Nieporównywalność ofert to wada postępowania skutkująca koniecznością jego unieważnienia

Zamawiający (szpital) prowadził postępowanie na dzierżawę analizatora dla zakładu diagnostyki laboratoryjnej wraz z zakupem innych materiałów niezbędnych do jego obsługi oraz innych odczynników.

Wykonawcy ubiegający się wspólnie o zamówienie złożyli odwołanie, w którym zarzucili zamawiającemu m.in., że odrzucił ich ofertę z powodu rzekomej omyłki polegającej na podaniu nieprawidłowej ilości oznaczeń do analizatora na potrzeby obliczenia ceny ofertowej. Odwołujący podkreślił, że zamawiający nie sprecyzował w siwz sposobu obliczenia ceny ofertowej. Spowodowało to, że wykonawcy przyjęli różne kalkulacje cen, a w konsekwencji doprowadziło to do niemożności porównania ich ofert. Zdaniem skarżących nie można obarczać wykonawcy błędami zamawiającego.

Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania. Podkreślił, że wykonawcy używają różnych terminów w opisach urządzeń – badanie, oznaczenie, test. Podkreślił, że jego zamiarem jest zamówienie odpowiedniej ilości testów, które pozwolą wykonać określoną ilość badań. Liczba badań jest z góry określona przez zamawiającego, a liczba testów zależy od wykonawcy, ponieważ wynika z charakterystyki danego analizatora i zastosowanych materiałów.

Zamawiający przywoływał instrukcję zawierającą szczegółowe wymagania do formularza cenowego, gdzie z punktu 3 wynika, iż wykonawca powinien uwzględnić liczbę testów. Jedyną rubryką nadającą się do zwiększenia ilości była zdaniem zamawiającego kolumna 4. Z pkt 4 ust. 1 instrukcji wynika, że chodzi o ilości zaoferowanych testów, a więc tych objętych ofertą, a nie testów przyjętych do obliczenia ceny oferty. Zamawiający podkreślił, że uznanie stanowiska odwołującego i przyjęcie współczynnika niwelującego zawyżenie ceny jednostkowej o 3,9 uniemożliwiałoby mu rozliczenie zamówienia, np.: sprawdzenie prawidłowości wystawienia faktury.

Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie i nakazała szpitalowi unieważnienie postępowania. Uznała, że procedurę obarcza niemożliwa do usunięcia wada.

Odwołujący i przystępujący wypełnili tabelę w różny sposób. Przystępujący do ilości określonych przez zamawiającego w kolumnie 4 wzoru tabeli dopisał własne ilości. Pod ilością określoną przez zamawiającego dopisał w nawiasie „zaoferowano” (podał oferowaną ilość)”. Z takiej konstrukcji tabeli wynikało, że w kolumnie 7 „cena jednostkowa netto” przystępujący podał cenę za test. Odwołujący pozostawił kolumnę 4 bez zmian w stosunku do wzoru tabeli. Określoną przez zamawiającego ilość z kolumny 4 przemnożył przez ceny jednostkowe netto, podane przez siebie w kolumnie 7 tabeli. Taki sposób wypełnienia tabeli pozwala wywnioskować, że „cena jednostkowa netto” w kolumnie 7 w ofercie odwołującego to cena jednostkowa za badanie.

Izba wskazała, że odwołujący i przystępujący złożyli nieporównywalne oferty – odwołujący jako cenę jednostkową podał cenę za badanie, a przystępujący – cenę za test. Nie było sporne, że liczba testów musi być większa niż liczba badań, które mają być wykonane (część testów jest używana do kalibracji urządzenia, część przeterminowuje się w związku z otwarciem opakowania). Z instrukcji wypełniania formularza cenowego w ocenie Izby nie wynikało, jaką cenę jednostkową należy wpisać w kolumnie 7 – czy ma to być cena za test, czy za badanie.

Krajowa Izba Odwoła podkreśliła, że w instrukcji zamawiający używał zamiennie pojęć „badanie”, „oznaczenie”, „test”, co mogło wprowadzać wykonawców w błąd. W konsekwencji każdy z wykonawców inaczej wypełnił tabelę:

• Odwołujący dosłownie zastosował wskazówkę (z pkt 1 szczegółowych wymagań pod wzorem formularza cenowego), aby pomnożyć cenę jednostkową netto z kolumny 7 oraz ilość badań z kolumny 4 i z tego powodu nie można wobec niego wyciągać negatywnych konsekwencji.
• Z kolei przystępujący wskazówkę, aby „ilości testów na kalibrację doliczyć do ilości testów podanych w formularzu cenowym” (zdanie drugie pkt 3 wymagań), potraktował jako wskazówkę pozwalającą na dopisanie ilości testów koniecznych do zrealizowania badań w kolumnie 4.

Oba sposoby wypełnienia tabeli były uprawnione, ponieważ wskazówki nie były jednoznaczne. Z drugiej strony dla każdego z wykonawców przyjęty przez niego sposób wypełniania tabeli mógł być oczywisty.

Z powodu niejednoznacznych wskazówek wypełnienia tabel i wskazania w jednej ofercie ceny jednostkowej za badanie, w drugiej – ceny jednostkowej za test doszło do nieporównywalności ofert. KIO uznała, że w tej sytuacji nie można doprowadzić ofert do porównywalności z zachowaniem zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a nieporównywalność ofert wynika z postanowień siwz.

W konsekwencji Izba stwierdziła, że postępowanie obarcza niemożliwa do usunięcia wada, która oznacza konieczność unieważnienia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Doszło zatem do naruszenia art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.