Opinia bankowa potwierdza sytuację finansową wykonawcy w dacie złożenia oferty

Zamawiający określił warunki udziału w postępowaniu dotyczące sytuacji ekonomicznej lub finansowej wskazując, że wykonawca musi wykazać posiadanie środków finansowych lub zdolności kredytowej w wysokości odpowiedniej dla danej części zamówienia. W odniesieniu do podmiotowych środków dowodowych określił, że przed wyborem najkorzystniejszej oferty zamawiający wezwie wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 10 dni, aktualnych na dzień złożenia informacji banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy w okresie nie wcześniejszym niż 3 miesiące przed jej złożeniem.

Dokonał wyboru oferty. Konkurent wniósł odwołanie (sygn. akt KIO 474/26), w którym podniósł m.in. zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 124 pkt 1) ustawy  Pzp w zw. z art. 128 ust. 1 ustawy Pzp przez zaniechanie wezwania wybranego wykonawcy do złożenia (uzupełnienia) informacji banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową,

Zamawiający wystosował do odwołującego  wykonawcy pismo, w którym wskazał, że przez niedopatrzenie nie załączył do przekazanych mu dokumentów informacji potwierdzającej wysokość posiadanych przez wybranego wykonawcę środków finansowych. W załączeniu do pisma przekazał opinię bankową. W związku z powyższym  odwołujący wykonawca cofnął wysunięty w tym zakresie zarzut, ale wniósł ponowne odwołanie. 

W toku rozprawy odwołujący wskazywał, że po pierwsze złożona przez wybranego wykonawcę opinia bankowa wydana przez Bank w jego ocenie powinna wzbudzić wątpliwości zamawiającego co do spełniania przez wybranego wykonawcę warunku udziału w postępowaniu ze względu na okoliczność, że wykonawca ten nie wykazał spełnienia warunku udziału na moment składania ofert i nieprzerwanie od tego momentu, aż do wyboru oferty najkorzystniejszej.

Powyższe wywodził z faktu, że w dniu 9 stycznia 2026 r. doszło do sprawdzenia salda na koncie bankowym wykonawcy, na dzień 8 grudnia 2025 r., a to powinno było wzbudzić wątpliwości zamawiającego w zakresie tego, czy rzeczywiście spełniony został warunek udziału w momencie złożenia oferty, co nastąpiło w dniu 12 grudnia 2025 r.  Zdaniem odwołującego, skoro saldo zostało wskazane na dzień 8 grudnia 2025 r. to zamawiający w toku postępowania nie otrzymał od wykonawcy żadnego dokumentu, który potwierdzałby, że wykonawca ten spełnił warunek udziału w jakimkolwiek momencie począwszy od terminu składania ofert. Tym samym według niego zamawiający powinien był upewnić się co do tej okoliczności i jednoznacznie potwierdzić, że wybrany wykonawca rzeczywiście posiadał wymagane środki finansowe w momencie składania oferty w postępowaniu i nieustannie ten stan utrzymywał.

Rozsądzając spór, skład orzekający podkreślił, że w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej wskazuje się, że warunki udziału w postępowaniu muszą być spełnione na dzień złożenia oferty, a stan ich spełnienia musi trwać nieprzerwanie przez cały okres postępowanie, aż do dnia udzielnie zamówienia.

Powyższe znajduje potwierdzenie w przepisach ustawy Pzp, a w szczególności w art. 125 ust. 3 ustawy Pzp z brzmienia, którego wynika, iż składane przez wykonawców oświadczenie JEDZ stanowi wstępny dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert i tymczasowo zastępujący wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe. Natomiast art. 126 ust. 3 ustawy Pzp, stanowi, że jeżeli zachodzą uzasadnione podstawy do uznania, że złożone uprzednio podmiotowe środki dowodowe nie są już aktualne, zamawiający może w każdym czasie wezwać wykonawcę lub wykonawców do złożenia wszystkich lub niektórych podmiotowych środków dowodowych aktualnych na dzień ich złożenia. Zgodnie zaś z art. 126 ust. 1 ustawy Pzp podmiotowe środki dowodowe składane przez wykonawcę w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego mają być aktualne na dzień złożenia. Zatem rolą dokumentu JEDZ jest potwierdzenie warunków i braku podstaw wykluczenia na moment upływu terminu składania ofert. Przedkładane podmiotowe środki dowodowe stanowią jedynie potwierdzenie okoliczności uprzednio wykazanych w dokumentach JEDZ a przez fakt, że przedłożone dokumenty są aktualne na dzień ich złożenia potwierdzają, że stan spełniania warunków udziału w postępowaniu przez wybranego wykonawcę i brak podstaw wykluczenia nie uległ zmianie i ma charakter ciągły.

