
W postępowaniu prowadzonym w Bazie Konkurencyjności zastosowano kryterium oceny ofert odnoszące się do właściwości wykonawcy, którego waga wynosiła 5%. Choć samo kryterium miało charakter niedopuszczalny, w praktyce nie wpłynęło na wynik postępowania – żadna z dwóch złożonych ofert nie uzyskała w jego ramach punktów. Powstaje zatem pytanie, czy w takiej sytuacji instytucja kontrolująca automatycznie zastosuje korektę finansową w wysokości 25% przewidzianą w pkt 11 Taryfikatora, czy też dopuszczalne jest obniżenie stawki korekty do poziomu 10% albo 5%, z uwagi na zasadę proporcjonalności oraz rzeczywisty wpływ naruszenia na konkurencyjność i wynik postępowania?
W tej sytuacji możliwe jest obniżenie stawki procentowej, z uwagi na możliwość miarkowania kwoty wydatków uznanych w tym wypadku za kwalifikowalne.
Wartość korekty finansowej albo poniesionych nieprawidłowo wydatków stanowiąca pomniejszenie, o którym mowa w art. 26 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, może zostać obniżona, jeżeli Komisja Europejska określi możliwość obniżania tych wartości (art. 26 ust. 6 ustawy wdrożeniowej). Taka możliwość została przewidziana w treści Wytycznych dotyczących określania korekt finansowych w odniesieniu do wydatków finansowanych przez Unię w przypadku nieprzestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących zamówień publicznych – decyzja Komisji Nr C (2019) 3452.
Możliwość zastosowania obniżenia występuje w wytycznych dotyczących sposobu korygowania nieprawidłowości na lata 2021–2027, opracowanych na podstawie ww. decyzji Komisji z 14 maja 2019 r.
Co do zasady wartość korekty finansowej związanej z nieprawidłowością indywidualną stwierdzoną w danym zamówieniu jest równa wartości wydatków poniesionych w ramach tego zamówienia objętych finansowaniem UE. Niemniej jednak wartość korekty finansowej może zostać obniżona, zgodnie ze stawką procentową, jaka wynika z taryfikatora, stanowiącego załącznik do ww. Wytycznych.
Zastosowanie obniżenia następuje w sytuacji, w której anulowanie całości wydatków poniesionych w ramach zamówienia, finansowanych z funduszy UE, byłoby niewspółmierne do charakteru i wagi nieprawidłowości.
Dokonując oceny stanu faktycznego, należy zweryfikować, na ile charakter i waga stwierdzonego naruszenia uzasadnia zastosowanie pomniejszenia.
Zamawiający ustanowił niedopuszczalne kryterium oceny ofert odnoszące się do sytuacji podmiotowej wykonawców. Jednak waga, jaka została przypisana temu kryterium, to 5%. Tym samym naruszenie bezsprzecznie wystąpiło.
Jednak mając na uwadze wpływ tego naruszenia (tak ustalonego kryterium oceny) na całość oceny w ramach ustalonych kryteriów oceny ofert, tj. na krąg potencjalnych oferentów oraz na wynik postępowania, choć nie można go bezsprzecznie wykluczyć, jest znikomy.
W efekcie zasadne jest zastosowanie, zgodnie z uwzględnieniem wskazanych powyżej okoliczności, stawki ryczałtowej, która będzie proporcjonalna do charakteru i wagi naruszenia pod kątem poziomu konkurencji, przejrzystości i równego traktowania wykonawców.
Jak wskazano w wyroku TSUE w wyroku z 14 lipca 2016 r., sygn. akt C-406/14: „(…) pierwsze obliczenie można przeprowadzić na podstawie taryfikatora zgodnego z zasadą proporcjonalności, to nie zmienia to faktu, że przy ustalaniu końcowej kwoty korekty, która ma zostać dokonana, należy uwzględnić wszystkie szczególne cechy, jakie charakteryzują stwierdzoną nieprawidłowość, w porównaniu do elementów branych pod uwagę przy ustalaniu tego taryfikatora, które to cechy mogą uzasadniać dokonanie większej bądź niższej korekty”.
Podstawa prawna
Wytyczne dotyczące sposobu korygowania nieprawidłowości na lata 2021–2027, Warszawa, 4 lipca 2023 r.