
Problemy z dostępnością komponentów, opóźnienia w łańcuchach dostaw czy skutki wojen handlowych coraz częściej wpływają na realizację zamówień publicznych. Co jednak w sytuacji, gdy wykonawca, którego oferta została wybrana, odmawia podpisania umowy, powołując się na okoliczności od siebie niezależne i przedstawia stosowne potwierdzenia od dystrybutora? Czy zamawiający może uznać brak zawinienia i zwrócić wadium, czy też – zgodnie z art. 98 ust. 6 pkt 2 lit. a Pzp – ma obowiązek jego zatrzymania? W artykule analizujemy stanowisko ustawy i praktyczne konsekwencje dla zamawiających.
Wykonawca wybrany w przetargu na dostawę akcesoriów informatycznych odmówił podpisania umów, powołując się na niezależne od niego przyczyny tj. opóźnienia łańcucha dostaw i wojnę celną skutkujące brakiem kluczowych podzespołów. Załączył pismo od dystrybutora potwierdzające opóźnienia w dostawach. Czy w takim przypadku mamy podstawę zatrzymania wadium, czy też zachodzą przesłanki braku zawinienia i można zwrócić zabezpieczenie?
W przedstawionej sytuacji zachodzi podstawa do zatrzymania wadium zgodnie z art. 98 ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy Pzp, o ile do uchylenia się od podpisania umowy doszło w okresie związania ofertą.
Zamawiający:
jeżeli wykonawca, którego oferta została wybrana, odmówił podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego na warunkach określonych w ofercie.
Wykonawca jest związany przedłożoną ofertą. Składając ją, akceptuje też warunki przetargowe zawarte w dokumentach zamówienia, m.in. co najmniej istotne postanowienia umowy.
Jeżeli więc uchyla się od zawarcia umowy, której ogólne warunki z założenia powinny być mu znane przed złożeniem oferty, szczególne zaś wyznacza je sama oferta, zamawiający zatrzymuje wadium (zob. M. Stachowiak [w:] W. Dzierżanowski, Ł. Jaźwiński, J. Jerzykowski, M. Kittel, M. Stachowiak, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, art. 98).
Artykuł 98 ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy Pzp nie zawiera okoliczności wyłączających jego zastosowanie np. w przypadku braku zawinienia. Zatem tłumaczenie wykonawcy, jakie w tym przypadku przedłożył zamawiającemu, pozostaje bez wpływu na konieczność zatrzymania wadium.