Czy współpracujące ze sobą spółki mogą złożyć osobne oferty w jednym postępowaniu? (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 20.08.2010

Każdy z przedsiębiorców jako samodzielny podmiot prawa może złożyć ofertę w przetargu publicznym i korzystać z usług podwykonawców niezależnie od tego, czy podwykonawcy ubiegają się o zamówienie, czy też są nimi zainteresowani (wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 14 stycznia 2010 r.; sygn. akt XIX Ga 524/09).

Zamawiający prowadził postępowanie na opracowanie dokumentacji wraz z wykonaniem modernizacji systemu łączności alarmowo-rozgłoszeniowej. W postępowaniu złożone zostały trzy oferty i zamawiający zaprosił wszystkich wykonawców do udziału w aukcji elektronicznej. Na czynność tą wykonawca X złożył protest, a następnie odwołanie. Domagał się odrzucenia ofert pozostałych wykonawców oraz dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej.
Zarzucił również zamawiającemu naruszenie zasady uczciwej konkurencji w związku z zaniechaniem odrzucenia ofert pozostałych wykonawców.
Protestujący twierdził, że złożenie oferty przez wykonawcę S wspólnie z wykonawcą C stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji. Dziwne było zdaniem protestującego, że wykonawcy, którzy powinni ze sobą konkurować, faktycznie ze sobą współpracują, na co wskazują ich wzajemne relacje w postępowaniu.
Z jednej strony spółka C złożyła oświadczenie o udostępnieniu spółce S osób zdolnych do wykonania zamówienia, a z drugiej strony firma S oświadczyła, że 45 % zamówienia powierzy jako podwykonawca spółce C oraz że wykona dla tej firmy część zamówienia polegającą na wykonaniu współpracy systemu z centralą telefoniczną. W ocenie protestującego obaj wykonawcy powinni złożyć ofertę wspólną. Treść obu ofert potwierdzała bowiem, że wykonawcy dokonali podziału pomiędzy siebie realizacji zamówienia. Składając oferty oddzielnie mieli na celu uchronienie się przez ewentualną konkurencją ze strony trzeciego podmiotu.
Krajowa Izba Odwoławcza nie podzieliła argumentacji odwołującego i oddaliła odwołanie. Wskazała, że wszyscy wykonawcy w tym postępowaniu mieli jednakową szansę na złożenie ważnej oferty, a zamawiający nie uprzywilejował żadnego z nich, jak również nie ograniczał żadnego z dostępnych na rynku rozwiązania.
Fakt posłużenia się potencjałem innego podmiotu ubiegającego się o to samo zamówienie nie oznacza, ze wykonawca dopuszcza się działań sprzecznych z prawem - ustawa Pzp nie zabrania wykonywania zamówienia z udziałem podwykonawców.
Sprawa trafiła przed sąd okręgowy.

Sąd orzekł, że ustalenia KIO są prawidłowe. Spór sprowadzał się do oceny, czy złożenie osobnych ofert przez współpracujące ze sobą spółki naruszyło zasady uczciwej konkurencji.
Żaden z przepisów KIO nie zakazuje ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego przez przedsiębiorców na co dzień współpracujących ze sobą lub pozostających we wzajemnych powiązaniach kapitalowych lub personalnych, a nawet pozostających w stosunku zależności.
Pomimo wymienionych przykładowo powiązań każdy z przedsiębiorców jako samodzielny podmiot prawa może złożyć ofertę w przetargu publicznym i korzystać z usług podwykonawców niezależnie od tego, czy podwykonawcy ubiegają się o zamówienie, czy też są nimi zainteresowani.
Artykuł 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje tylko takich porozumień, których „celem lub skutkiem” jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku. Porozumienie pomiędzy spółkami S i C co do zakresu prac istniało i nie było w żaden sposób ukrywane. Nie sposób jednak stwierdzić, że porozumienie to miało na celu wyeliminowanie lub ograniczenie konkurencji na rynku lub by stało się to jego skutkiem. Jak słusznie zauważyła KIO skarżący miał możliwość wzięcia udziału w aukcji elektroniczne i zaoferowania zamawiającemu najkorzystniejszej dla niego ceny.

Podstawa prawna

  • art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007 r. nr 50, poz. 331 ze zm.).
Autor:

Klaudyna Saja