W wyroku Izby z 6 marca 2024 r., o sygn. akt KIO 578/24 zostało wskazane, że: "W orzecznictwie nie budzi wątpliwości okoliczność, że warunki udziału w postępowaniu muszą być spełnione na dzień złożenia oferty, a stan ich spełnienia musi trwać przez całe postępowanie. Podnoszonej przez odwołującego "aktualności" dokumentu nie można mylić z momentem, w którym wykonawca winien spełniać warunki udziału w postępowaniu. Dokumenty "aktualne" to takie, które oddają rzeczywistość w momencie ich złożenia, czyli potwierdzają okoliczność, co do której wykonawca wcześniej złożył wstępne oświadczenie i która obecnie (w czasie teraźniejszym) występuje. Przepisy ustawy Pzp uwypuklają konieczność oceny sytuacji podmiotowej wykonawców na podstawie możliwie najbardziej aktualnych informacji, ustawa daje zamawiającym także uprawnienie do weryfikowania posiadania odpowiedniej zdolności podmiotowej wykonawcy, na każdym etapie postępowania. Posiadanie przez wykonawcę właściwej sytuacji podmiotowej weryfikuje się na początku postępowania poprzez oświadczenie wstępne, następnie zaś żąda się dowodów potwierdzających prawdziwość oświadczenia wstępnego, aktualnych na dzień złożenia, a zatem dowodów, które mogą być datowane na dzień późniejszy niż termin składania ofert. Złożenie podmiotowych środków dowodowych aktualnych na dzień ich złożenia, potwierdzających brak podstaw wykluczenia na ten dzień, tworzy pewnego rodzaju domniemanie, że stan ten trwa przez cały czas trwania postępowania, od dnia złożenia wraz z ofertą oświadczenia wstępnego. Niemniej treść podmiotowych środków dowodowych - niezależnie od tego czy są one składane na wezwanie z art. 126 ust. 1 ustawy Pzp lub odpowiednio art. 274 ust. 1 ustawy Pzp, czy na wezwanie z art. 128 ust. 1 ustawy Pzp - nie może podważać okoliczności wynikających z oświadczenia wstępnego".

Zdaniem KIO wybrany wykonawca, składając opinię bankową wystawioną w dniu 9 stycznia 2026 r. wykazał posiadanie środków finansowych w wysokości wymaganej w SWZ. Opinia ta stanowiła dowód potwierdzający prawdziwość oświadczenia wstępnego i była aktualna na dzień jej złożenia. Dlatego też na podstawie tak złożonej opinii bankowej zamawiający zasadnie uznał, że potwierdza ona wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wybranego wykonawcy, w okresie nie wcześniejszym niż 3 miesiące przed jej złożeniem. Innymi słowy wybrany wykonawca na podstawie przedstawionej opinii bankowej wykazał, że spełniał warunek udziału w postępowaniu w zakresie wymaganej sytuacji ekonomicznej lub na dzień złożenia oferty oraz że stan ten (spełnienie warunku) trwał aktualnie do złożenia podmiotowych środków dowodowych w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego do złożenia aktualnych na dzień złożenia, podmiotowych środków dowodowych. Tym samym argumentacja wskazująca na to, że zamawiający powinien wezwać wybranego wykonawcę do uzupełnienia bądź przynajmniej do wyjaśnień w zakresie złożonej opinii bankowej uznana została za chybioną.

Ponadto to, że w opinii zostało wskazane, że wykonawca posiada środki finansowe na lokacie typu overnight, a nie na rachunku bankowym, nie mogło być utożsamiane z tym, że wybrany wykonawca nie spełnił warunków udziału w zakresie sytuacji ekonomicznej lub finansowej. KIO podkreśliła, że korzystanie przez wykonawców z produktu typu lokata overnight jest aktualnie powszechnym zjawiskiem na rynku i bez żadnej wątpliwości na tej podstawie nie można było stwierdzić, że skoro wybrany wykonawca na rachunku bankowym nie posiadał żadnych środków finansowych, a posiadał je na lokacie, to tym samym nie mógł spełnić warunków udziału postępowaniu. Wykonawca był w posiadaniu środków finansowych wskazanych w opinii bankowej, które były w danym momencie na lokacie, a nie na rachunku bieżącym.

Reasumując opinia bankowa wystawiona przez Bank  złożona przez wybranego wykonawcę w ramach wykazania spełnienia warunku w odniesieniu do sytuacji ekonomicznej lub finansowej potwierdzała spełnienie tegoż warunku udziału w postępowaniu.