Nie można w celu udowodnienia, że zaproponowana cena nie jest rażąco niska, dokonać porównania cen zaproponowanych w różnych przetargach, odpowiadających przedmiotowi zamówienia, bez szczegółowego wyspecyfikowania okoliczności, które byłby porównywalne z tym przedmiotem postępowania (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 14 stycznia 2010 r.; sygn. akt KIO/UZP).
Zamawiający prowadził postępowanie na budowę kanalizacji. Wezwał jednego z wykonawców do złożenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty, mających wpływ na wysokość ceny:
Krajowa Izba Odwoławcza przypomniała, że to wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny powinien przedstawić dowody na brak zaistnienia okoliczności jej wystąpienia.
Zdaniem KIO wyjaśnienia zawierające tak niekonkretne i ogólnikowe stwierdzenia, jakich niewątpliwie wykonawca użył w niniejszym stanie faktycznym, można uznać za niezłożone.
Tym bardziej, że cena zaoferowana przez wykonawcę znacząco odbiega od szacunkowej wartości zamówienia.
Zamawiający wartość przedmiotowego zamówienia oszacował bowiem na kwotę 16.469.350, 82 zł, natomiast wykonawca za realizację przedmiotu zamówienia zaoferowała kwotę w wysokości 6.944.790,58 zł.
Cena znacząco odbiegająca od szacunkowej wartości zamówienia czy nawet cen innych wykonawców nie musi być ceną rażąco niską, o ile wezwany do wyjaśnień wykonawca jest w stanie udowodnić prawdziwość podanych w ofercie elementów cenotwórczych, np. zakupu materiałów, a więc m.in. studni betonowych i studni tworzyw sztucznych.
Krajowa Izba Odwoławcza orzekła, że wykonawca nie mógł również dokonać porównania cen zaproponowanych w różnych przetargach, odpowiadających przedmiotowi zamówienia, bez szczegółowego odniesienia się do stopnia trudności wykonywanych robót ziemnych, w tym warunków gruntowych, specyfiki projektu, wybranych rozwiązań technicznych, rodzaju i standardów zaprojektowanych materiałów.
A zatem w ocenie KIO zamawiający prawidłowo postąpił odrzucając jego ofertę na podstawie wskazanego przepisu.
Nawet znacząco odbiegająca od szacunkowej wartości zamówienia cena nie musi być ceną rażąco niską, jeżeli wykonawca jest w stanie udowodnić prawdziwość podanych w ofercie elementów cenotwórczych. Najistotniejsze jest, aby złożone przez wykonawcę wyjaśnienia wiarygodnie i bezsprzecznie potwierdzały, że złożona oferta została przygotowana rzetelnie, a cena prawidłowo oszacowana. Wyjaśnienia wykonawcy udzielającego ogólnikowych twierdzeń nie mogą być uznane za wyczerpujące i nie stanowią dowodu, że zaoferowana cena nie jest rażąco niska. Wykonawca ma bowiem obowiązek wykazać nie tylko obiektywne czynniki, które mają wpływ na wysokość zaoferowanej ceny, ale i dowody na potwierdzenie tych okoliczności, które podlegają obiektywnej ocenie zamawiającego.
W ostatnim czasie orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej wyraźnie wskazuje na obowiązek dowodowy spoczywający na wezwanym do wyjaśnień zaoferowanej ceny wykonawcy (wyrok we Wrocławiu z 8 listopada 2007 r.; sygn. akt Ga 294/06 oraz wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z 12 sierpnia 2005 r.; sygn. akt Ca 484/085).