W tym dziale znajdziesz porady prawne udzielone przez ekspertów w konkretnych sytuacjach, z jakimi spotkali się inni uczestnicy postępowań o zamówienia publiczne. Wszystkie odpowiedzi zostały udzielone przez doświadczonych prawników i specjalistów ds. Prawa zamówień publicznych.

Utajnienie części oferty – skomplikowany proces ustalania, czy faktycznie występuje tajemnica przedsiębiorstwa

Pytanie: W przetargu nieograniczonym powyżej progu unijnego na budowę sortowni odpadów komunalnych wraz z dostawą i montażem urządzeń składających się na linię sortowania odpadów komunalnych zostały złożone cztery oferty w postaci elektronicznej. Wykonawcy mieli w pewnym zakresie „zaprojektować” linię sortowniczą i dobrać urządzenia spełniające wymogi siwz. Wykonawca X w celu wykazania spełniania warunku udziału w postępowaniu polega na zasobach podmiotów trzecich, tj. projektancie technologii dla linii sortowniczej oraz kierowniku montażu linii technologicznej. Wykonawca X zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa następujące informacje: nazwy/modele/producentów urządzeń (wykaz oferowanych urządzeń składających się na linię sortowniczą), nazwy podmiotów trzecich i podwykonawców, zakres podwykonawstwa oraz imiona, nazwiska i doświadczenie kadry skierowanej do realizacji zamówienia (część formularza ofertowego, JEDZ wykonawcy w zakresie informacji o podwykonawstwie, JEDZ podmiotów trzecich oraz zobowiązania podmiotów trzecich do udostępnienia zasobów). Wykonawca X w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa złożonym wraz z ofertą argumentuje, iż dobór urządzeń linii sortowniczej stanowi know-how przedsiębiorstwa, a udostępnienie zainteresowanym wykazu oferowanych urządzeń umożliwi pełną identyfikację zastosowanych rozwiązań oraz dostawców urządzeń (podwykonawców), ujawni strategię firmy odnośnie dostaw i wynegocjowanych u podwykonawców cen za dostawy urządzeń (struktura kosztów). Ponadto w kontraktach z podwykonawcami ujęto klauzule poufności, a ujawnienie dostawców może utrudnić kontakty handlowe w przyszłości, a nawet doprowadzić do przechwycenia dostawców przez konkurencję. W odniesieniu do zastrzeżenia imion i nazwisk oraz doświadczenia kadry skierowanej do realizacji zamówienia wykonawca X argumentuje, że ze względu na specyficzny charakter i złożoność zamówienia istotne jest skompletowanie zespołu o wysokich kwalifikacjach, dzięki któremu istnieje możliwość pozyskania i wykonania zamówienia. W związku z tym, że o sile firmy przesądzają ludzie, niezbędne jest zabezpieczenie się przed dostępem do zasobów kadrowych wykonawcy. Ujawnienie informacji o kadrze oraz nazw podmiotów trzecich, którzy udostępniają swoich pracowników na potrzeby realizacji zamówienia mogłoby doprowadzić do „podkupienia kadry” przez konkurencyjne firmy i osłabić pozycję rynkową Wykonawcy. Wykonawca X w celu wykazania, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa przytoczył argumenty: 1)      informacje nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, a w odniesieniu do kadry kierowanej do realizacji zamówienia – nie są znane ogółowi, w szczególności osobom, które ze względu na swoją działalność zawodową nie są zainteresowane posiadaniem tych informacji, 2)      dostęp do informacji miał jedynie ograniczony krąg osób, pracowników wykonawcy związanych klauzulami poufności z pracodawcą, 3)      stosowano wewnętrzne reguły postępowania z informacjami sensytywnymi, w myśl których specjaliści poszczególnych branż nie znają informacji poufnych w innych branżach, 4)      dane poufne były przekazywane bezpośrednio pomiędzy pracownikami przygotowującymi ofertę oraz w szczególny sposób uniemożliwiający przypadkowe ujawnienie tych danych, 5)      wersja elektroniczna ostatecznego doboru dostawców urządzeń oraz parametrów technicznych niektórych urządzeń została przekazana z pominięciem sieci Internet, 6)      sposób postępowania z informacjami poufnymi u wykonawcy reguluje wewnętrzna procedura, która była przestrzegana, 7)      zewnętrzni doradcy wykonawcy nie byli dopuszczeni do wiedzy na temat informacji poufnych (dotyczy kadry kierowanej do realizacji zamówienia), 8)      zobowiązano do zachowania poufności wszystkie osoby uczestniczące w przygotowaniu oferty oraz wskazaną w ofercie kadrę, która zostałaby skierowana do realizacji zamówienia. W ocenie zamawiającego można uznać, iż informacje zastrzeżone przez wykonawcę X mają wartość gospodarczą, jednakże wątpliwości budzi to, czy faktycznie stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa. Opisany przez wykonawcę sposób postępowania z danymi poufnymi − w ocenie zamawiającego − wydaje się być zwykłym postępowaniem w wielu firmach z różnych branż. Wykonawca nie przedłożył ani nawet nie przytoczył fragmentów stosowanych przez niego wewnętrznych procedur oraz zastosowanych klauzul poufności. Rynek podmiotów projektujących, montujących i produkujących urządzenia linii sortowniczej jest dość wąski i urządzenia, a także ich dostawcy (podwykonawcy oraz podmioty trzecie) czy nawet projektant technologii dla linii sortowniczej powtarzają się w ofertach kilku różnych wykonawców. Ponadto przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte po raz trzeci. W poprzednim unieważnionym postępowaniu wykonawca X również złożył ofertę, która była w całości jawna (oferty nie są identyczne pod względem podwykonawców, podmiotów trzecich i kadry, ale niektóre aspekty się powtarzają, w szczególności zaoferowano te same urządzenia). Wykonawcy zwrócili się o udostępnienie ofert konkurencji. Zamawiający udostępnił na razie jedynie część jawną oferty. Czy należy odtajnić i udostępnić zastrzeżoną część oferty wykonawcy X? Czy w przypadku uznania, iż zastrzeżone informacje faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, zamawiający powinien udostępnić pozostałym wykonawcom JEDZ wykonawcy X w części jawnej np. w formie skanu z zamazaną sekcją D zawierającą informacje dotyczące podwykonawców? JEDZ nie zawiera szczegółowych informacji o kadrze, gdyż wykonawcy byli zobowiązani wypełnić jedynie sekcję alfa w części IV JEDZ. W przypadku takiej formy udostępnienia JEDZ zainteresowanym nie ma możliwości sprawdzenia, kto podpisał dokument kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

