Jak ocenić ofertę, jeśli wykonawca zostawił niewypełnioną tabelę? (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 20.11.2009

Zamawiający ma obowiązek badać wszystkie elementy oferty pod kątem spełnienia wymogów postawionych w specyfikacji. Wśród badanych elementów muszą się znaleźć również puste karty czy karty tytułowe, które w przeciętnych sytuacjach nie mają wpływu na teść oferty, jednak ich usytuowanie lub forma w konkretnej ofercie mogą grać szczególną rolę (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 27 maja 2009 r.; sygn. akt KIO/UZP 633/09).

Zamawiający wszczął postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego na dostawę środków czystości. Powiadomił o odrzuceniu oferty jednego z wykonawców oraz o unieważnieniu rozpoznawanego postępowania (art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp). Zamawiający wskazał na niezgodność treści oferty odwołującego z treścią specyfikacji, jako podstawę odrzucenia oferty (art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp). W pozycjach szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia wykonawca zaoferował produkty równoważne, jednak nie wpisał w kolumnie 11 szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia, nazw producenta oraz oznaczenia produktu oferowanego. Wykonawca, którego oferta została odrzucona, wniósł protest. Domagał się nakazania zamawiającemu:

  • unieważnienia czynności unieważnienia postępowania,
  • unieważnienia czynności odrzucenia oferty protestującego,
  • dokonania ponownej oceny ofert protestującego i wezwanie go do uzupełnia dokumentu potwierdzającego, że oferowane dostawy spełniają wymagania określone w treści siwz (art. 26 ust. 3 ustawy Pzp),
  • dokonania wyboru oferty złożonej przez protestującego jako najkorzystniejszej w postępowaniu.
Zamawiający uzasadniając odrzucenie oferty protestującego, wskazał, że w pozycjach 11, 22, 30, 74 wykonawca zaproponował produkty równoważne, ale nie wpisał w kolumnie 11 szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia nazwy producenta oraz oznaczenia produktu oferowanego.
Czy wykonawca zaproponował produkty równoważne?
Protestujący twierdził, że w pozycjach 11, 22, 30, 74 zaproponował dokładnie te same produkty, których wymagał zamawiający, dlatego celowo nie wypełnił kolumny 11, ponieważ nie oferował produktów równoważnych.
Zgodnie ze specyfikacją wykonawcy składający oferty mieli obowiązek wypełnić kolumnę 11 tylko w przypadku zaoferowania produktu równoważnego, a zatem w przypadku zaoferowania zamawiającemu produktu tożsamego z wymaganym nie miał takiego obowiązku.
Protestujący załączył oświadczenia producentów produktów wskazanych w pozycjach 11, 22, 30, 74, z których treści bezspornie wynikało, ż protestujący w złożonej ofercie zaoferował zamawiającemu dokładnie takie same produkty, jakie wskazane zostały przez zamawiającego jako przykładowe.
Wykonawca twierdził, że nawet gdyby przyjąć, że w zakresie opisu przedmiotu zamówienia nie przedstawił odpowiednich kart charakterystyki produktów potwierdzających spełnienie stawianych wymogów przez zamawiającego, to w żadnym razie nie mogło to skutkować automatycznym odrzuceniem jego oferty.
Zamawiający powinien w każdym przypadku wezwać wykonawcę, który:
  • nie przedstawił żądanych dokumentów potwierdzających spełnienie przez oferowane dostawy wymogów określonych w specyfikacji, albo
  • przedstawił dokumenty z błędami, niezupełne, wadliwe
  • do ich uzupełnienia (art. 25 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Pzp w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy Pzp).
Odrzucenie oferty protestującego z pominięciem obligatoryjnego wezwania do uzupełnienia dokumentów stanowiło o naruszeniu przez zamawiającego art. 26 ust. 3 ustawy Pzp w związku z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp.
Zamawiający oddalił protest. Podał, że odrzucił ofertę jako niespełniającą wymagań specyfikacji, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp, m.in. w:
  • pozycji 11– zaproponowano produkt równoważny, którego nie wpisano w kolumnie 11,
  • pozycji 22 – zaproponowano produkt równoważny, odkamieniacz. Produkt ten nie mógł być uznany za równoważny, ponieważ nie spełniał wymagań zamawiającego – był w proszku, a nie w tabletkach, nie wpisano produktu w kolumnie.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że zarzuty:

  • zaniechania żądania uzupełnienia oferty w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp,
  • bezpodstawnego odrzucenia oferty odwołującego i
  • bezpodstawnego unieważnia postępowania
  • zasługują na uwzględnienie. W trakcie rozprawy zamawiający przyznał, że produkt opisany w pozycji 11 był produktem podstawowym spełniającym wymagania zamawiającego, a nie produktem równoważnym.
Natomiast odwołujący stwierdził, że zamawiający nie znajdując załączonych do oferty próbek, dokładnego opisu oraz wypełnionej kolumny 11, szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia, powinien zastosować domniemanie zawarte w specyfikacji, które stanowiło, że: „W przypadku gdy wykonawca nie załączy informacji dotyczących produktu równoważnego oraz próbek tego produkty – zamawiający uzna, że oferuje produkt dokładnie taki sam jak wskazany przez zmawiającego w „szczegółowym opisie przedmiotu zamówienia”.
Wykonawca stwierdził, że w poz. 22, 20, 74 opisu zaproponował dokładnie te same produkty, których wymagał zamawiający, a zatem nie wypełnił kolumny 11 opisu, ponieważ nie oferował produktów równoważnych, tylko produkty wskazane przez zamawiającego.
Zamawiający powinien zawsze dokładnie zbadać wszystkie elementy oferty
Zdaniem składu orzekającego Izby zamawiający ma obowiązek badać wszystkie elementy oferty pod kątem spełnienia wymogów postawionych w specyfikacji. Wśród tych elementów muszą się znaleźć również np. puste karty czy karty tytułowe, które w przeciętnych sytuacjach i w powszechnym mniemaniu nie mają wpływu na teść oferty, jednak ich usytuowanie lub forma w konkretnej ofercie mogą grać szczególną rolę.
Badając całość oferty, zamawiający jest uprawniony, a ze względu na konieczność działania z należytą starannością – nawet zobligowany do stosowania art. 87 ust. 1 ustawy Pzp i żądania od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert. Na podstawie art. 26 ust. 4 zamawiający jest także zobligowany do wezwania wykonawców do złożenia wyjaśnień dotyczących oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp. Ponadto w przypadkach, gdy zamawiający natknie się na braki, błędy lub wady w dokumentach, oświadczeniach lub pełnomocnictwach, ma obowiązek wezwania wykonawców do uzupełnienia na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp. Zamawiający musi mieć świadomość, że prowadzi postępowanie w celu wyboru najkorzystniejszej oferty i udzielenia zamówienia. Unieważnienie postępowania jest wyjątkiem od reguły.
Zamawiający w przedmiotowym postępowaniu nie wykorzystał wszystkich ustawowych możliwości do dokonania wyboru najkorzystniejszej oferty i unieważnił przedwcześnie postępowanie, czym naruszył art. 89 ust. 1 pkt 2,art. 91ust. 1, art. 93 ust. 1 pkt 1.
Autor:

Klaudyna Saja

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Prawnik specjalizujący się w prawie zamówień publicznych. Jest redaktor naczelną publikacji z zakresu zamówień publicznych. Autorka komentarzy do wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.
Słowa kluczowe:
oferta