Kiedy naprawdę zacznie obowiązywać certyfikacja wykonawców zamówień publicznych?

Polecamy wzory dokumentów z zastosowaniem nowych przepisów o certyfikacji oraz inne materiały dotyczące tego tematu:

• nowy wzór SWZ do przetargu nieograniczonego;
• nowy wzór SWZ do trybu podstawowego bez negocjacji;
• wzór oświadczenia z art. 125 ust. 1 ustawy Pzp w trybie podstawowym bez negocjacji po zmianach 12 lipca 2026 r.;
• nowe wzory wezwań do złożenia podmiotowych środków dowodowych z art. 126 i art. 274 ustawy Pzp: tryb podstawowy oraz przetarg nieograniczony;
• najnowszy odcinek podcastu „ZP na czasie”, w którym nasz gość Mariusz Ciosek − dyrektor Departamentu Kontroli UZP współtwórca systemu certyfikacji odpowiada na praktyczne pytania dotyczące certyfikatów w postępowaniach: Certyfikat wykonawcy zamiast dokumentów w każdym przetargu? Praktyczne pytania i odpowiedzi #24 Gość: Mariusz Ciosek;
• poradnik dotyczący certyfikacji wykonawców od A do Z – wyjaśniamy w nim, czym jest certyfikacja, od kiedy działa, czego konkretnie w praktyce dotyczy i jak wpływa na udział wykonawcy w postępowaniu: Certyfikat wykonawcy w zamówieniach publicznych 2026 – co trzeba wiedzieć?;
• opracowanie o zmianach w SWZ i dokumentach zamówienia – pokazujemy tu, które postanowienia warto zweryfikować po 12 lipca 2026 r. i jak uniknąć automatycznego kopiowania starych zapisów: Certyfikat wykonawcy w SWZ – co zamawiający musi zmienić w dokumentach zamówienia?

Zgodnie z art. 42 ustawy o certyfikacji wykonawców regulacje tej ustawy wchodzą w życie po upływie 10 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:  

1)       art. 5 ust. 3 pkt 2 i ust. 5, które wchodzą w życie po upływie 4 lat od dnia ogłoszenia;

2)       art. 14, art. 19–23, art. 25 i art. 32–35, które wchodzą w życie po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia;

3)       art. 38 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Dodatkowo stosownie do art. 40 ustawy o certyfikacji w terminie 4 lat od dnia ogłoszenia ustawy nie stosuje się przepisów art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret drugie i trzecie oraz ust. 2, w zakresie udzielania certyfikacji zdolności wykonawcy potwierdzającej zdolność do należytego wykonania zamówienia na dostawy lub usługi.

Stosownie do informacji podanej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie poziomów zdolności wykonawcy do wykonania zamówienia na roboty budowlane wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r. Wydłużony okres vacatio legis tego aktu prawnego będzie wykorzystany na działania wspierające wdrożenie systemu certyfikacji w tym zakresie. 

Co powyższe daty oznaczają w praktyce? Regulacje ustawy o certyfikacji obecnie nie będą faktycznie stosowane przy potwierdzaniu doświadczenia i kwalifikacji wykonawców w realizacji dostaw, usług oraz robót budowlanych. W odniesieniu do robót budowlanych czekamy do 1 stycznia 2027 r., w przedmiocie dostaw i usług zaś aż do 12 września 2029 r.

Wykonawca będzie mógł natomiast już teraz potwierdzić certyfikatem zarówno brak podstaw wykluczenia jak i pozostałe warunki udziału w postępowaniu tj. w zakresie np.:

1)       rocznych przychodów w określonej wysokości,

2)       określonego stosunku aktywów do zobowiązań,

3)       określonego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej,

4)       zdolności kredytowej w określonej wysokości,

5)       środków finansowych w określonej wysokości,

6)       zdolności do występowania w obrocie gospodarczym,

7)       uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów.

Aktualnie żadna z jednostek certyfikujących nie uzyskała akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji w zakresie certyfikacji wykonawców zamówień publicznych. Wykonawcy nie mają zatem praktycznie możliwości uzyskania certyfikatu.

Nie oznacza to natomiast, że zamawiający zwolnieni są z obowiązku dostosowania swoich dokumentów do nowych regulacji. Przepisy ustawy powinny być stosowane począwszy od 12 lipca br. do postępowań wszczętych od tego dnia. Zatem w dokumentacjach takich procedur należy zawrzeć odpowiednie zapisy dotyczące certyfikacji.  

