Upewnij się, jak właściwie ocenić poprawność zastrzeżenia w ofercie tajemnicy przedsiębiorstwa (wyrok z omówieniem)

Stan prawny na dzień: 02.06.2009

Jawność postępowania jest jedną z fundamentalnych zasad udzielania zamówień publicznych. Może być ona ograniczana tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach określonych w ustawie Pzp. Tajemnicą mogą być jednak objęte tylko ściśle określone informacje. W szczególności nie może nią być informacja z banku o wysokości posiadanych na rachunku środków oraz wykaz narzędzi i urządzeń, przy pomocy których wykonawca będzie realizował zamówienie (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 4 kwietnia 2008 r.; sygn. akt KIO/UZP 255/08).

Zamawiający prowadził postępowanie o udzielenie zamówienia na sprzątanie i dezynfekcję pomieszczeń w szpitalu. Poinformował uczestników o wyborze najkorzystniejszej oferty. Jak się później okazało, wykonawca, który wygrał przetarg, utajnił w ofercie dużą część dokumentów. Wśród nich były informacje:

  • z banku o posiadanych na koncie środkach,
  • dotyczące opłacania składek ubezpieczeniowych,
  • zamówieniach realizowanych na rzecz innych zamawiających zobowiązanych do stosowania ustawy Pzp,
  • dotyczące narzędzi i urządzeń, jakimi wykonawca miał realizować zamówienie oraz osób, które będą uczestniczyć w realizacji zamówienia.
Między innymi tego dotyczył protest innego uczestnika postępowania. Zarzucał on zamawiającemu nieodrzucenie oferty wykonawcy na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy Pzp ze względu na bezprawne utajnienie oferty w zakresie dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Wykonawca w dalszej kolejności złożył odwołanie, w którym zażądał m.in. nakazania zamawiającemu uchylenia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz odrzucenia wybranej oferty.

Odnosząc się do zastrzeżenia w wybranej ofercie tajemnicy przedsiębiorstwa w stosunku do niektórych dokumentów oferty, skład orzekający Izby przypomniał, że zasada jawności postępowania może być ograniczana wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach określonych w ustawie. Wyjątek od zasady jawności postępowania został wprowadzony w art. 8 ust. 3 ustawy Pzp. Dotyczy on tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Wskazówki KIO, jak ocenić, czy informacja jest tajemnicą przedsiębiorstwa  
Aby zatem właściwie ocenić, czy dana informacja może być zastrzeżona jako tajemnica przedsiębiorstwa, należy odwołać się do przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (art. 11 pkt 4 tej ustawy, Dz.U. z 1993 r. nr 47, poz. 211 ze zm.). KIO przypomniała, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą za tajemnicę przedsiębiorstwa można uznać informację, która łącznie spełnia następujące warunki:

  • ma charakter techniczny lub technologiczny (dotycząca wytwarzania, formuł chemicznych, wzorów i metod działania), organizacyjny (całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym) lub inny posiadający wartość gospodarczą,
  • nie została ujawniona do wiadomości publicznej,
  • podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności.
Skład orzekający uznał, że tajemnicą przedsiębiorstwa nie mogła być informacja z banku o wysokości posiadanych środków. Nie stanowiła ona bowiem informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej czy innej posiadającej wartość gospodarczą. Informacja z banku zamieszczona w wybranej ofercie potwierdzała jedynie spełnienie warunków udziału w postępowaniu w zakresie posiadania wymaganych środków finansowych w wysokości m.in. 150.000 zł.
Podobnie Izba stwierdziła, że nie można było uznać za stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa wykazów narzędzi, urządzeń, środków czystości i środków dezynfekcyjnych. Przedmiotem zamówienia było standardowe sprzątanie pomieszczeń szpitala zgodnie z zasadami sztuki z użyciem narzędzi oraz środków czystości powszechnie dostępnych na rynku. W związku z tym nie można uznać, że nazwy urządzeń czy środków czystości, stosowanych przy realizacji zamówienia, stanowiły tajemnicę. W ocenie składu orzekającego Izby tajemnicą nie mogą być objęte też wykazy osób, które będą wykonywać zamówienie wraz z informacją o ich kwalifikacjach, a także obsada osobowa na poszczególnych powierzchniach. Informacje zamieszczone w wymienionych wykazach są informacjami jawnymi, w szczególności, że zawierają wyłącznie dane wymagane w publicznym ogłoszeniu i siwz.
Wykonawca niewłaściwie utajnił informacje? Nie odrzucaj jego oferty!
Izba nie zgodziła się jednak z żądaniem odwołującego się odrzucenia oferty, w której wykonawca niewłaściwie utajnił informacje (art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp).

Zastrzeżenie niewłaściwych informacji, jako tajemnicy przedsiębiorstwa, jest bezskuteczne. W związku z tym oferta wykonawcy, który zastrzegł takie informacje, powinna być przedmiotem oceny w postępowaniu. Zamawiający zobowiązany jest ujawnić z oferty te informacje, które wykonawca objął swoim bezskutecznym zastrzeżeniem zakazu ich udostępniania. Stanowisko takie przedstawił Sąd Najwyższy w uchwale z 21 października 2005 r. (sygn. III CZP 74/05).    

Podstawa prawna

Autor:

Justyna Rek - Pawłowska

Justyna Rek-Pawłowska

Justyna Rek-Pawłowska

Prawnik z wieloletnim doświadczeniem w stosowaniu Prawa zamówień publicznych, w tym jako pracownik działu prawnego dużej spółki budowlanej na rynku inwestycji infrastrukturalnych reprezentujący...