Projekt nowelizacji Pzp czerwiec 2026 r.: wyższe wpisy, nowe narzędzia ujednolicania praktyki

Obszar do zmiany/dlaczego potrzeba nowelizacji?

Jak było?

Jak będzie?

Regulacje dotyczące rażąco niskiej ceny

W orzecznictwie KIO widać, że odwołujący coraz częściej skupiają się nie na tym, czy zamawiający wybrał właściwą ofertę, ale na kwestiach formalnych, np. na sposobie prowadzenia postępowania czy uzasadnienia decyzji.

Dotyczy to także zarzutów związanych z rażąco niską ceną. Zarzuty częściej odnoszą się do formalnej strony procedury wyjaśniającej, w tym oceny kiedy wezwanie jest obowiązkowe w danym przypadku w kontekście różnic w cenie i wartości szacunkowej zamówienia oraz średniej cen innych ofert.

1. Obecnie art. 224 ust. 2 ustawy Pzp stanowi m.in., że w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o VAT, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1, 5a i 10, zamawiający zwraca się do wykonawcy o udzielenie wyjaśnień w zakresie kalkulacji cenowej.

1. Artykuł 537 ustawy Pzp nakłada ciężar udowodnienia w postępowaniu odwoławczym, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, na:

• wykonawcę, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego, albo
• zamawiającego, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest uczestnikiem postępowania odwoławczego (tzw. odwrócony ciężar dowodu).

1. W nowelizacji proponuje się:

• uchylenie w art. 224 ustawy Pzp ust. 2, tj. regulacji, która wprowadziła automatyczny obowiązek wzywania wykonawcy przez zamawiającego do wyjaśnień, jeżeli oferta jest tańsza o 30 % od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert lub wartości zamówienia powiększonej o VAT,
• doprecyzowanie, w jakich okolicznościach oferta podlegać będzie odrzuceniu jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem (art. 224 ust. 6 ustawy Pzp). Przepis będzie mówił, że podstawą odrzucenia oferty będzie również dokonana ocena wyjaśnień wykonawcy, która nie pozwala na uznanie, iż zaoferowana cena lub koszt umożliwia wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów.

1. Nowelizacja przewiduje, że ciężar udowodnienia, iż oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt będzie spoczywał na tym, kto z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 Kodeksu cywilnego). Tym samym, w przypadku odwołania na zaniechanie odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę, to odwołujący/przystępujący będzie musiał w tym przedmiocie przeprowadzić dowód. 

Podniesienie wpisu od odwołania składanego do Krajowej Izby Odwoławczej

W uzasadnieniu wskazuje się, że od 2010 roku do dziś, mimo inflacji, wysokość wpisów od odwołania pozostaje na niezmienionym poziomie. Poziom wpisu realnie obniża się ze względu na rosnącą inflację.

Obecnie wpisy od odwołań przedstawiają się następująco:

1)       dla dostaw i usług: o wartości mniejszej niż progi unijne – 7.500 zł, o wartości równej lub przekraczającej progi unijne – 15.000 zł;

2)       dla robót budowlanych: o wartości mniejszej niż progi unijne 10.000 zł, o wartości równej lub przekraczającej progi unijne – 20.000 zł. 

Zgodnie z projektowaną zmianą art. 576 ustawy Pzp, wpis od odwołania nie będzie mógł być wyższy niż:

1)          12.000 zł – dla dostaw i usług o wartości mniejszej niż progi unijne;

2)          15.000 zł – dla robót budowalnych o wartości mniejszej niż progi unijne;

3)          24.000 zł – dla dostaw lub usług, o wartości równej lub przekraczającej progi unijne;

4)          30.000 zł – dla robót budowalne o wartości równej lub przekraczającej progi unijne;

5)          60.000 zł – dla dostaw lub usług o wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty 15.000.000 euro oraz dla robót budowlanych o wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty 15.000.000 euro i mniejszej niż wyrażona w złotych równowartość 30.000.000 euro;

6)          150.000 zł – dla robót  budowalnych o wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość 30.000.000 euro.

Wyłączenie możliwości stacjonarnego udziału w rozprawie po zarządzeniu rozprawy zdalnej

W przypadku posiedzeń i rozpraw zdalnych obciążenia związane z ich organizacją obejmowały, z jednej strony, konieczność zapewnienia warunków lokalowych takich jak przy rozprawach stacjonarnych, przy jednoczesnej konieczności zapewnienia warunków dla rozpraw i posiedzeń zdalnych.

Proponowane rozwiązania mają na celu usprawnić wyznaczanie terminów posiedzeń i rozpraw zdalnych, do czego przyczynić ma się ograniczenie konieczności zapewnienia warunków lokalowych dla rozpraw zdalnych takich, jak przy rozprawach stacjonarnych.

Aktualnie nawet jeśli Prezes KIO zarządzi rozprawę zdalną strony nadal mają możliwość osobistego stawienia się w sali rozpraw. 

Projekt zakłada odstąpienie od możliwości osobistego stawiennictwa stron i uczestników postępowania, a także ich pełnomocników, na posiedzeniach i rozprawach wyznaczonych jako zdalne.

Obowiązek przesyłania przez zamawiającego informacji do KIO bez dodatkowego wezwania

Brak tego typu wymogów w obecnej ustawie

W art. 524 ustawy Pzp planuje się dodanie ust. 2. Zgodnie z tym przepisem zamawiający niezwłocznie, nie później niż w terminie 2 dni roboczych od dnia otrzymania odwołania albo jego kopii będzie miał obowiązek przekazać Prezesowi KIO, bez dodatkowego wezwania, informacji dotyczących:

1)          wartości zamówienia w kontekście wysokości wpisu od odwołania,

2)          terminu wykonania czynności lub informacji o zaniechaniu, będących podstawą wniesienia odwołania oraz sposobu przekazania informacji stanowiących podstawę wniesienia odwołania;

3)          terminu i sposobu przekazania, przez zamawiającego, odwołania albo jego kopii innym wykonawcom;

4)          adresu strony internetowej, na której udostępniono dokumenty zamówienia;

5)          numeru ogłoszenia o zamówieniu;

6)          adresu do doręczeń elektronicznych oraz adresu poczty elektronicznej, które zamawiający wskazuje jako jego adresy korespondencyjne.

