Brak kosztorysu nie uzasadnia odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp w przypadku, gdy cena za wykonanie zamówienia jest ceną ryczałtową, a przedmiot zamówienia, do wykonania którego będzie zobowiązany wykonawca, został opisany poprzez odwołanie do dokumentacji technicznej, a nie do kosztorysu ofertowego (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 2 sierpnia 2010 r.; sygn. akt KIO 1516 /10).
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na remont drogi. Poinformował o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz o odrzuceniu oferty jednego z wykonawców na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp, ponieważ oferta nie odpowiadała treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Zamawiający wskazał, że do oferty należało dołączyć kosztorys w formie uproszczonej. Oferta wykonawcy kosztorysu takiego nie zawierała, a tym samym treść oferty nie odpowiadała treści specyfikacji.
Wykonawca złożył odwołanie. Twierdził, że w siwz, zamawiający zdefiniował cenę jednostkową, jako jednostkową cenę ryczałtową obejmującą wszystko to, co konieczne do należytego wykonania przedmiotu umowy. Konsekwencją przyjęcia wynagrodzenia ryczałtowego jest zobowiązanie wykonawcy do wykonania przedmiotu zamówienia w sposób określony przez zamawiającego, tj. m.in. zgodnie z przedmiarem robót, projektem wykonawczym i SST. Odwołujący wskazywał, że to powyższe dokumenty określają treść i przedmiot zamówienia, a nie uproszczony kosztorys ofertowy. W jego opinii, żądany przez zamawiającego kosztorys ofertowy w formie uproszczonej ma zatem charakter wyłącznie pomocniczy a jego brak w żaden sposób nie rzutuje na zgodność oferty z siwz. Odwołujący podkreślał, że sam zamawiający wskazał w specyfikacji, że ryzyko prawidłowego skalkulowania wynagrodzenia obciąża wyłącznie wykonawcę. A zatem błąd czy luka kosztorysu nie może być rozpatrywany w kontekście wadliwości treści oferty wykonawcy w stosunku do siwz w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp.
W ocenie odwołującego, brak złożenia uproszczonego kosztorysu ofertowego co najwyżej może być traktowany jako brak formalny oferty, który nie może stanowić podstawy do odrzucenia oferty w oparciu o przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp. Wskazał ponadto, że w przypadku wątpliwości co do treści oferty zamawiający mógł zwrócić się do wykonawcy o ich wyjaśnienie w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp, czego nie uczynił. Ponadto podkreślał, że brak dodatkowego kosztorysu uproszczonego nie ma też żadnego wpływu na możliwość dokonania rozliczenia za wykonanie przedmiotu zamówienia. Zgodnie z warunkami specyfikacji, jak i wzorem umowy zamawiający przewidział rozliczenie z wykonawcą na podstawie faktury wystawionej po wykonaniu całego przedmiotu umowy.
KIO orzekła, że konsekwencją przyjęcia wynagrodzenia ryczałtowego jest zobowiązanie wykonawcy do wykonania przedmiotu zamówienia w sposób określony przez zamawiającego, tj. zgodnie z przedmiarem robót, projektem wykonawczy i SST.
W obowiązującym stanie prawnym nie została określona legalna definicja „ceny ryczałtowej”, jednak orzecznictwo sądowe pozwala na zdefiniowanie tego pojęcia. Zdaniem Sądu Najwyższego (wyrok z 20 listopada 1998 r. sygn. akt II CKN 913/97) ryczałt polega na umówieniu z góry wysokości wynagrodzenia w kwocie absolutnej, przy wyraźnej lub dorozumianej zgodzie stron na to, że wykonawca nie będzie się domagać wynagrodzenia wyższego.
Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 6 marca 2001 roku IV Ca 1147/00, jeżeli za wykonane dzieło strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe, dołączenie przez wykonawcę do umowy kosztorysu nie ma znaczenia, a dokument ów uznać należy jedynie za uzasadniający merytorycznie oferowaną przez przyjmującego zamówienie (wykonawcę) kwotę wynagrodzenia ryczałtowego.
Izba uznała za prawidłową i zasadną argumentację odwołującego dotyczącą pomocniczego charakteru kosztorysu oferowanego w formie uproszczonej. W przedmiotowym postępowaniu cena ryczałtowa to cena za całość zamówienia, ustalona na podstawie: przedmiaru robót, projektu wykonawczego i SST, a kosztorysy ofertowe mają znaczenie jedynie pomocnicze.
Z tego też powodu w sytuacji gdy wykonawca nie dołączył do oferty kosztorysu ofertowego uproszczonego nie można uznać, że wykonawca złożył ofertę niezgodną z treścią siwz, bowiem to przedmiary robót oraz dokumentacja projektowa określają treść i przedmiot zamówienia.
W związku z tym, że w przedmiotowej specyfikacji w rozdziałach dotyczących dokumentów, które należy załączyć do oferty zamawiający nie zawarł zapisu o wymogu załączenia do oferty kosztorysów ofertowych uproszczonych, a jedynie opis sposobu obliczania ceny ofertowej, Izba stwierdza, że ww. braki i nieścisłości nie mogą rzutować na ważność oferty. Izba potwierdziła naruszenie przez zamawiającego art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 7 ustawy Pzp w związku z odrzuceniem oferty odwołującego.