
Sam fakt wykonywania zamówienia na podstawie umowy B2B nie oznacza jeszcze, że osoba samozatrudniona jest podwykonawcą. Decydujące znaczenie ma charakter jej udziału w realizacji zamówienia oraz zakres powierzonych czynności. Jeżeli działa osobiście na rzecz wykonawcy, w ramach jego organizacji i pod jego kierownictwem, może być traktowana jako osoba wykonująca czynności na rzecz wykonawcy. Jeżeli natomiast jako niezależny przedsiębiorca realizuje wyodrębnioną część zamówienia, może zostać uznana za podwykonawcę.
W SWZ zamawiający wymaga zatrudnienia na umowę o pracę osób wykonujących określone czynności, zarówno w przypadku wykonawcy jak i podwykonawcy. Zamawiający dopuszcza też udział podwykonawców. Do SWZ zostało zadane pytanie: „Czy pracownicy realizujący zamówienie na podstawie umów B2B (samozatrudnieni) będą traktowani jako podwykonawcy?”.
W tym przypadku zamawiający powinien wyjaśnić, że osoby wykonujące czynności na podstawie umów B2B nie są automatycznie traktowane jako podwykonawcy. O tym, czy dany podmiot jest podwykonawcą, decyduje charakter i zakres powierzonej mu części zamówienia.
Jeżeli samozatrudniony wykonuje czynności osobiście na rzecz wykonawcy, w ramach jego organizacji i pod jego kierownictwem, może być traktowany jako osoba wykonująca czynności na rzecz wykonawcy, a nie jako podwykonawca.
Jeżeli jednak osoba prowadząca działalność gospodarczą wykonuje jako niezależny przedsiębiorca część zamówienia powierzoną jej przez wykonawcę, może być traktowana jako podwykonawca.
Wymóg z art. 95 ustawy Pzp dotyczy osób wykonujących określone czynności w warunkach wskazanych w tym przepisie, niezależnie od tego, czy czynności te wykonują na rzecz wykonawcy czy podwykonawcy.
W kontekście pytania wykonawcy można przywołać też wyrok KIO z 5 lutego 2024 r. (sygn. akt KIO 154/24). Izba stwierdziła w nim, że „(...) zgadza się również z Odwołującym, że zastosowanie art. 95 ustawy Pzp nie może prowadzić do niezasadnego ograniczenia konkurencji poprzez uniemożliwienie złożenia oferty wykonawcom wykonujące usługi osobiście lub poprzez podwykonawców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. A taki skutek miałaby czynność Zamawiającego, gdyby uznać ją zasadną. Takie działanie wypacza idei konkurencji.
Zastosowanie art. 95 musi mieć uzasadnienia w warunkach danego postępowania przetargowego, zaś przełożenie tego przepisu na konkretne postępowanie nie może odbywać w sposób blankietowy poprzez powtórzenie treści regulacji. Zadaniem Zamawiającego jest dokonanie analizy przedmiotu zamówienia, czynności jakie składają się na jego wykonanie i dopiero po dokonaniu takiej analizy ewentualne zadecydowanie o zastosowaniu art. 95 ustawy Pzp”.