Wątpliwe referencje wykonawcy – czy wolno żądać FV lub protokołów odbioru?

Stan prawny na dzień: 01.07.2026
Wątpliwe referencje wykonawcy – czy wolno żądać FV lub protokołów odbioru?

Jeżeli referencje złożone przez wykonawcę budzą wątpliwości co do faktycznego albo należytego wykonania usługi, zamawiający nie powinien automatycznie narzucać uzupełnienia innego konkretnego dokumentu, np. faktury lub protokołu odbioru. Może jednak wezwać wykonawcę do wyjaśnień na podstawie art. 128 ustawy Pzp i dopuścić przedstawienie różnych środków dowodowych. Gdy wątpliwości nadal pozostają, zamawiający ma prawo zwrócić się bezpośrednio do podmiotu, na rzecz którego usługa miała być realizowana.

Case study: zamawiający miał wątpliwości co do faktu realizacji usługi

Czy wolno żądać od wykonawcy innych dokumentów niż referencje np. protokołów odbioru lub faktury na potrzeby wykazania spełnienia przez wykonawcę warunku doświadczenia? W prowadzonym postępowaniu wykonawca po wezwaniu na podstawie art. 274 ustawy Pzp złożył referencje budzące wątpliwości co do faktu wykonania usług. Wątpliwe jest nie tylko to, czy dobrze wykonano wskazaną w wykazie pracę, lecz czy w ogóle ją zrealizowano. Czy wolno więc wezwać do złożenia/uzupełnienia protokołów odbioru, faktur? A jeśli nie to czy jest możliwość innej weryfikacji?

Zawsze wolno żądać wyjaśnień

Zamawiający powinien wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień w kwestiach, które budzą jego wątpliwości. Nie należy jednak narzucać wykonawcy, iż na potwierdzenie rzetelnej realizacji zamówienia powinien przedstawić jakiś konkretny dokument np. protokół odbioru czy fakturę.

Jeśli przedstawione wyjaśnienia wraz ze złożonymi dokumentami nadal będą budzić wątpliwości zamawiającego, ma on jeszcze możliwość zwrócenia się bezpośrednio do podmiotu, na rzecz którego były wykonywane prace z prośbą o stosowne informacje.

Artykuł 128 ust. 4 ustawy Pzp

W opisanym przypadku – gdzie istnieje wątpliwość nie tylko co do jakości, ale nawet samego faktu wykonania usługi – zamawiający ma kilka narzędzi.

Po pierwsze może wezwać do wyjaśnień zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp. Powinien wówczas wskazać konkretne wątpliwości, wezwać wykonawcę do ich wyjaśnienia i dopuścić przedstawienie różnych środków dowodowych, bez ich zamykania do jednego typu. Wykonawca może wtedy sam zdecydować, czy przedstawi dodatkowe referencje, protokoły, umowy, zestawienia wykonanych usług bądź jeszcze inne dokumenty potwierdzające realizację.

Artykuł 128 ust. 5 ustawy Pzp

Jeżeli wyjaśnienia są niewystarczające, zamawiający może zwrócić się bezpośrednio do podmiotu, na rzecz którego wykonywano usługę i potwierdzić, czy usługa została zrealizowana, w jakim zakresie i czy była wykonana należycie. Jest to bardzo istotne narzędzie, szczególnie przy podejrzeniu nierzetelnych referencji.

Prawo zamawiającego wynika z art. 128 ust. 5 ustawy Pzp, zgodnie z którym: 5. „Jeżeli złożone przez wykonawcę oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub podmiotowe środki dowodowe budzą wątpliwości zamawiającego, może on zwrócić się bezpośrednio do podmiotu, który jest w posiadaniu informacji lub dokumentów istotnych w tym zakresie dla oceny spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu, kryteriów selekcji lub braku podstaw wykluczenia, o przedstawienie takich informacji lub dokumentów”.

Zamawiający ma obowiązek ocenić spójność dokumentów, ich autentyczność i zgodność z wykazem usług.  W przypadku poważnych rozbieżności może uznać, że warunek doświadczenia nie został spełniony.

Autor:

Justyna Rek-Pawłowska

Justyna Rek-Pawłowska

Justyna Rek-Pawłowska

Prawnik z wieloletnim doświadczeniem w stosowaniu Prawa zamówień publicznych, w tym jako pracownik działu prawnego dużej spółki budowlanej na rynku inwestycji infrastrukturalnych reprezentujący...