  • Autor:
  • 17.05.2019
  • Realizacja umowy

Czy wolno ponownie oceniać oferty po stwierdzeniu, że wykonawca podał w ofercie błędne informacje?

Pytanie: Czy zamawiający może powtórzyć czynność przyznania ofercie punktów według kryteriów oceny ofert? W prowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pozacenowym kryterim oceny ofert jest doświadczenie zawodowe osób wyznaczonych do realizacji zamówienia, w tym doświadczenie kierownika budowy. Punkty przyznane zostały na podstawie oświadczenia złożonego przez wykonawcę w formularzu ofertowym. Wykonawcy mieli podać w ofercie ilość robót budowlanych polegających na budowie hali sortowni odpadów komunalnych wraz z dostawą, montażem i uruchomieniem linii technologicznej przetwarzania odpadów dla których funkcję kierownika budowy lub kierownika robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej pełniła osoba, która zostanie skierowana przez wykonawcę do pełnienia funkcji kierownika budowy w przypadku zawarcia umowy na realizację zamówienia. Wykonawcy mieli dodatkowo podać nazwę inwestora oraz termin i miejsce realizacji dla wskazanych robót. Wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona, oświadczył, że wskazany przez niego kierownik budowy posiada doświadczenie zawodowe w pełnieniu funkcji kierownika robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej podczas realizacji 4 robót budowlanych spełniających wymogi, o których mowa powyżej. Zamawiający ocenił oferty na podstawie oświadczeń złożonych przez wykonawców i wezwał wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia dokumentów na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy Pzp (procedura odwrócona). Następnie zamawiający otrzymał pismo od innego wykonawcy, który złożył ofertę w postępowaniu zawierające informację, że wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona, powinien otrzymać punkty za doświadczenie kierownika budowy podczas realizacji 3 spośród 4 wskazanych przez niego robót, ponieważ jedna z nich nie spełnia wymogów siwz. Zamawiający zwrócił się o wyjaśnienie tej kwestii do wykonawcy oraz inwestora. Otrzymane w ten sposób informacje potwierdziły, że podczas realizacji jednej z podanych robót wskazana przez wykonawcę osoba pełniła funkcję kierownika projektu, a nie funkcję kierownika budowy/robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, jak wymagano w siwz. Zamawiający nie weryfikował pozostałych 3 robót wskazanych przez wykonawcę, ani robót wskazanych w ofertach innych wykonawców. Co w takiej sytuacji powinien zrobić zamawiający? Czy może ponownie przyznać punkty w pozacenowym kryterium oceny ofert, czy należałoby to postrzegać jako niedozwoloną zmianę treści oferty? Ponowna ocena ofert w ww. kryterium (przyznanie punktów za 3 zamiast 4 robót budowlanych) spowodowałaby, że oferta innego wykonawcy stałaby się ofertą najkorzystniejszą (najwyżej ocenioną). A może należy wykluczyć z postępowania wykonawcę, który złożył nieprawdziwe informacje wprowadzające zamawiającego w błąd i mogące mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu (art. 24 ust. 1 pkt 17 ustawy Pzp)?

