Dowiedz się, co możesz zrobić, gdy uzupełniony przez wykonawcę dokument nadal budzi Twoje wątpliwości (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 20.07.2009

Sądy powszechne i KIO ukształtowały zasadę, zgodnie z którą możesz tylko raz wezwać wykonawcę do uzupełnienia danego dokumentu. Jednak jej zastosowanie nie jest możliwe w każdym stanie faktycznym - np. wówczas, gdyby naruszało zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania. 
Jeśli po uzupełnieniu dokumentu przez wykonawcę nadal masz wątpliwości co do treści oświadczeń, możesz wezwać go do złożenia wyjaśnień (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 24 października 2008 r.; sygn. akt KIO/UZP 1102/08).

Zamawiający prowadził postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego na zamówienie  dostawy 260.000 sztuk kart elektronicznych. Wykonawcy mieli wykazać, że wykonali zamówienia polegające na dostarczeniu co najmniej 20.000 sztuk kart elektronicznych o wartości co najmniej 50.000 zł brutto.
W wyniku wezwania do uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp wykonawca przedstawił nowy wykaz, na którym wskazał zamówienie o wartości 28.552.375, 41 zł brutto na 151.169 sztuk kart elektronicznych. Dodatkowo załączył referencje, które potwierdzały, że dostarczył wskazaną w wykazie ilość kart i zrealizował dostawę z należytą starannością.
Następnie zamawiający wezwał wykonawcę do udzielenia wyjaśnień w celu doprecyzowania wartości dostaw podanych w wykazie (art. 26 ust. 4 ustawy Pzp). W odpowiedzi wykonawca przedłożył dokument, w którym ujął to samo zamówienie, jednak z wartością brutto 2.629.067, 41 zł.
Po otrzymanych od wykonawcy wyjaśnieniach zamawiający podjął decyzję o wyborze jego oferty, o czym poinformował pozostałych wykonawców. Jeden z uczestników postępowania wniósł protest na:

  • wybór najkorzystniejszej oferty,
  • zaniechanie wykluczenia wybranego wykonawcy z postępowania oraz
  • zaniechanie odrzucenia oferty wybranego wykonawcy.
W uzasadnieniu protestu wykonawca wskazał, że zamawiający naruszył art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, wzywając dwukrotnie tego samego wykonawcę do uzupełnienia dokumentów.
Zamawiający w rozstrzygnięciu protestu podkreślił, że w opisanym stanie faktycznym zasadne było zwrócenie się do wykonawcy o wyjaśnienia uzupełnionych dokumentów.
Nie wiedział, czy podana przez wykonawcę w uzupełnionym wykazie kwota 28.552.375,41 zł stanowi wartość dostarczonych kart elektronicznych, czy całego zamówienia na system teleinformatyczny. Dlatego postanowił wezwać go do złożenia uzupełnienia, a następnie udzielenia wyjaśnień. W ocenie zamawiającego uzupełnione w wyniku pierwszego wezwania dokumenty przedstawiały nowy stan faktyczny, który zamawiający musiał wyjaśnić. Z treści uzupełnionego wykazu nie wynikało, że wykonawca nie spełnia warunku udziału w postępowaniu. Za pomocą przedłożonych dokumentów wykonawca zdołał potwierdzić, że dysponuje niezbędnym doświadczeniem i wiedzą do wykonania zamówienia. Zdaniem zamawiającego wykluczenie wykonawcy i odrzucenie jego oferty byłoby działaniem sprzecznym z:
  • celem procedury umożliwiającej wyjaśnienie bądź uzupełnienie dokumentów lub oświadczeń,
  • zasadą równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji oraz
  • obowiązkiem wyboru oferty najkorzystniejszej.
Protestujący wykonawca nie zgodził się z argumentami zamawiającego i złożył odwołanie.

Jak wskazała KIO, istota sporu w przedmiotowym postępowaniu wynikała z czynności zamawiającego polegającej na ponownym wezwaniu wykonawcy do złożenia wyjaśnień oraz uzupełnienia dokumentów.
W ocenie KIO w przedmiotowym postępowaniu nie została naruszona zasada jednokrotności wzywania do uzupełnienia dokumentów. Wykonawca spełniał warunek udziału w postępowaniu, a zamawiający w sposób rzetelny dokonał oceny uzupełnionych dokumentów. Jednak w związku z wątpliwościami dotyczącymi treści uzupełnionego oświadczenia był zobowiązany wyjaśnić przed podjęciem decyzji, czy zachodzą okoliczności uzasadniające wykluczenie go z postępowania.
KIO stanęła na stanowisku, że nie można mówić o naruszeniu art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, jeżeli zamawiajmy zwraca się do wykonawców o wyjaśnienie, czy uzupełnienie dokumentów, z których wynika, że wykonawca spełnia warunek udziału w postępowaniu. Zamawiający musi mieć pewność, czy wykonawca spełnia ten warunek.
Skład orzekający Izby wskazał, że art. 26 ust. 3 nie wprowadza zasady jednokrotności. Zasada ta wynika z orzecznictwa KIO oraz sądów powszechnych. Jednak, co bardzo ważne, skład orzekający wskazał, że nie można jej mechanicznie stosować w każdym stanie faktycznym. Wiodące znaczenie należy przypisać bowiem zasadzie uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców (art. 7 ustawy Pzp). Czynności zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu nie doprowadziły do naruszenia tych zasad. KIO orzekła, że odwołania nie zasługuje na uwzględnienie.

Autor:

Justyna Rek-Pawłowska

Justyna Rek-Pawłowska

Justyna Rek-Pawłowska

Prawnik z wieloletnim doświadczeniem w stosowaniu Prawa zamówień publicznych, w tym jako pracownik działu prawnego dużej spółki budowlanej na rynku inwestycji infrastrukturalnych reprezentujący...