Czy certyfikat ISO 14001 może być kryterium oceny ofert? Wytyczne 2021–2027 i ryzyko korekty finansowej

Zamawiający może zastosować kryterium środowiskowe w ocenie ofert w procedurze prowadzonej według Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021–2027, o ile kryterium to:

• pozostaje bezpośrednio związane z przedmiotem zamówienia,
• nie odnosi się wyłącznie do właściwości wykonawcy,
• jest opisane w sposób jasny, obiektywny i niedyskryminujący,
• dopuszcza równoważne środki dowodowe, a nie tylko jeden konkretny certyfikat.

Certyfikat ISO zaś może być dokumentem, który potwierdza spełnianie kryterium.

Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021–2027 nie wymagają stosowania dodatkowych kryteriów oceny ofert poza ceną lub kosztem. Zamawiający może więc ustanowić cenę jako jedyne kryterium wyboru oferty.

Jednocześnie wytyczne dopuszczają stosowanie dodatkowych kryteriów jakościowych, jeżeli są one związane z przedmiotem zamówienia.

Kryteria oceny ofert – oprócz ceny lub kosztu – mogą obejmować w szczególności:

• jakość, w tym parametry techniczne, właściwości funkcjonalne, dostępność, projektowanie dla wszystkich użytkowników oraz aspekty środowiskowe,
• organizację, kwalifikacje zawodowe i doświadczenie osób realizujących zamówienie, jeżeli mogą one wpływać na jakość wykonania zamówienia,
• serwis posprzedażny i pomoc techniczną, a także warunki dostawy (np. termin lub sposób dostawy).

W praktyce oznacza to, że kryterium środowiskowe może zostać zastosowane, ale tylko wtedy, gdy ma realny wpływ na sposób wykonania zamówienia lub jakość jego realizacji.

Co do zasady certyfikat ISO 14001 nie powinien być wskazany jako samodzielne kryterium oceny ofert, ponieważ odnosi się do właściwości wykonawcy jako podmiotu.

Kryterium oceny ofert powinno dotyczyć cech związanych z realizacją zamówienia, np.:

• sposobu gospodarowania odpadami powstającymi przy realizacji zamówienia,
• organizacji transportu i logistyki dostaw,
• stosowania materiałów ograniczających negatywny wpływ na środowisko.

Zamawiający może natomiast wskazać, że posiadanie certyfikatu ISO 14001 lub certyfikatu równoważnego może stanowić jeden ze sposobów potwierdzenia spełnienia określonych wymagań środowiskowych.

Jednocześnie należy dopuścić również inne środki dowodowe, potwierdzające spełnienie tych wymagań, np.:

• dokumentację techniczną,
• opis procedur środowiskowych stosowanych przy realizacji zamówienia,
• inne certyfikaty potwierdzające spełnienie równoważnych standardów.

Ryzyko korekty finansowej pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy kryterium oceny ofert zostało sformułowane nieprawidłowo. Może to nastąpić w szczególności, gdy:

• kryterium odnosi się do właściwości wykonawcy, a nie do sposobu realizacji zamówienia (np. premiowanie samego posiadania certyfikatu ISO 14001),
• kryterium nie pozostaje w bezpośrednim związku z przedmiotem zamówienia,
• opis kryterium jest nieprecyzyjny lub niejednoznaczny,
• zamawiający nie dopuszcza rozwiązań równoważnych ani innych środków dowodowych,
• kryterium może prowadzić do ograniczenia konkurencji lub faworyzowania określonych wykonawców.

Aby ograniczyć ryzyko korekty finansowej, zamawiający powinien:

• wskazać konkretne cechy środowiskowe związane z realizacją zamówienia,
• określić jasne zasady przyznawania punktów,
• dopuścić certyfikaty równoważne oraz inne środki dowodowe potwierdzające spełnienie wymaganych cech.

Czy certyfikat ISO 14001 może być kryterium oceny ofert?

Co do zasady nie. Kryterium oceny ofert powinno odnosić się do sposobu realizacji zamówienia, a nie do właściwości wykonawcy. Certyfikat może natomiast stanowić jeden ze sposobów potwierdzenia spełnienia określonych wymagań środowiskowych.

Czy w procedurze według Wytycznych 2021–2027 można stosować kryteria środowiskowe?
Tak. Wytyczne dopuszczają stosowanie kryteriów jakościowych, w tym środowiskowych, pod warunkiem że pozostają one związane z przedmiotem zamówienia i mogą wpływać na jakość jego realizacji.

Kiedy kryterium środowiskowe może prowadzić do korekty finansowej?

Ryzyko korekty finansowej pojawia się wtedy, gdy kryterium odnosi się wyłącznie do właściwości wykonawcy, nie pozostaje w związku z przedmiotem zamówienia albo zostało opisane w sposób nieprecyzyjny lub ograniczający konkurencję.