Czy wybór wykonawcy może być uzależniony od indywidualnych i subiektywnych ocen zamawiającego? (omówienie wyroku)

Stan prawny na dzień: 09.07.2010

Kryterium jakościowe zawiera w sobie pewną dozę subiektywizmu. Opis kryterium przez zamawiającego powinien jednak zminimalizować ten element w taki sposób, aby pozwalało to z jednej strony na przygotowanie przez wykonawców korzystnych ofert dających im szanse na uzyskanie zamówienia, z drugiej zaś strony pozwalało zamawiającemu ocenić oferty złożone w postępowaniu przez odniesienie ich do mierników określonych w siwz (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 6 stycznia 2010 r.; sygn. akt KIO/UZP 1804/09).

Zamawiający prowadził postępowanie na świadczenie usług specjalistycznego sprzątania i całodobowego utrzymania czystości w szpitalu. Jeden z wykonawców złożył protest. Zarzucił w nim zamawiającemu m.in. naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 13 ustawy Pzp przez błędne i niezgodne z ustawą opisanie kryteriów jakości realizacji usługi, którymi zamawiający będzie kierował się przy wyborze oferty najkorzystniejszej.
Zamawiający uzależniał bowiem przyznanie punktów od oceny ofert pod kątem niejednoznacznych określeń zastosowanych w siwz, takich jak:

  • „rozwiązanie korzystniejsze niż wymagane”,
  • „koncepcję zapewniającą wykonanie wymaganych w siwz szerszych czynności”,
  • „zapewniającą optymalną obsadę wysoko kwalifikowanego personelu”, czy
  • „gwarantującą najefektywniejsze rozwiązani oraz optymalizacje kosztów”.
Zdaniem wykonawcy zastosowane określenia wskazują, że zamawiający nie sprecyzował swoich wymagań.  Wybór wykonawcy będzie uzależniony od indywidualnych i subiektywnych ocen poszczególnych członków komisji.


Kryterium jakości - jak je opisać?


Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że opis kryterium jakości realizowanej usługi oraz żądań określonych w tym przedmiocie przez zamawiającego jest dopuszczalny w świetle art. 91 ust. 2 ustawy Pzp. Przepis ten wprost wymienia kryterium jakości jako jedno z przykładowych kryteriów.
Z natury swojej kryterium jakościowe zawiera w sobie pewna dozę subiektywizmu. Opis kryterium przez zamawiającego powinien się jednak sprowadzać do zminimalizowania tego elementu subiektywności przy ocenie w taki sposób, aby pozwalało to z jednej strony na przygotowanie przez wykonawców korzystnych ofert dających im szanse na uzyskanie zamówienia, z drugiej zaś strony, aby pozwalało zamawiającemu ocenić oferty złożone w postępowaniu przez odniesienie do mierników określonych w siwz, a nie np. przez porównanie złożonych w postępowaniu ofert ze sobą.
W ocenie składu orzekającego Izby zaproponowany przez zamawiającego i opisany sposób oceny ofert umożliwiał przygotowanie w postępowaniu konkurencyjnych ofert, o czym świadczy choćby fakt, że takie oferty zostały złożone w postępowaniu.
Wskazany przez zamawiającego sposób oceny ofert w kryterium jakości daje również zamawiającemu możliwość oceny ofert według wytycznych określonych w siwz. Zamawiający bowiem w ramach kryterium jakości określił jeszcze 4 podkryteria:

  1. zasady organizacji pracy,
  2. planu higieny,
  3. doboru środków czystości i dezynfekcji,
  4. dobór narzędzi i urządzeń.
W kryteriach tych rozgraniczył on ilość przyznawanych w tych podkryteriach punktów, wskazując przy każdym z nich, jakie elementy będzie brał pod uwagę przy ocenie. Te elementy odnoszą się zaś do podstawowych wymogów dotyczących sposobu realizacji zamówienia.
Zamawiający pozwolił również wykonawcom na pewną swobodę przy opisie koncepcji realizacji usługi, określając, że ilość przyznawanych punktów w poszczególnych podkryteriach będzie uzależniona od tego, czy wykonawca zaprezentuje w tej koncepcji wyłącznie minimum określone przez niego w siwz, czy też przedstawi rozwiązania korzystniejsze z punktu wiedzenia postanowień siwz, wymogów określonych przepisami ustawy czy normami przy wykonywaniu usług sprzątania szpitali.

Zamawiający może oczekiwać przedstawienia korzystniejszych rozwiązań niż te wskazane w siwz!


KIO przyznała rację odwołującemu wykonawcy, że określenia „korzystniejsze”, „lepsze” mają charakter określeń pozwalających na pewien subiektywizm. Jednak w ocenie Izby - charakter przedmiotu zamówienia wymaga, aby wykonawca w ramach swojej oferty i mając doświadczenie przy realizacji podobnych usług, będąc w tym zakresie profesjonalistą, zaproponował zamawiającemu rozwiązania korzystniejsze niż wskazane przez zamawiającego w siwz. To właśnie ta wiedza wykonawcy i te proponowane, innowacyjne rozwiązania mają być przez zamawiającego poddane ocenie. Jeżeli zamawiający samodzielnie doprecyzowałby określone przez siebie podkryteria, np. przez podanie konkretnej liczby osób do wykonywania sprzątania w pomieszczeniach szpitala, wykonawcy jedynie wskazywaliby, czy spełniają dane oczekiwania, czy też nie.
Nie można pominąć faktu, że kryterium jakości realizacji usługi, z którym związany jest pewien margines swobodnej oceny, zamawiający nadał wagę 30%, natomiast kryterium matematycznie mierzalnemu - cenie zamawiający nadał wagę przeważającą, tj. 70%, co czyni wskazane w niniejszym postępowaniu kryteria i ich opis tym bardziej dopuszczalnymi.
Autor:

Klaudyna Saja