Wykazanie możliwości realizacji zamówienia za cenę oferty

Na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Analiza przepisów ustawy Pzp prowadzi do wniosku, że ciężar wykazania, iż oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy, który otrzymał wezwanie do złożenia wyjaśnień (art. 224 ust. 5 ustawy Pzp). W myśl z kolei art. 224 ust. 6 ustawy Pzp odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Tym samym złożone przez wykonawcę wyjaśnienia w zakresie ceny oferty lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, winny być konkretne, wyczerpujące i rozwiewające wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w specyfikacji lub wynikającymi z odrębnych przepisów. Wykonawca zobowiązany jest wyjaśnić w sposób szczegółowy i konkretny, że zaoferowana cena gwarantuje należytą realizację całego zamówienia. To na wykonawcy ciąży obowiązek wykazania, jakie obiektywne czynniki pozwoliły mu na obniżenie ceny oferty oraz w jakim stopniu dzięki tym czynnikom cena oferty została obniżona. Wyjaśnienia złożone przez wykonawcę powinny poparte być stosownymi dowodami.

Wyjaśnienia dotyczące rażąco niskiej ceny - nawet w przypadku zamówień o niskiej wartości czy też takich, jak usługi nadzoru budowlanego, gdzie głównym kosztem jest koszt osobowy - nie mogą polegać wyłącznie na gołosłownych, niepopartych dowodami czy wyliczeniami oświadczeniach potwierdzających, że wszystkie wymagane elementy zostały wkalkulowane. Wyjaśnienia dotyczące ceny mają charakter merytoryczny i dla osób prowadzących działalność w danym obszarze nie powinno nastręczać trudności ich przygotowanie - wszak przygotowując się do złożenia oferty, dokonawszy lektury dokumentów zamówienia oraz publikowanych wyjaśnień do ich treści, wykonawca poczynił pewien proces myślowy zakładający sposób kalkulacji ceny. Policzył własne koszty miesięczne prowadzenia działalności gospodarczej, takie jak na przykład składki na ubezpieczenie społeczne, koszty dojazdu na plac budowy, koszty ubezpieczenia, zobowiązania podatkowe. Ponadto oszacował czasochłonność niezbędną do realizacji zamówienia i ryzyka z tym związane, aby wreszcie po dodaniu zysku wypracować satysfakcjonującą go cenę. Wyjaśnianie ceny oferty lub ceny elementów oferty nie jest czynnością dokonywaną ze względów czysto formalnych, ale ma na celu ochronę zamawiającego przed nienależytym wykonaniem zamówienia w przyszłości z powodu niedoszacowania ceny oferty przez wykonawcę. Zatem wyjaśnienia muszą być konkretne i na odpowiednim poziomie szczegółowości.

W aspekcie dowodowym wykonawca ma obowiązek wykazać szacowane koszty oraz poczynione założenia - czego w rozpoznawanej sprawie zaniechał. Samo oświadczenie złożone z kilku ogólnych zdań było niewystarczające. Dostrzeżono konkretne merytoryczne braki: oszacowanej czasochłonności wykonywania obowiązków inspektora, kosztów dojazdów na plac budowy z uwzględnieniem zaoferowanej w ramach kryterium oceny ofert częstotliwości, koszty zabezpieczenia należytego wykonania umowy i innych kosztów związanych z realizacją zamówienia czy wreszcie kwotę zysku.

Izba podkreśliła, że dostrzega i rozumie specyfikę zamówienia, a także specyfikę prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, jednakże nie zmieniło to faktu, że wykonawca  powinien chociażby w minimalnym stopniu opisać kwestię dojazdu na plac budowy (w szczególności, że ich częstotliwość stanowiła kryterium oceny ofert, zaś siedziba wykonawcy była oddalona od placu budowy o ok. 90 km).

Sama okoliczność, którą przywoływał zamawiający, że współpracuje z danym wykonawcą od wielu lat oraz że jest to dobra współpraca były indyferentna dla rozstrzygnięcia, ponieważ tego rodzaju wiedza nie mogła zastąpić treści wyjaśnień, które powinny stanowić podstawę oceny zamawiającego.

Sygnatura

Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 31 sierpnia 2026 r. sygn. akt  KIO 3553/26