Kiedy można wykluczyć wykonawcę z postępowania? (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 11.08.2010

Czynność wykluczenia wykonawcy z postępowania na skutek niespełnienia warunków udziału w postępowaniu musi być poprzedzona wezwaniem wykonawcy do uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp z jednoczesnym wskazaniem zakresu uzupełnienia (wyrok Krajowej izby Odwoławczej z 4 marca 2010 r.; sygn. akt KIO/UZP 29/10).

Zamawiający wszczął w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia na pełnienie funkcji inżyniera kontraktu przy budowie drogi wojewódzkiej.
Zamawiający działając w trybie art. 26 ust. 4 ustawy Pzp wezwał wykonawcę do złożenia wyjaśnień dotyczących dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w Instrukcji dla wykonawców. W odpowiedzi wykonawca przesłał oświadczenia dotyczące doświadczenia Andrzeja M.
Zamawiający poinformował wykonawcę o wykluczeniu jego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Jego zdaniem nie złożył on dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu, o których mowa w Instrukcji dla Wykonawców, tj. danych o doświadczeniu zawodowym osoby wskazanej na stanowisko weryfikatora technologa. Podniósł, że Andrzej M udokumentował 19 miesięcy doświadczenia, które może być kwalifikowane jako projektowanie technologii nawierzchni drogowych.
Pozostałe doświadczenie dotyczyło realizacji, przy której nie projektuje się nawierzchni drogowej.
Pismem z 23 grudnia 2009 r. odwołujący wniósł protest wobec czynności:

  • badania i oceny ofert,
  • wykluczenia z postępowania i uznania złożonej przez niego oferty za odrzuconą oraz
  • wyboru najkorzystniejszej oferty.
Zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 3, art. 24 ust. 4, art. 26 ust. 3 oraz art. 7 ust. 1 ustawy Pzp.

Zamawiający nie wezwał wykonawcy do uzupełnienia dokumentów


Odwołujący wskazał, że został wezwany przez zamawiającego do złożenia wyjaśnień w trybie art. 26 ust. 4 ustawy Pzp. Natomiast zamawiający nie skierował do niego wezwania w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp do uzupełnienia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu, mimo że powyższe wskazał jako podstawę wykluczenia wykonawcy z postępowania.
Zamawiający nie rozstrzygnął protestu, dlatego wykonawca złożył odwołanie.

Krajowa Izba Odwoławcza przypomniała, że w myśl art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp wykluczeniu podlegają wykonawcy, którzy nie spełniają postawionych przez zamawiającego warunków udziału w postępowaniu oraz wykonawcy, którzy nie przedstawili wymaganych przez zamawiającego oświadczeń i dokumentów potwierdzających spełnienie tych warunków. A zatem wykluczenie wykonawcy na tej podstawie możliwe jest wyłącznie po dokonaniu przez zamawiającego czynności wezwania wykonawcy do uzupełnienia oświadczeń lub dokumentów, a więc czynności dokonanej w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp.
Tymczasem zamawiający, mimo że jako podstawę wykluczenia wykonawcy z postępowania wskazał na art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, który jest nierozerwalnie związany z art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, zaniechał czynności wezwania odwołującego do uzupełnienia kwestionowanych dokumentów. Przepis 26 ust. 3 ustawy Pzp nakłada bowiem na zamawiającego obowiązek zwrócenia się do wykonawcy o uzupełnienie zarówno dokumentów, jak i oświadczeń potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu lub potwierdzających spełnienie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań zamawiającego w sytuacji stwierdzenia ich braku.
Zamawiający jedynie zwrócił się do wykonawcy o złożenie wyjaśnień dotyczących dokumentów potwierdzających spełnienie warunku udziału w postępowaniu. Nie sprecyzował jednak, w jakim zakresie żądane wyjaśnienia mają zostać udzielone.
Wątpliwości mogą bowiem dotyczyć zarówno złożonych oświadczeń i dokumentów, jak i zawartej w nich treści oraz ich form.

Kiedy można wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień w trybie art. 26 ust. 4 ustawy Pzp?


Z pisma zamawiającego nie można było jednoznacznie wywieść, czego złożone wyjaśnienia miały dotyczyć, zwłaszcza że zakres art. 26 ust. 3 ustawy Pzp nie jest tożsamy z zakresem art. 26 ust. 4 ustawy Pzp, a wykluczeniem wykonawcy z postępowania skutkuje jedynie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp. Przepis art. 26 ust. 4 ustawy Pzp znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy zamawiający mimo uzupełnienia ma wątpliwość co do prawidłowego udokumentowania postawionego przez niego warunku.
Jeżeli zamawiający ustalił, że wykonawca nie spełnia podstawionego wykonawcom warunku udziału w postępowaniu, a jak przyznał sam wykonawca „na skutek omyłki” rzeczywiście nie wykazał on doświadczenia wymaganego od wykonawcy, zamawiający powinien wezwać do uzupełnienia dokumentów, wskazując, w jakim zakresie ów dokument powinien być uzupełniony, a więc jakie braki stwierdzono w treści złożonego wraz z ofertą dokumentu.
KIO orzekła, że czynność wykluczenia wykonawcy z postępowania na skutek niespełnienia warunków udziału w postępowaniu musi być poprzedzona wezwaniem wykonawcy do uzupełnienia dokumentów z jednoczesnym wskazaniem zakresu uzupełnienia.

Autor:

Klaudyna Saja