Zamawiający prowadził przetarg nieograniczony na budowę wielozadaniowych boisk sportowych i wykonanie wierzchniej warstwy płyty głównej boiska wraz z systemem nawadniania.
Zamawiający ustalił cenę ryczałtową, ale wymagał przedstawienia kosztorysów
Jedynym kryterium oceny ofert, zgodnie z siwz, była cena brutto.
W formularzu ofertowym, który mieli wypełnić wykonawcy, zamawiający wymagał, by wykonawcy złożyli oświadczenie, że w szczególności:
- zapoznali się z siwz oraz zdobyli konieczne informacje potrzebne do prawidłowego przygotowania oferty,
- podana przez nich cena oferty zawiera wszystkie koszty konieczne do właściwego wykonania przedmiotu zamówienia.
W części siwz nazwanej „Przedmiot zamówienia” zamawiający zaznaczył, że: „Charakterystykę inwestycji oraz sposób jej prowadzenia zawiera siwz oraz dokumentacja projektowa. Szczegółowe zestawienie robót do wykonania oraz ich ilość i zakres zawierają stanowiące załączniki do siwz – przedmiary robót:
1) kosztorys nakładczy – płyta boiska,
2) kosztorys nakładczy – nawadnianie terenu
oraz szczegółowa specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót budowlanych”.
Zamawiający wymagał od wykonawców, aby wraz z ofertą przedstawili mu m.in.:
- wyceniony kosztorys ofertowy,
- zaaprobowany projekt umowy.
Wykonawcy zgodnie z wymaganiami zamawiającego opisanymi w siwz mieli obliczyć cenę oferty na podstawie załączonego do siwz przedmiaru robót i sporządzić kosztorys ofertowy metodą kalkulacji uproszczonej lub szczegółowej. Jednocześnie zamawiający zobowiązał ich do uwzględnienia w cenie wszelkich kosztów wychodzących poza wybudowanie obiektu określonego w przedmiocie umowy, tzn.:
- kosztów obsługi geodezyjnej i wykonania inwentaryzacji,
- kosztów uzyskania niezbędnych badań, zasilania energetycznego, zasilania wodnego budowy,
- kosztów odbudowy nawierzchni dróg,
- kosztów zajęcia pasa drogowego, zabezpieczenia placu budowy itp.
Cena ustalona przez zamawiającego miała charakter ryczałtowy. Siwz wskazywała, że wykonawca nie ma prawa dochodzić zmiany tego wynagrodzenia. Zamawiający doprecyzował także w siwz, że wykonawca ma obowiązek wykonać przedmiot umowy zgodnie z dostarczoną dokumentacją projektową, zasadami wiedzy technicznej i przepisami prawa.
W postępowaniu otrzymał 4 oferty. Najniższą cenę przedstawił wykonawca X, ale jego oferta, tak jak i dwie inne, została odrzucona. Zamawiający poinformował wykonawców o odrzuceniu ofert i wyborze tej złożonej przez wykonawcę Y.
Wykonawca X, którego oferta była najkorzystniejsza cenowo, złożył protest a następnie odwołanie. Zakwestionował przyczyny odrzucenia jego oferty. Zamawiający dokonał odrzucenia na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Pzp. Wskazał, że oferta wykonawcy była niezgodna z siwz. Niezgodność ta polegała na sporządzeniu kosztorysu ofertowego w sposób sprzeczny z przedmiarem robót będącym załącznikiem do siwz.
Zamawiający wskazał, że wykonawca w kosztorysie:
- w zestawieniu materiałów dotyczących płyty boiska wycenił pozycję ziemia urodzajna (humus), pomimo że zamawiający deklarował udostępnienie mu ziemi jako materiału inwestora,
- w zestawieniu materiałów dotyczących płyty boiska w pozycji nasiona traw zwiększył ich ilość przeznaczoną do wysiewu,
- wskazał wartość robocizny dotyczącą płyty boiska niezgodnie z wartością robocizny dotyczącą płyty boiska w zestawieniu kosztorysowym, ponieważ protestujący zwiększył ilość roboczo-godzin na wykonanie prac związanych z systemem nawadniania.
