Czy zamawiający ponosi konsekwencje, jeśli nie wystąpi o należną mu waloryzację umowy?
Brak wniosku o waloryzację należy oceniać przede wszystkim na podstawie postanowień konkretnej umowy. Klauzula waloryzacyjna może działać automatycznie albo wymagać złożenia wniosku przez jedną ze stron i zawarcia aneksu. Ustawa Pzp nie przewiduje wprost odpowiedzialności zamawiającego za niezłożenie wniosku o obniżenie wynagrodzenia wykonawcy, ale w przypadku jednostek sektora finansów publicznych znaczenie mogą mieć także przepisy o finansach publicznych i dyscyplinie finansów publicznych. Jeżeli natomiast wykonawca nie skorzysta z przysługującego mu uprawnienia do waloryzacji, zamawiający, co do zasady, nie ponosi z tego tytułu negatywnych konsekwencji.
Case study: Brak wniosku o waloryzację po stronie zamawiającego lub wykonawcy
Jakie konsekwencję grożą zamawiającemu, jeżeli:
- zamawiający nie złoży wniosku o waloryzację (zmniejszenie kwoty umowy) a z zapisów umowy mu się należała,
- wykonawca nie złoży wniosku o waloryzację a z zapisów umowy mu się należała?
Czy waloryzacja z art. 439 Pzp obejmuje także obniżenie wynagrodzenia?
Tak. Zgodnie z art. 439 ust. 4 ustawy Pzp przez zmianę ceny materiałów lub kosztów rozumie się zarówno ich wzrost, jak i obniżenie. Porównania dokonuje się względem ceny lub kosztu przyjętych do ustalenia wynagrodzenia wykonawcy zawartego w ofercie.
Waloryzacja umowna może działać automatycznie. Będzie tak wtedy, gdy umowa wyczerpująco określa wszystkie przesłanki jej zastosowania i nie wymaga dodatkowego działania żadnej ze stron.
Umowa może też przewidywać waloryzację na wniosek. W takim przypadku do zmiany wynagrodzenia dochodzi dopiero po żądaniu jednej ze stron i po spełnieniu warunków określonych w umowie.
Kiedy waloryzacja wymaga aneksu do umowy?
Zawarcie umowy z klauzulą waloryzacyjną oznacza, że strony dopuszczają zmianę wynagrodzenia w sposób określony w tej klauzuli.
Jeżeli klauzula ma charakter automatyczny, zmiana wynagrodzenia nie wymaga zmiany umowy. W takim przypadku strony wykonują kontrakt zgodnie z postanowieniem waloryzacyjnym.
Jeżeli jednak umowa nie zawiera elementów pozwalających automatycznie ustalić nową wysokość wynagrodzenia, konieczne będzie zawarcie aneksu. Aneks powinien uwzględniać zasady wynikające z umownej klauzuli waloryzacyjnej i wymaga zgodnych oświadczeń woli stron.
Czy zamawiający odpowiada za brak wniosku o obniżenie wynagrodzenia?
To, czy zamawiający może ponieść konsekwencje za niezłożenie wniosku o waloryzację prowadzącą do obniżenia wynagrodzenia wykonawcy, zależy przede wszystkim od treści umowy.
W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy umowa przewiduje obowiązek wystąpienia o waloryzację po spełnieniu określonych przesłanek, czy jedynie uprawnienie zamawiającego do złożenia takiego wniosku.
Ustawa Pzp nie przewiduje wprost odpowiedzialności zamawiającego za niezłożenie wniosku o obniżenie wynagrodzenia wykonawcy. Inaczej należy jednak oceniać sytuację zamawiającego będącego jednostką sektora finansów publicznych.
W takim przypadku znaczenie mogą mieć przepisy odrębne, w szczególności ustawa o finansach publicznych oraz ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Czy zamawiający odpowiada za brak wniosku o waloryzację po stronie wykonawcy?
Złożenie przez wykonawcę wniosku o waloryzację wynagrodzenia jest jego uprawnieniem. Wykonawca może z niego skorzystać, ale nie ma takiego obowiązku, chyba że co innego wynika z umowy.
Jeżeli wykonawca nie złoży wniosku o waloryzację, zamawiający co do zasady nie ponosi z tego tytułu negatywnych konsekwencji. Ostateczna ocena zależy jednak od treści konkretnej klauzuli waloryzacyjnej.