Dnia 12 lipca 2026 r. zaczęło obwiązywać ogłoszone w Dzienniku Ustaw pod poz. 709 rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 22 maja 2026 r. w sprawie sposobu składania wniosku o certyfikację wykonawców zamówień publicznych i postępowania z tym wnioskiem, szczegółowego sposobu przeprowadzania procedury certyfikacji, sposobu prowadzenia stałego nadzoru nad aktualnością ważności udzielonej certyfikacji i sposobu przeprowadzania jej aktualizacji oraz sposobu ustalania wynagrodzenia podmiotu certyfikującego związanego z certyfikacją. 

Nadal nie wydano rozporządzeń w sprawie:

• poziomów zdolności wykonawcy do wykonania zamówienia na roboty budowlane,
• określenia szczegółowego zakresu danych i informacji zamieszczanych w certyfikacie wykonawcy zamówień publicznych oraz wzoru certyfikatu. 

Wraz z wejściem w życie ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych, wchodzą w życie zmiany ustawy Pzp, w tym art. 112 ust. 3. Zobowiązuje on  zamawiających do określania warunków udziału w postępowaniu w zakresie dotyczącym zdolności technicznej lub zawodowej, z zastosowaniem poziomów zdolności określonych w przepisach rozporządzeń określających te poziomy zdolności odpowiednio związane z udzielaniem zamówień na roboty budowlane lub zamówień na dostawy lub usługi, chyba że nie jest to możliwe ze względu na charakter zamówienia albo gdy dla danego przedmiotu zamówienia poziomy zdolności nie zostały określone, co zamawiający wskazał w specyfikacji warunków zamówienia lub innych dokumentach zamówienia. 

Pytanie Czytelnika: Czy do postępowań w trybie ustawy Pzp wszczętych w lipcu 2026 roku, z terminem otwarcia ofert po 12.07.2026 r. należy dokonać zmiany SWZ i wprowadzić zapisy o certyfikacji wykonawców?

Przepisy ustawy o certyfikacji wykonawców stosujemy w postępowaniach wszczętych począwszy od 12 lipca 2026 r. Do postępowań o udzielenie zamówienia wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o certyfikacji stosuje się przepisy dotychczasowe.

Nie ma tutaj znaczenia termin otwarcia ofert.

Brak jest obowiązku zmiany SWZ w postępowaniu wszczętym przed 12 lipca 2026 r. wyłącznie dlatego, że termin składania lub otwarcia ofert przypada po tej dacie. O zastosowaniu nowych przepisów dotyczących certyfikacji wykonawców decyduje data wszczęcia postępowania, a nie termin składania lub otwarcia ofert, wyboru najkorzystniejszej oferty czy zawarcia umowy.

Ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych co do zasady weszła w życie 12 lipca 2026 r. Wynika to z art. 42 tej ustawy, zgodnie z którym jej zasadnicze regulacje wchodzą w życie po upływie 10 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Jednocześnie art. 41 ust. 1 ustawy o certyfikacji wykonawców zawiera jednoznaczną regulację przejściową. Do postępowań o udzielenie zamówienia wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Oznacza to, że jeżeli postępowanie zostało wszczęte:

• przed 12 lipca 2026 r. – prowadzi się je do końca według dotychczasowych przepisów;
• 12 lipca 2026 r. albo później – należy uwzględnić przepisy obowiązujące po wejściu w życie ustawy o certyfikacji wykonawców.

Nie ma przy tym znaczenia, że w postępowaniu wszczętym przykładowo 8 lipca 2026 r.: termin składania ofert wyznaczono na 20 lipca 2026 r., otwarcie ofert nastąpi po 12 lipca 2026 r., wezwanie do złożenia podmiotowych środków dowodowych zostanie wysłane po tej dacie czy wybór oferty lub zawarcie umowy nastąpi już pod rządami nowych przepisów.

Całe takie postępowanie pozostaje objęte dotychczasowym stanem prawnym.

W postępowaniu wszczętym przed 12 lipca 2026 r. zamawiający nie powinien wprowadzać do SWZ nowych zasad dotyczących posługiwania się certyfikatem wykonawcy. Byłoby to niezgodne z przepisem przejściowym, który nakazuje stosować do takiego postępowania przepisy dotychczasowe.

Jeżeli zamawiający wszczął postępowanie 11 lipca 2026 r., nie powinien zatem modyfikować jego dokumentacji 12 lipca lub później tylko po to, aby dostosować ją do certyfikacji wykonawców.