Kiedy może zachodzić obawa, że wykonawca zaoferował za wykonanie zamówienia rażąco niską cenę? (omówienie wyroku)
Dopiero analiza złożonych przez wykonawcę na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp wyjaśnień może być podstawa do oceny, że oferta zawiera rażąco niską cenę i z tego powodu powinna zostać odrzucona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 16 kwietnia 2010 r.; sygn. akt KIO/ UZP 483/10).
W postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na budowę kanalizacji sanitarnej wybrana została oferta konsorcjum, które oferowało za realizacje przedmiotu zamówienia cenę w 9 276 880 zł brutto.
Jeden z wykonawców wniósł odwołanie dotyczące zaniechania przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie rażąco niskiej ceny oferty trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp.
Odwołujący wskazał, że oferta wybrana jako najkorzystniejsza była o 100% niższa od oferty z najwyższa ceną. Jednocześnie odbiegała cenowo o ponad 60% od średniej ceny ofert. Natomiast szacunkowa wartość zamówienia została przez zamawiającego określona na kwotę 19.980.584.23 zł, o ponad 10 703 704 zł większą od wybranej oferty.
Kiedy można podejrzewać, że cena jest rażąco niska?
Ustawa Pzp nie określa, jaką cenę uznać należy za rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia. Jednak opierając się na doktrynie i orzecznictwie KIO odwołujący wskazał, że obowiązek wszczęcia procedury wyjaśniającej elementy cenowe oferty, pojawia się, gdy cena oferty odbiega o 10 % od średniej ceny grupy ofert o zbliżonych cenach, względnie o 20 % od wartości szacunkowej zamówienia.
Jego zdaniem tak niska cena oferty grozi nienależytym wykonaniem lub niewykonaniem zamówienia w przyszłości.
Zdaniem zamawiającego dla uznania, że cena jest rażąco niska koniecznie jest wykazanie, że przy określonym przedmiocie zamówienia nie jest możliwe wykonanie zamówienia za oferowaną cenę, bez ryzyka ponoszenia strat przez wykonawcę. Odwołujący w żaden sposób nie wykazał, że przy wskazanym przez zamawiającego przedmiocie zamówienia nie jest możliwe wykonanie zamówienia za cenę oferowaną przez konsorcjum. Zamawiający wskazał jedynie, że nie można się odnosić do wartości zamówienia, ponieważ wartość zazwyczaj jest szacowana na kilka miesięcy przed ustaleniem ceny ofertowej, co może mieć wpływ na rozbieżność pomiędzy ceną ofertową a wartością zamówienia.
Krajowa Izba Odwoławcza przypomniała, że postępowanie związane z badaniem ceny oferty składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie zamawiający stwierdza, czy cena oferty może uzasadniać przypuszczenie, że jest rażąco niska w stosunki do przedmiotu zamówienia.
Powzięcie wątpliwości w tym zakresie skutkuje po stronie zamawiającego obowiązkiem wystąpienia do wykonawcy o wyjaśnienie w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp.
Punktem odniesienia powinna być przede wszystkim:
- wartość szacunkowa zamówienia, o ile ustalona została przez zamawiającego z należytą starannością oraz
- ceny innych ofert złożonych w postępowaniu.
Na kim spoczywa ciężar udowodnienia, że cena nie jest rażąco niska?
Izba podkreśliła, że drugim etapem w procesie badania, czy oferta zawiera rażąco niską cenę jest analiza i ocena złożonych wyjaśnień przy zastosowaniu wytycznych wynikających z art. 90 ust. 2 ustawy Pzp. Należy wziąć pod uwagę obiektywne czynniki, a w szczególności:
- oszczędność metody wykonania zamówienia
- wybrane rozwiązania techniczne
- wyjątkowo sprzyjające warunki wykonania zamówienia
- oryginalność projektu czy wpływ pomocy publicznej.
W przypadku niestwierdzenia przez zamawiającego rażąco niskiej ceny, w sytuacji gdyby inny wykonawca chciał taką ocenę zakwestionować, to na nim spoczywa ciężar dowodu co do wykazania, że złożone wyjaśnienia są niewystarczające dla uznania, że oferta nie zawiera rażąco niskie ceny (wyrok Sadu Okręgowego w Katowicach z 30 stycznia 2007 r.; sygn. akt XIX Ga 3/07).
Zdaniem KIO w przedmiotowym postępowaniu zamawiający zobligowany był ustalić, czy cena zaoferowana przez konsorcjum nie była rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia. Powinien wezwać wykonawcę do udzielenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. To na wezwanym do złożenia wyjaśnień wykonawcy spoczywa ciężar dowodu, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska.
Powiązane treści