W odwołaniu trzeba będzie podać jeden adres do doręczeń elektronicznych oraz jeden adres poczty elektronicznej odwołującego albo jego przedstawiciela, niezależnie od tego czy odwołujący będzie działał samodzielnie czy przez pełnomocnika, jeżeli pełnomocnik będzie wyznaczony.

Ujednolicenie wykładni przepisów ustawy Pzp

Potrzeba zmiany wynika z pojawiających się rozbieżności w orzecznictwie Izby, które oddziałują negatywnie nie tylko na wizerunek Izby, ale również prowadzą do wzrostu liczby odwołań.

Brak tego typu rozwiązań w obecnej ustawie

1. W związku z pojawiającymi się rozbieżnościami w orzecznictwie KIO, planuje się wprowadzenie do ustawy Pzp nowego rozwiązania. Ma ono umożliwić wydawanie przez zgromadzenie ogólne Izby uchwał służących wyjaśnianiu i porządkowaniu rozbieżności w orzecznictwie.

Uchwały te nie będą dotyczyć kompetencji ani właściwości KIO, określonej w art. 473 ustawy Pzp. Będą miały charakter wewnętrzny i mają pomagać w ujednolicaniu orzeczeń Izby tam, gdzie pojawiły się różnice w podejściu do podobnych spraw.

Planowane jest także doprecyzowanie przepisów dotyczących członków Izby, tak aby przy orzekaniu uwzględniali treść takich uchwał.

1. Planowane są także zmiany dotyczące roli Prezesa UZP. Prezes UZP ma uzyskać nowe uprawnienia, w tym możliwość wydawania objaśnień prawnych − z własnej inicjatywy albo na wniosek organu kontroli (nowy art. 471a ustawy Pzp). Objaśnienia te będą w ogólny sposób wyjaśniać, jak należy rozumieć i stosować przepisy Pzp oraz wydane na ich podstawie akty wykonawcze. Prezes UZP będzie mógł również wydawać wytyczne wskazujące kierunki i sposób działania przy udzielaniu zamówień publicznych.

Objaśnienia prawne nie będą formalnie wiążące. Jednak zamawiający, który zastosuje się do takich objaśnień w prowadzonym postępowaniu, nie powinien ponosić z tego powodu negatywnych skutków. Rozwiązanie to ma zwiększyć pewność prawa oraz ujednolicić praktykę stosowania przepisów, zwłaszcza przez organy kontroli.

Zwaloryzowanie kwot wartości zamówień przeznaczonych do kontroli uprzedniej

W uzasadnieniu projektu wskazuje się, że: „Z 73 wniosków o kontrolę uprzednią, które wpłynęły do Prezesa UZP w 2023 r., liczba ta w 2025 r. wzrosła aż do 184 wniosków (przy czym procedowano 128 wniosków o kontrolę). Powyższe wskazuje na potrzebę dostosowania regulacji ustawy Pzp, tak aby kontrolą uprzednią objęte zostały jedynie zamówienia o największej wartości, w których może istnieć potencjalne ryzyko znacznych korekt finansowych”.

Zgodnie z obowiązującym art. 613 ust. 2 ustawy Pzp, prezes UZP przeprowadza kontrolę udzielanych zamówień przed zawarciem umowy (kontrola uprzednia) współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, jeżeli wartość zamówienia:

• dla robót budowlanych jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 20.000.000 euro, natomiast
• dla dostaw lub usług jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 10.000.000 euro.

Nowa regulacja zakłada podwyższenie kwoty progowej wartości zamówienia, od której kontrola uprzednia prowadzona jest obligatoryjnie, w przypadku:

• robót budowlanych do 30.000.000 euro, zaś
• dostaw lub usług do 15.000.000 euro (projektowany art. 613 ust. 2 ustawy Pzp)

Zmiany w kwestii zakazu podejmowania przez członków Izby dodatkowych zajęć zarobkowych

Obecnie zgodnie z art. 476 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp członek KIO nie może bez zgody pezesa Izby, podejmować dodatkowych zajęć zarobkowych, z wyjątkiem zatrudnienia na

stanowisku dydaktycznym, naukowo-dydaktycznym lub naukowym, w łącznym wymiarze

nieprzekraczającym pełnego wymiaru czasu pracy pracowników zatrudnionych na tych stanowiskach.

Przewiduje się rozszerzenie obowiązującej regulacji ustanawiającej wyjątek od ww. zakazu, który obejmować będzie nie tylko zatrudnienie na stanowisku dydaktycznym, badawczym lub badawczo-dydaktycznym, w łącznym wymiarze nieprzekraczającym pełnego wymiaru czasu pracy pracowników zatrudnionych na tych stanowiskach, ale również przewidywać możliwość:

• wykonywania tego rodzaju zajęć na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub innej umowy o podobnym charakterze,
• prowadzenia szkoleń wykonywanych na rzecz prawniczych samorządów zawodowych, m.in. samorządu zawodowego adwokatury oraz samorządu zawodowego radców prawnych, a także
• opracowania i publikacji utworu (w rozumieniu ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych) w książkach, dziennikach lub czasopismach oraz opracowania utworów na rzecz UZP.