Wykonawca przyznał, że nie da rady wykonać zamówienia. Co z wadium?

Stan prawny na dzień: 13.07.2026
Wykonawca przyznał, że nie da rady wykonać zamówienia. Co z wadium?

Czasem o utracie wadium nie przesądza skomplikowany spór prawny, lecz jedna decyzja podjęta już po złożeniu oferty a nawet nieopatrzna informacja wysłana do zamawiającego. Przekonał się o tym pewien wykonawca startujący w przetargu na dostawę łóżek dla szpitala. Jego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza, a zamawiający wezwał go do złożenia podmiotowych środków dowodowych. Wtedy okazało się, że termin realizacji wskazany w SWZ jest dla wykonawcy niemożliwy do dotrzymania. Następnie nie uzupełnił on dokumentów i poinformował szpital, że nie może wykonać zamówienia na przyjętych warunkach. Co zrobił zamawiający? Wybrał drugą w rankingu ofertę, a pierwszemu wykonawcy zatrzymał wadium. Czy w takim przypadku wykonawca ma jeszcze realne podstawy, by domagać się zwrotu pieniędzy? Sprawdź w opracowaniu.

Kluczowe znaczenie ma tutaj fakt, że wykonawca nie tylko nie uzupełnił podmiotowych środków dowodowych, ale jednocześnie wprost poinformował zamawiającego, że nie jest w stanie wykonać zamówienia w terminie określonym w SWZ.

Tym samym sam potwierdził, że nie zamierza realizować zamówienia na warunkach, które zaakceptował, składając ofertę. W tym przypadku zastosowanie art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy Pzp i zatrzymanie wadium przez zamawiającego jest zasadne. Raczej nie ma szans na to, aby wykonawca odzyskał wpłacone pieniądze.

Ustawowe reguły zatrzymania wadium

Zgodnie z art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy Pzp, zamawiający zatrzymuje wadium, jeżeli łącznie wystąpią trzy przesłanki:

1)       wykonawca nie złoży podmiotowych środków dowodowych lub innych wymaganych dokumentów w odpowiedzi na wezwanie z art. 128 ust. 1 ustawy Pzp,

2)       nastąpi to z przyczyn leżących po stronie wykonawcy,

3)       spowoduje to brak możliwości wyboru jego oferty jako najkorzystniejszej.

W analizowanej sprawie wszystkie te przesłanki zostały spełnione, ponieważ wykonawca nie złożył wymaganych podmiotowych środków dowodowych pomimo dwukrotnego wezwania, a przyczyna niezłożenia dokumentów leżała wyłącznie po jego stronie. Wykonawca sam także wskazał, że nie jest w stanie zrealizować dostawy w terminie jednoznacznie określonym w SWZ i znanym mu od początku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

W praktyce złożone przez wykonawcę oświadczenie potwierdziło, że przyczyna niezłożenia podmiotowych środków dowodowych leżała po jego stronie, a brak możliwości wyboru oferty był konsekwencją świadomej rezygnacji z dalszego udziału w procedurze. Brak złożenia podmiotowych środków dowodowych uniemożliwił wybór jego oferty przez zamawiającego i doprowadził do wyboru kolejnego wykonawcy.

Oświadczenie o wycofaniu z przetargu a niezłożenie dokumentów  

W wyroku z 29 lipca 2022 r. (sygn. akt KIO 1796/22) KIO podkreśliła, że art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy Pzp obejmuje nie tylko przypadki całkowitego niezłożenia wymaganych dokumentów, ale również sytuacje, w których wykonawca składa dokumenty niewykazujące spełniania wymaganych warunków.

Tym bardziej za uzasadnione należy uznać zatrzymanie wadium w sytuacji, gdy wykonawca świadomie rezygnuje z uzupełnienia dokumentów i jednocześnie informuje zamawiającego o braku możliwości realizacji zamówienia na warunkach określonych w SWZ.

Autor:

Jan Dutka

Jan Dutka

Jan Dutka

radca prawny w kancelarii Brightspot Legal Katarzyna Orzeł, Maciej Jojczyk sp.k., specjalizujący się w prawie zamówień publicznych oraz w prawie cywilnym