Protestujący wskazał zarówno w proteście jak i odwołaniu, że niezgodność wypełnionego przez niego kosztorysu ofertowego z kosztorysem inwestorskim była pozorna i nieistotna i zamawiający powinien był ją pominąć lub ewentualnie wyjaśnić w trybie art. 87 ustawy Pzp.
Przypomniał również, że to na nim, jako na wykonawcy, ciąży obowiązek ustalenia właściwego nakładu robocizny na wytworzenie danego dzieła. Nakład ten wynika z jego organizacji pracy, dokładności prowadzenia robót itd. Zdaniem wykonawcy zamawiający nie powinien ingerować w te czynniki.
Na podstawie powyższych argumentów wykonawca X wniósł o:
- uznanie jego oferty za ważną,
- ponowną ocenę ofert i wybranie jego oferty jako najkorzystniejszej.
Przedmiar robót ma charakter pomocniczy!
Krajowa Izba Odwoławcza zgodziła się z odwołującym. Uznała, że zamawiający niesłusznie odrzucił jego ofertę. Skład orzekający argumentował, że:
- przedmiar robót stanowi dokument pomocniczy w stosunku do projektu i specyfikacji technicznych,
- w postępowaniu przewidziano wynagrodzenie ryczałtowe.
Przypomniał, że wynagrodzenie ryczałtowe jest niezależne od rzeczywistego rozmiaru lub kosztu prac. Jest ono określane z góry, bez przeprowadzania szczegółowej analizy kosztów wykonania dzieła. W przypadku tego rodzaju wynagrodzenia ryzyko rozmiaru prac i ewentualnego zwiększenia kosztów ich wykonania ponosi wykonawca.
KIO wskazała, że zamawiający opisał przedmiot zamówienia za pomocą dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót. Przedmiar robót natomiast, na podstawie którego wykonawca miał sporządzić kosztorys, miał charakter wtórny. W związku z tym przedmiar ten nie determinował zakresu prac objętych przedmiotem zamówienia. Zawarte w przedmiarze zestawienia miały jedynie zobrazować skalę roboty budowlanej i pomóc wykonawcom w oszacowaniu kosztów inwestycji. Wobec tego przedmiarowi robót można przypisać wyłącznie charakter dokumentu pomocniczego.
Ponad to Izba nie zgodziła się ze stwierdzeniem zamawiającego, że przedmiar robót obejmował pełny zakres prac. Oprócz pozycji w nim uwzględnionych wykonawcy zostali bowiem zobowiązani do uwzględnienia innych jeszcze prac i ich kosztów, które jedynie przykładowo zamawiający wskazał w siwz (używając słowa itp.).
Zdaniem składu orzekającego obowiązek obliczenia ceny oferty na podstawie przedmiaru robót oznacza przy cenie ryczałtowej, że podstawą – bazą wyjściową obliczeń wykonawcy jest przedmiar. To jednak nie jest równoznaczne z tym, że wykonawca nie może uwzględnić w kosztorysie swoich własnych obmiarów i założeń kalkulacyjnych, których konsekwencjami mogą być odstępstwa (zarówno
in plus, jak i
in minus) od założeń wyjściowych – bazowych, zawartych w przedmiarach.
Opierając się na tych argumentach KIO stwierdziła, że skoro:
- przedmiar robót nie determinował zakresu prac objętych przedmiotem zamówienia,
- wykonawca objął kosztorysem ofertowym prace w zakresie szerszym niż przewidywał przedmiar (a nie pominął żadnej pozycji),
- to fakt ten nie mógł stanowić o niezgodności treści oferty z treścią siwz. Zamawiający zatem dokonał niesłusznego odrzucenia oferty. Wskazane przez zamawiającego nieścisłości w kosztorysie nie mogły być zakwalifikowane jako błędy i decydować o konieczności odrzucenia z tego powodu oferty wykonawcy.