Kiedy zamawiający powinien odrzucić ofertę, a w jakiej sytuacji nie może tego zrobić?

Stan prawny na dzień: 28.11.2011

Ustawa Pzp wskazuje na zamknięty katalog przesłanek obligujących do odrzucenia oferty. A zatem nie jest możliwe stosowanie tej sankcji do braków formalnych oferty w tych przypadkach, gdy nie mają one żadnego wpływu na treść oferty (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 13 października 2010 r.; sygn. akt KIO/2133/10).

Zamawiający prowadził postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na zimowe utrzymanie dróg miejskich.  Jeden z wykonawców wniósł odwołanie. Podniósł zarzut dokonania przez zamawiającego wyboru najkorzystniejszej oferty wykonawcy niezgodnie z ustawą Pzp, bowiem jej treść nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
Odwołujący podkreślił, że zgodnie z treścią siwz, co zamawiający wyraźnie zaznaczył wytłuszczona czcionką, oferta miała zawierać „Szczegółową kalkulację stawki dobowej akcji czynnej i biernej", a to oznacza, że jest to warunek, bez spełnienia, którego oferta nie odpowiada wymaganiom określonym w siwz. A zatem nie mogła być wybrana przez zamawiającego, jako najkorzystniejsza. Wytłuszczenie tej części specyfikacji, która nakłada na wykonawcę obowiązek dołączenia szczegółowej kalkulacji, świadczy o randze, jaką nadał temu dokumentowi zamawiający, oraz o zwróceniu uwagi wykonawców na konieczność jego dołączenia. Odwołujący wniósł o unieważnienie czynności zamawiającego wyboru najkorzystniejszej oferty, oraz nakazanie zamawiającemu powtórzenie czynności badania i oceny ofert oraz czynności wyboru ofert.
Zamawiający stwierdził, że niezgodność treści oferty należy ocenić w kategorii oferty zdefiniowanej w art. 66 § 1 Kc, który stanowi, że oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy. Tym samym niezgodność treści oferty ze specyfikacją to niezgodność oświadczenia woli wykonawcy z oczekiwaniami zamawiającego w merytorycznym zakresie przedmiotu zamówienia. Uchybienia formalne nie mieszczą się w tak sformułowanej normie prawnej. Ponadto to wymaganie nie ma wpływu na cenę oferty. Zdaniem Zamawiającego powoływane postanowienia nie przesądzają o treści oferty, a jedynie regulują formalne wymagania, jakie spełnić ma sama oferta i dołączone do niej dokumenty.
W tym przypadku Odwołujący niesłusznie rozszerzająco interpretuje normę zawartą w art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy Pzp.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, że zamawiający nie podał w specyfikacji, jaką funkcję ma spełniać ta kalkulacja. Przede wszystkim z treści specyfikacji nie wynika, że ten dokument mógł stanowić podstawę do oceny ofert w zakresie wymaganych warunków m.in., co do wymaganego sposobu realizacji zamówienia z użyciem podanego w specyfikacji sprzętu. Ocena tego warunku następowała poprzez przedłożenie przez wykonawców w ofercie wykazu wraz z dokumentami potwierdzającymi fakt dysponowania wykazywanym sprzętem, a nie na podstawie „Szczegółowej kalkulacji stawki dobowej akcji czynnej i biernej". Izba zgodziła się z zamawiającym, iż ta kalkulacja mogła pełnić tylko funkcję informacyjną i nie mogła stanowić podstawy do oceny ofert według przyjętych w niej składników.
W tym przypadku Izba przede wszystkim stwierdziła, że w myśl art. 66 § 1 kc - tak, jak podał w odpowiedzi na odwołanie zamawiający - oferta to oświadczenie woli zawarcia umowy, określające istotne postanowienia tej umowy. Tym samym ocenę treści oferty wykonawcy w stosunku do oczekiwań zamawiającego, należy odnosić do aspektów merytorycznych przedmiotu zamówienia m.in. takich jak:

  • zakres przedmiotowy i podmiotowy przyszłej umowy (zamówienia),
  • sposób realizacji usługi,
  • termin realizacji usługi,
  • wynagrodzenie oraz
  • inne istotne składniki przyszłej umowy pomiędzy stronami, ujęte np. w istotnych postanowieniach umowy.
A zatem w tak sformułowanej normie prawnej nie mieszczą się uchybienia formalne. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z ustaleniami faktycznymi, nie załączenie „Szczegółowej kalkulacji stawki dobowej akcji czynnej i biernej" należy uznać za taki właśnie brak formalny i tym samym nie spełnienie tego formalnego wymagania - de facto o charakterze informacyjnym - pozostaje bez wpływu na merytoryczną treść oferty.
Izba nie znalazła podstaw do przyjęcia poglądu odwołującego, że zamawiający nie odrzucając wskazanych ofert naruszył normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp. Zdaniem Izby interpretowanie tej przesłanki rozszerzająco, także na braki formalne oferty, nie jest możliwe. Ustawa stanowi, bowiem zamknięty katalog przesłanek obligujących do odrzucenia oferty. Zatem nie jest możliwe stosowanie tej sankcji do braków formalnych oferty w tych przypadkach, gdy nie mają one żadnego wpływu na treść oferty.
Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołanie podlega oddaleniu.
Autor:

Klaudyna Saja-Żwirkowska
prawnik redaktor naczelna publikacji o tematyce zamówień publicznych