Roboty zamienne w umowie Pzp – na jakiej podstawie można je zlecić?

Stan prawny na dzień: 10.06.2026
Roboty zamienne w umowie Pzp – na jakiej podstawie można je zlecić?

Czy roboty zamienne można zlecić na innej podstawie niż art. 455 ust. 1 pkt 1 lub art. 455 ust. 2 ustawy Pzp? Co do zasady to właśnie te przepisy stanowią właściwą podstawę wprowadzenia takich zmian do umowy. Kluczowe znaczenie ma jednak to, czy zamawiający wcześniej przewidział możliwość wykonania robót zamiennych w jasnych, precyzyjnych i jednoznacznych postanowieniach umownych.

Case study: niewłaściwie przygotowana dokumentacja projektowa

Czy jest inna podstawa prawna niż art. 455 ust. 1 pkt 1 lub 455 ust. 2 ustawy Pzp, aby zlecić roboty zamienne, jeżeli ich wykonanie nie wynika z sytuacji nadzwyczajnych, ale np. z określonego opracowania dokumentacji projektowej (zgodnie z zasadami wiedzy technicznej określoną część wykonuje się bez odkrywek, dokumentacja zaś przewiduje prace odkrywkowe).

Zamknięty katalog zlecenia robót zamiennych

Przepisy art. 455 ust. 1 pkt 1 oraz art. 455 ust. 2 ustawy Pzp stanowią pełny katalog podstaw zlecenia robót zamiennych.

Należy jednak pamiętać, że zastosowanie art. 455 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp jest możliwe, wyłącznie gdy zamawiający przewidział taką sytuację w postaci jasnych, precyzyjnych i jednoznacznych postanowień umownych. Mogą one obejmować postanowienia dotyczące zasad wprowadzania zmian wysokości ceny, jeżeli spełniają łącznie dodatkowe warunki, tj.:

  • określają rodzaj i zakres zmian,
  • określają warunki wprowadzenia zmian,
  • nie przewidują takich zmian, które modyfikowałyby ogólny charakter umowy.

Z uwagi na zamienność, a nie dodatkowość robót nie zastosujemy tutaj art. 455 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, jak również art. 455 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp. Należałoby bowiem oczekiwać od zamawiającego, aby przewidział taką sytuację. Wątpliwe byłoby zatem wskazywanie na brak możliwości przewidzenia przez zamawiającego wykonania takich robót budowlanych.

Autor:

Jan Dutka

Jan Dutka

Jan Dutka

radca prawny w kancelarii Brightspot Legal Katarzyna Orzeł, Maciej Jojczyk sp.k., specjalizujący się w prawie zamówień publicznych oraz w prawie cywilnym