
Jeżeli w postępowaniu wykonawca nie był wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących zaoferowanej ceny, nie można skutecznie podnieść zarzutu zaniechania odrzucenia takiej oferty jako zawierającej rażąco niską cenę. Obowiązek uprzedniego wezwania wynika z regulacji unijnych.
Art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp stanowi, że w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia.
Nie jest możliwe odrzucenie oferty z uwagi na rażąco niską cenę bez uprzedniego przeprowadzenia procedury wyjaśniającej. Jak stanowi art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Zakaz odrzucenia oferty z uwagi na rażąco niską cenę bez poprzedzenia tej czynności wezwaniem do wyjaśnień wynika z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE. Zgodnie z art. 69 ust. 1 tej dyrektywy, instytucje zamawiające wymagają od wykonawców wyjaśnień dotyczących ceny lub kosztów zaproponowanych w ofercie, jeżeli oferta wydaje się rażąco niska w stosunku do odnośnych robót budowlanych, dostaw lub usług.
Art. 69 ust. 3 dyrektywy stanowi: Instytucja zamawiająca ocenia dostarczone informacje w drodze konsultacji z oferentem. Może ona odrzucić ofertę wyłącznie w przypadku, gdy dostarczone dowody nie uzasadniają w zadowalającym stopniu niskiego poziomu proponowanej ceny lub proponowanych kosztów, biorąc pod uwagę elementy, o których mowa w ust. 2. Instytucje zamawiające odrzucają ofertę, jeżeli stwierdzą, że jest ona rażąco niska, ponieważ jest niezgodna z mającymi zastosowanie obowiązkami, o których mowa w art. 18 ust. 2. Zatem jeżeli w postępowaniu wykonawca nie był wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących zaoferowanej ceny, nie można skutecznie podnieść zarzutu zaniechania odrzucenia takiej oferty jako zawierającej rażąco niską cenę.
Sygnatura
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 22 grudnia 2025 r. sygn. akt KIO 4866/25