Informacja publiczna vs dostęp do protokołów i załączników w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego

W sprawie skarżący wystąpił do prezesa ZUS o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie skanów poświadczeń dla osób fizycznych wystawionych przez centralę ZUS, dotyczących kompetencji informatycznych obejmujących między innymi doświadczenie w zakresie: administrowania systemem operacyjnym z/OS, administrowania bazą danych DB2. Ponadto skarżący żądał skanów dokumentów, z których wynikał zakres poświadczonych kompetencji doświadczenia dla tych konkretnych osób, dla których wydano poświadczenia.

ZUS odpowiedział, że nie może udostępnić żądanych informacji, ponieważ wniosek został złożony w sprawie prywatnej, dotyczy indywidualnych interesów związanych z udziałami w spółce, w której skarżący jest wspólnikiem. ZUS stwierdził, że poświadczenia zawierają oświadczenia wiedzy osoby, która je podpisała w imieniu prezesa ZUS, na podstawie regulaminu organizacyjnego ZUS. W konsekwencji ZUS uznał, że wniosek nie dotyczy sprawy o charakterze publicznym, co sprawia, że żądana informacja nie jest informacją publiczną.

Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o nakazanie ZUS niezwłocznego udostępnienia żądanej informacji publicznej. Argumentował, że nie jest jasne, czy ZUS powołuje się na tajemnicę przedsiębiorstwa, a jeśli tak, to powinien wydać w sprawie decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z tego względu. Skarżący stwierdził również, że żądane dokumenty nie występują w jakimkolwiek postępowaniu przetargowym i jest sprawą publiczną, na jakiej podstawie pracownik organu wystawia te poświadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę. W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że w orzecznictwie jest ugruntowane stanowisko dotyczące wzajemnych relacji pomiędzy ustawą z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: z 2022 r. poz. 902 ze zm.) oraz ustawą z 29 stycznia 2014 r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: z 2021 r. poz. 1129 ze zm., dalej: Pzp), zgodnie z którym przepisy tych dwóch ustaw pozostają w stosunku do siebie w relacji przepisu ogólnego do szczególnego. Oznacza to, że do spraw wszczętych w trybie dostępu do informacji publicznej podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosuje przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwzględnieniem przepisów Pzp.

Protokoły i umowy w sprawach zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Tego rodzaju regulacja nie oznacza jednak, że inne niż umowy i protokoły dokumenty, dotyczące postępowań przetargowych i szeroko pojętej realizacji zamówień, nie zawierają informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu.

Zasada jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego rozciąga się również na inne dokumenty związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego. Zatem z ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika także obowiązek udostępniania innych niż protokoły i umowy dokumentów posiadających walor informacji publicznej, a dotyczących postępowań przetargowych i szeroko pojętej realizacji zamówień, skoro dostęp do informacji publicznej dotyczy sfery faktów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że informacje, o które wystąpił skarżący, stanowiły informacje o charakterze publicznym, a w konsekwencji prezes ZUS miał obowiązek rozpatrzyć wniosek skarżącego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwzględnieniem zawartych w Pzp. Zdaniem WSA w Warszawie fakt, że określona informacja zawiera dane dotyczące prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy czy też inne prawem chronione tajemnice, nie oznacza, że traci ona w ogólności charakter informacji publicznej. Nadal jest informacją publiczną, ale zgodnie z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do jej uzyskania podlega stosownym ograniczeniom. W takiej sytuacji organ może odmówić udostępnienia danej informacji.

W ocenie sądu prezes ZUS błędnie założył, że sytuacja skarżącego – jako wspólnika jednego z wykonawców – jest tożsama z sytuacją strony w postępowaniu zamówieniowym. Skarżący nie był wykonawcą, zatem nie można było przyjąć, że jego uprawnienie do żądania informacji publicznej zostało wykluczone. Sąd podkreślił, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie tylko nie ma prawa do badania interesu prawnego czy faktycznego wnioskodawcy, ale również nie powinien prowadzić dochodzenia, czy wnioskodawca jest w jakikolwiek sposób powiązany z podmiotami uczestniczącymi w postępowaniu zamówieniowym, jeśli nie jest w nim stroną lub uczestnikiem. Takie założenie mogłoby bowiem doprowadzić do sytuacji, w których można by odmówić danej informacji charakteru publicznego tylko z tego powodu, że wnioskuje o nią osoba spokrewniona, spowinowacona, a nawet pozostająca w każdym innym stosunku znajomości z podmiotem uczestniczącym w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. W konsekwencji zdaniem sądu fakt, że skarżący był jednocześnie wspólnikiem jednego z wykonawców, nie mógł sam w sobie doprowadzić do przyjęcia, że żądane przez niego informacje nie miały charakteru publicznego.

ZUS złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazał w niej, że żądane w omawianej sprawie dokumenty nie mają waloru informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do „sprawy pub

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Zdaniem NSA skarżący słusznie podnosił zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym. To treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.

Postęp owanie o udzielenie zamówień jest jawne, a wyjątki określa Pzp. Protokół z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wraz załącznikami (a zatem i ofertami) jest jawny  nie tylko dl a wykonawców biorących udział w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia, ale także dla każdego zainteresowanego, niezależnie od posiadania interesu prawnego lub faktycznego. Osoba zainteresowana nie musi więc być wykonawcą w rozumieniu ustawy Pzp.

Zamawiający udostępnia wnioskodawcy protokół lub załączniki niezwłocznie. W wyjątkowych przypadkach, w szczególności związanych z zapewnieniem sprawnego toku prac dotyczących badania i oceny ofert, zamawiający udostępnia odpowiednio oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w terminie przez siebie wyznaczonym, nie później jednak niż odpowiednio w dniu przekazania informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty lub w dniu przekazania informacji o wynikach oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu i otrzymanych ocenach spełniania tych warunków albo w dniu przekazania informacji o unieważnieniu postępowania.

Jeżeli osoba zainteresowana chce uzyskać informacje zawarte w protokole lub załącznikach do niego sporządzonego w ramach konkretnego postępowania o zamówienie publiczne, to przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajdą tutaj zastosowania. W takim przypadku ustawa o zamówieniach publicznych ma pierwszeństwo, a zamawiający powinien udostępniać dokumenty niezwłocznie, a nie w terminie 14 dni, jak wynika to z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Złożony w omawianej sprawie wniosek dotyczył kompetencji informatycznych ZUS i nie odnosił się do prowadzonego przez prezesa ZUS postępowania w ramach zamówienia publicznego, zatem zastosowanie będą miały przepisy zawarte w ustawie o dostępie do informacji publicznej.