  • Autor: Justyna Andała-Sępkowska
  • 10.05.2019
  • Dokumenty od wykonawców

Zasady odpowiedzialności osób, które wykonują czynności powierzone im w przetargach

Pytanie: Zgodnie z art. 18 ustawy Pzp za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia odpowiada kierownik zamawiającego. Za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia odpowiadają także inne osoby w zakresie, w jakim powierzono im czynności w postępowaniu oraz związane z przygotowaniem postępowania. Kierownik zamawiającego może pisemnie powierzyć wykonywanie zastrzeżonych dla niego czynności, określonych w niniejszym rozdziale, pracownikom zamawiającego. Czy aby wicedyrektor mógł podpisywać dokumenty w ramach postępowania, musi mieć nadane pisemne upoważnienie, czy wystarczający jest ogólny zapis w regulaminie organizacyjnym jednostki, z którego wynika, że wicedyrektor zastępuje dyrektora pod jego nieobecność w zakresie wszystkich zadań? Czy powierzenie kierownikowi zespołu zamówień publicznych podlegającemu dyrektorowi (upoważnieniem) wszystkich czynności w postępowaniu, podczas gdy wicedyrektorom nie powierzono żadnych czynności, jest prawidłowym postępowaniem? W takiej sytuacji kierownik komórki zamówień zatwierdza i ponosi odpowiedzialność za działania merytoryczne (np. opis przedmiotu zamówienia) komórek organizacyjnych wszystkich pionów (wicedyrektorów), chociaż kierownicy zespołów w tych pionach ustalają kwestie merytoryczne ze swoimi wicedyrektorami i faktyczne decyzje zapadają na tym szczeblu. Czy w takiej sytuacji istnieje możliwość zakwestionowania upoważnienia przez kierownika zamówień, jeśli poza odpowiedzialnością nie ma on żadnych faktycznych uprawnień decyzyjnych? Co może w takiej sytuacji zrobić kierownik zespołu zamówień? Czym może skutkować odmowa przyjęcia pisemnego upoważnienia do czynności przez kierownika zespołu zamówień publicznych?

  • Autor: Katarzyna Bełdowska
  • 09.05.2019
  • Komisja przetargowa

Tryb z wolnej ręki po nieudanym przetargu – szczegóły, które pozwolą Ci zrealizować zamówienie zgodnie z prawem

Pytanie: Zamawiający unieważnił przetarg nieograniczony na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, ponieważ nie wpłynęła żadna oferta. Z uwagi na powyższe zamawiający zastanawia się nad przeprowadzeniem nowego postępowania w trybie z wolnej ręki, zgodnie z dyspozycją art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp. Jak wybrać wykonawcę, do którego miałoby zostać wysłane zaproszenie do negocjacji? Zamawiający ma wiedzę na temat podmiotów, które mogą zrealizować zamówienie, ale nie wie, czy którykolwiek z nich byłby zainteresowany jego realizacją. Czy dla zachowania naczelnych zasad ustawy Pzp powinniśmy przeprowadzić rozeznanie rynku? Czy nie narażalibyśmy się wtedy na roszczenia innych podmiotów o wybór wykonawcy, do którego zostanie wysłane zaproszenie do negocjacji? Na marginesie dodam, że jest to postępowanie unijne. W trakcie poprzedniej procedury ujawnił się jeden podmiot, który złożył pytania do siwz, jednak według wiedzy zamawiającego jest to wykonawca, który nie zajmuje się realizacją tego typu zamówień a jedynie dostawą jednego z jego elementów składowych. Czy wyjątek przewidziany w art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp ma ramy czasowe? Czy zamawiający może skorzystać z tej przesłanki w dowolnym czasie, czy jedynie niezwłocznie po unieważnieniu poprzedniego postępowania?

  • Autor: Karol Jaworski
  • 07.05.2019
  • Procedura z wolnej ręki i inne tryby udzielania zamówień

Zamów dostęp do pełnej wersji portalu!

Zyskaj pewność i bezpieczeństwo prowadząc postępowanie o zamówienie publiczne. Dołącz do specjalistów korzystających z PortaluZP!