Błąd, co do formy dokumentu potwierdzającego wniesienie wadium, nie jest przesłanką do wykluczenia wykonawcy z postępowania, jeśli oferta była należycie zabezpieczona gwarancją (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 5 grudnia 2008 r.; sygn. akt KIO/UZP 1367/08).
Zamawiający prowadził przetarg nieograniczony na zakup systemów informatycznych do zarządzania informacjami środowiskowymi i opłatami za korzystanie ze środowiska.
Poinformował wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej oraz wykluczeniu jednego z wykonawców. Uzasadnił wykluczenie tym, że oferta wykonawcy nie została zabezpieczona wadium. Przedstawiona gwarancja ubezpieczeniowa została złożona w formie kserokopii, co było niezgodne z wymogami siwz (24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp).
Wykonawca ten wniósł protest na czynność wykluczenia go z postępowania.
Jego zdaniem ustanowił wadium skutecznie przed terminem składania ofert. Wynikało to z kserokopii ubezpieczeniowej gwarancji przetargowej, na której zamawiający potwierdził, że jest zgodna z oryginałem i że został złożona przed terminem składania ofert.
Zapisy siwz stanowiły, że w przypadku wadium wnoszonego w innej formie niż pieniężna oryginał dokumentu powinien być złożony w Wydziale ds. Zamówień Publicznych przed upływem terminu składania ofert, zaś do oferty należało załączyć potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię złożonego dokumentu. Wykluczenie wykonawcy na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp jest bezpodstawne, ponieważ wniósł on wadium w formie ubezpieczeniowej gwarancji przetargowej przed upływem terminu składania ofert. Kserokopię dokumentu wykluczonego wykonawca załączył do oferty, którą złożył w dniu wyznaczonym do składania ofert. Przed złożeniem oferty okazał oryginał dokumentu w Wydziale ds. Zamówień Publicznych.
Wykonawca przytoczył również wyrok Zespołu Arbitrów z 6 lutego 2006 r., sygn. akt UZP/ZO-285/06, w którym stwierdzono, że wniesienie wadium jest dokonane w chwili, gdy interesy zamawiającego postrzegane przez pryzmat celu wadium są zabezpieczone.
Przepisy ustawy o terminach i formach wniesienia wadium nie uzależniają skutku prawnego wniesienia wadium od przedłożenia zamawiającemu dokumentu potwierdzającego wniesienie wadium. Istotne jest, aby wadium było wniesione przed upływem terminu składania ofert. W świetle tego twierdzenia wadium jest wniesione z chwilą, gdy zostało wpłacone lub ustanowione.
Dodatkowo zamawiający podniósł, że z treści gwarancji nie wynikała konieczność przestawienia jej oryginału w celu wypłaty zamawiającemu sumy gwarancyjnej.
Gwarancja spełnia więc funkcję zabezpieczającą bez względu na to, czy zamawiający ma jej oryginał, czy wyłącznie kopię. W wyroku z 19 stycznia 2005 r. UZP/Z0/0-27/05 ZA orzekł, że dla dochodzenia przez zamawiającego roszczeń z gwarancji ubezpieczeniowej nie jest wymagane okazanie oryginału dokumentu gwarancji.
Zamawiający nie rozstrzygnął protestu.
Na takie zachowanie zamawiającego wykluczony wykonawca wniósł odwołanie.
KIO przypomniała, że funkcją wadium jest stworzenie bariery finansowej zapewniającej przystąpienie do przetargu jedynie osobom zainteresowanym oraz zapewnienie odszkodowania na wypadek uchylania się przez wybrany w przetargu podmiot do zawarcia umowy. Rola wadium kończy się w momencie zawarcia umowy.
Z tego względu, że wadium zabezpiecza ofertę, powinno być złożone przed upływem terminu ich składania.
KIO odnosząc się do postanowień gwarancji ubezpieczeniowej załączonej do oferty wykluczonego wykonawcy stwierdziła, że nie wynika z jej treści obowiązek posiadania oryginału gwarancji w celu dokonania czynności zaspokojenia się zamawiającego.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w orzeczeniu z 11 stycznia 2006 r. sygn. akt I ACa 761/05 wskazał, że gwarancja ubezpieczeniowa jest specyficzną, niestypizowaną, a ukształtowaną głównie przez praktykę czynnością ubezpieczeniową, znajdującą oparcie prawne przede wszystkim w zasadzie swobody układania stosunków zobowiązaniowych.
Jej treść sprowadza się do zagwarantowania wypłaty przez gwaranta na rzecz beneficjanta gwarancji określonego świadczenia pieniężnego na wypadek zajścia wymienionego w gwarancji zdarzenia losowego. Obowiązek zapłaty po stronie gwaranta przyjmuje się przy tym zwykle charakter zobowiązania nieodwołalnego i bezwarunkowego.
Zdaniem Izby załączenie kopii gwarancji do oferty nie może stanowić przesłanki do wykluczenia wykonawcy na podstawie przepisu art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp. W chwili składania oferty była ona zabezpieczona wadium. Wystąpił jedynie błąd co do formy dokumentu potwierdzającego fakt jego wniesienia. Biorąc jednak po uwagę fakt, że zamawiający miał świadomość, że oryginał takiej gwarancji istnieje, zdaniem KIO nie wystąpiły przesłanki do wykluczenia wykonawcy.
KIO orzekła, że zarzut odwołującego się potwierdził się i nakazała zamawiającemu dokonanie czynności powtórnego badania i oceny ofert.