 87 ust. 2 ustawy Pzp. Obowiązek zamawiającego istnieje zatem w sytuacji, gdy łącznie zaszły dwie przesłanki: złożona oferta jest niezgodna z merytorycznymi wymaganiami zamawiającego w szczególności co do zakresu, ilości, jakości, warunków realizacji i innych elementów istotnych dla wykonania zamówienia, a popełnione uchybienie nie jest możliwe do poprawienia zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy Pzp. Należy zwrócić przy tym uwagę, że dokonanie poprawy omyłek pisarskich, rachunkowych oraz innych niezgodności o charakterze nieistotnym na podstawie powołanego przepisu nie jest pozostawione uznaniu zamawiającego, lecz ma charakter obligatoryjny.

Tylko znaczące uchybienia prowadzą do odrzucenia oferty

Przepisy ustawy Pzp nie pozwalają zatem na dokonanie odrzucenia oferty wyłącznie z przyczyn błahych, o charakterze formalnym. Niezgodność treści oferty z treścią siwz powinna wynikać z wymagań zamawiającego zapisanych w sposób jednoznaczny. Odrzucenie oferty może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy uchybienia w niej popełnione są na tyle znaczące, że wywierają wpływ na wykonanie umowy i to wpływ tego rodzaju, iż wykonanie umowy zgodnie z opisanymi wymaganiami zamawiającego jest niemożliwe.

Zamawiający naruszył przepisy

Przeniesienie omawianych zasad na grunt okoliczności sprawy prowadzi do oceny, że zamawiający odrzucił ofertę odwołującego z naruszeniem prawa. Po pierwsze postanowienia siwz nie nakazywały jednoznacznie wskazania w ofercie czasu dostawy wyłącznie w godzinach. Wprawdzie można by wnioskować o tym pośrednio z opisu kryteriów oceny ofert oraz wzoru umowy, jednak wymagania zamawiającego, których niespełnienie pociąga za sobą odrzucenie oferty, nie mogą podlegać ustaleniu na zasadzie domyślności.

Po drugie omyłka we wskazaniu jednostki czasu nie jest oczywistą omyłką pisarską ani oczywistą omyłką o charakterze rachunkowym, lecz jest inną omyłką, o której mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp. Poprawienie uchybienia odwołującego nie powinno rodzić specjalnych trudności. Zgodnie z powszechnym rozumieniem 1 dzień kalendarzowy to doba, czyli 24 godziny, zatem dwa dni wskazane przez odwołującego to 48 godzin. Usunięcie omyłki w ofercie odwołującego jest możliwe do dokonania bez udziału wykonawcy. Tym bardziej zatem należy negatywnie ocenić postępowanie zamawiającego, który odrzuca ofertę odwołującego z pominięciem możliwości uzyskania wyjaśnień. Poprawa oferty odwołującego ma znaczenie dla zadośćuczynienia wymaganiom przewidzianym w postanowieniach wzoru umowy. O jej nieistotności świadczy jednak to, że nie pociąga ona za sobą zmiany oceny oferty odwołującego w kryterium „Termin realizacji zamówienia”, w którym oferta odwołującego powinna otrzymać 10 pkt.

Po trzecie zasady wyrażone w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp sprzeciwiają się temu, aby eliminować z postępowania oferty korzystne dla zamawiającego z przyczyn o wyłącznie formalnym charakterze.

Celem postępowania o udzielenie zamówienia jest bowiem wybór oferty rzeczywiście dla zamawiającego najkorzystniejszej w przyjętych kryteriach oceny.

Autor:

Klaudyna Saja-Żwirkowska