Zawarcie umowy konsorcjum przez pełnomocnika przedsiębiorców spółki cywilnej
Wyrażenie „zwykłe czynności spółki” jest niedookreślone. Określenie z góry, czy dana czynności należy do zakresu zwykłych czynności, czy też przekracza ten zakres jest mocno utrudnione. Przy rozstrzyganiu, czy dana czynność prawna należy, czy też nie należy do zwykłych czynności spółki cywilnej, trzeba mieć na względzie okoliczności konkretnego przypadku, a w szczególności cel i determinowany nim rodzaj działalności spółki, przynależność ocenianej czynności do tego rodzaju działalności oraz jej doniosłość z punktu widzenia rozmiaru tej działalności. Zachowania przekraczające zakres zwykłych czynności wiążą się z reguły z użyciem większych środków finansowych czy z zaciąganiem zobowiązań. Natomiast zwykłe czynności dotyczą głównie bieżących spraw spółki, tudzież zawierania drobnych umów.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 21 października 2025 r. sygn. akt KIO 3929/25
Zgodnie z postanowieniami art. 58 ustawy Pzp wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia. W takim przypadku ustanawiają pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo do reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zamawiający nie ma podstaw do wymagania od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, aby posiadali określoną formę prawną w celu złożenia oferty lub wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Jeżeli została wybrana oferta wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, kierując się regulacjami art. 59, zamawiający może żądać przed zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego kopii umowy regulującej współpracę tych wykonawców.
Zasady wynikające z umowy spółki cywilnej
Wspólnicy spółki cywilnej będący przedsiębiorcami ustanowili jako swojego pełnomocnika. Wynikało to z wpisów do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej CEiDG), dla każdego z przedsiębiorców - wspólników.
Pełnomocnik obojga wspólników spółki cywilnej zawarł umowę konsorcjum z przedsiębiorcą, celem wspólnego przystąpienia do postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem był zakup usług hotelarsko-restauracyjnych.
Pełnomocnictwo ujawnione w CEiDG miało charakter pełnomocnictwa ogólnego. Zgodnie z art. 98 Kc, "Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności".
Pojęcie czynności zwykłego zarządu nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę i każdorazowo trzeba oceniać je w stosunku do każdej sprawy. Za czynności zwykłego zarządu są uznawane czynności podejmowane w celu ochrony przedmiotu przedsiębiorstwa [czynności zachowawcze], związane z jego normalną eksploatacją, administracją czy też osiąganiem normalnych korzyści, jakie przedsiębiorstwo ma przynosić. Określa się je jako niezbędne do utrzymania przedsiębiorstwa w ruchu.
Definicja czynności zwykłego zarządu
Za cel zawarcia umowy konsorcjum bezsprzecznie należy uznać uzyskanie danego zamówienia publicznego. Konsorcjum tworzone jest zazwyczaj w celu połączenia potencjału podmiotów wchodzących w jego skład w taki sposób, aby sprostać wymaganiom i warunkom postawionym przez zamawiającego. Ocena tego czy dana czynność wykracza czy też nie poza zakres zwykłego zarządu powinna być dokonywana na gruncie okoliczności danego konkretnego przypadku, w szczególności w zależności od charakteru działalności podmiotu reprezentowanego, czy doniosłość czynności z punktu widzenia tej działalności.
Potwierdzenie powyższego stanowiska odnaleźć można w orzecznictwie.
- wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 25 września 2017 r. sygn. akt I ACa 47/17
„Ocena, czy dana czynność mieści się w ramach zwykłego zarządu, czy też je przekracza, zależy od okoliczności konkretnego przypadku, a zwłaszcza od charakteru działalności prowadzonej przez spółkę (por. też art. 199 oraz wyrok SN z dnia 13 lutego 1997 r., I CKN 85/96, OSP 1997, z. 12, poz. 228, z glosą E. Płonki, i wyrok SN z dnia 5 czerwca 1997 r., I CKN 70/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 179)”.
· wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 19 maja 2016 r. sygn. akt I ACa 1824/15
Każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić sprawy, które nie przekraczają zakresu zwykłych czynności spółki. (…) Przy rozstrzyganiu, czy dana czynność prawna należy, czy też nie należy do zwykłych czynności spółki cywilnej, trzeba mieć na względzie okoliczności konkretnego przypadku, a w szczególności cel i determinowany nim rodzaj działalności spółki, przynależność ocenianej czynności do tego rodzaju działalności oraz jej doniosłość z punktu widzenia rozmiaru tej działalności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 1997r. sygn.. akt I CKN 70/97 OSNC 1997/11/179 )”.
· wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 1997 r. sygn. akt I CKN 70/97
„Przy rozstrzyganiu, czy dana czynność prawna należy, czy też nie należy do zwykłych czynności spółki cywilnej, trzeba mieć na względzie okoliczności konkretnego przypadku, a w szczególności cel i determinowany nim rodzaj działalności spółki, przynależność ocenianej czynności do tego rodzaju działalności oraz jej doniosłość z punktu widzenia rozmiaru tej działalności”.
W wyroku z 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt KIO 767/22 Krajowa Izba Odwoławcza wywiodła, że nie ma żadnego racjonalnego powodu, by wskazywać, że samo zawarcie kontraktu w reżimie zamówień publicznych oznacza, że czynność przekracza zakres zwykłego zarządu - w szczególności bowiem nie mogłyby działać podmioty, których całość lub gros działalności jest związane z działaniem na rynku zamówień publicznych. Jak dalej podkreśliła KIO "umowa z Zamawiającym, którego dotyczyła odrzucona oferta, należy do sfery zwykle prowadzonej przez niego działalności przedsiębiorstwa, tj. produkcji i sprzedaży obuwia, w tym sprzedaży dla jednostek wojskowych, oraz jest jedynie jednym z wielu kontraktów tego typu, który zawiera w swojej bieżącej działalności" [...]" Tym samym, zdaniem Izby, złożenie tego typu oferty, a następnie zawarcie w tym zakresie umowy, można uznać za czynność wchodzącą w zakres czynności zwykłego zarządu przedsiębiorstwem, określoną jako "bieżącą sprzedaż", czy też "bieżącą produkcję.".
Obowiązki weryfikacyjne po stronie zamawiającego
W rozpoznawanej sprawie, KIO zauważyła, że w dokumentach rejestrowych wspólników spółki cywilnej, tj. CEiDG, nie poczyniono żadnego zastrzeżenia czy też ograniczenia wobec ustanowionego pełnomocnika, co oznacza, że pełnomocnik miał pełne prawo do wykonywania wszystkich czynności przypisanych czynnościom zwykłego zarządu.
Powinnością zamawiającego była weryfikacja umocowania do podpisania i złożenia oferty, w świetle umocowania sygnatariuszy umowy konsorcjum do dokonania takiej czynności. Podstawą wzmiankowanej weryfikacji była w pierwszej kolejności analiza pobranych wpisów wspólników spółki cywilnej w CEiDG, mając na względzie zadania tego rejestru określone w art. 2 ust. 2 pkt 5) oraz domniemanie płynące z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy.
Opublikowanie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego CEiDG informacji o pełnomocniku jest równoznaczne w skutkach z udzieleniem pełnomocnictwa na piśmie (podstawa - art. 39 ust. 3 ustawy CEiDG).
Sprawdź też:
Powiązane treści
