Wykonawca w ogóle nie dostarczył dokumentu na wezwanie - czy zamawiający możesz zatrzymać wadium?

Stan prawny na dzień: 23.10.2009

Artykuł 46 ust. 4a ustawy Pzp zobowiązuje zamawiającego do zatrzymania wadium, gdy wykonawca nie dostarczy dokumentów na wezwanie do ich uzupełnienia (art. 26 ust. 3 ustawy Pzp). Jeśli jednak przedstawia on dokument, ale niepotwierdzający spełniania warunku, zamawiający może zatrzymać jego wadium na podstawie art. 46 ust. 4a ustawy Pzp. Taki obowiązek ma jednak tylko wówczas, gdy wykonawca w ogóle nie złoży dokumentu (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 21 maja 2009 r.; sygn. akt KIO/UZP 590/09).

Pewien zamawiający prowadził postępowanie na roboty modernizacyjno-remontowe w zakresie budowlanym, instalacji sanitarnych, elektrycznych i ppoż. Otrzymał protest, w którym wykonawca zarzucił mu m.in. bezprawne:

  • wykluczenie go z przedmiotowego postępowania, w związku z nieprzedstawieniem dokumentu potwierdzającego spełnienie warunku udziału w postępowaniu,
  • odrzucenie jego oferty oraz
  • zatrzymanie wadium wraz z odsetkami.
Ponieważ zamawiający oddalił protest, wykonawca złożył odwołanie, w którym podtrzymał swoje zarzuty.
Zamawiający pierwotnie w siwz zażądał od wykonawców, aby w zakresie instalacji przeciwpożarowej zaproponowali mu instalacje firmy POLON. Po kilku pytaniach wykonawców i wniosku o modyfikację siwz zmienił jej zapisy. Wskazał, że wykonawcy mogą dostarczyć system równoważny systemowi POLON, ale jednocześnie zawarł w siwz określone wymogi dotyczące dokumentów, które potwierdzałyby tę równoważność. Odwołujący się wykonawca takich dokumentów nie dostarczył. Z jego oferty natomiast wynikało, że proponuje zamawiającemu system przeciwpożarowy firmy POLON. Zamawiający wiedział, że aby móc instalować systemy tej firmy, należy przedstawić autoryzację producenta zarówno dla wykonawcy jak i osoby, którą wykonawca posługuje się przy realizacji kontraktu. W związku z tym wezwał wykonawcę w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp do uzupełnienia oferty o ten właśnie dokument.
Wykonawca w odpowiedzi na wezwanie wyjaśnił, że dla systemu ppoż., który chce zaoferować, to jest dla systemu sygnalizacji Synova SIEMENS, nie jest wydawane świadectwo autoryzacji a jedynie imienne uprawnienie dla pracownika. Jednocześnie uzupełnił uprawnienie swojego pracownika do instalowania i programowania wskazanego systemu SIEMENS.
Zamawiający zatrzymał wadium jako odszkodowanie
Zamawiający wykluczył wykonawcę z postępowania. Swoją decyzję uzasadnił tym, że nie dostarczył on dokumentów wymaganych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu –uprawnień do wykonywania zamówienia. Dodatkowo stwierdził, że na jego wezwanie do uzupełnienia dokumentów wykonawca zaproponował inny system ppoż. To jego zdaniem stanowiło niedozwoloną zmianę treści oferty (art. 87 ust. 1 ustawy Pzp).
Jednocześnie, z uwagi na to, że wykonawca nie potwierdził na wezwanie zamawiającego warunku udziału w postępowaniu, ten zatrzymał jego wadium na podstawie art. 46 ust. 4a ustawy Pzp. Twierdził, że zatrzymanie wadium ma być swoistym zryczałtowanym odszkodowaniem od wykonawcy w sytuacji samowolnego wycofania się z warunków przedstawionych w ofercie przed upływem okresu jej związania.

KIO interpretuje art. 46 ust. 4a ustawy Pzp
Krajowa Izba Odwoławcza orzekła, że w opisanej sytuacji zamawiający słusznie wezwał wykonawcę do uzupełnienia dokumentu.
Skład orzekający nie zgodził się jednak z jego decyzją co do zatrzymania wadium na podstawie art. 46 ust. 4a ustawy Pzp. Zdaniem Izby brzmienie tego przepisu wyłącza prawo zamawiającego co do zatrzymania wadium w przypadku złożenia dokumentu na wezwanie zamawiającego.
Zamawiającemu wolno zatrzymać wadium, tylko wówczas gdy wykonawca nie złoży w ogóle dokumentu na wezwanie. Natomiast formalne uzupełnienie dokumentu, mimo że nie potwierdza on spełniania warunku udziału w postępowaniu, nie daje zamawiającemu podstaw do tego, by zatrzymać wadium wraz z odsetkami na podstawie art. 46 ust. 4a ustawy Pzp.
W omawianej sprawie natomiast wykonawca złożył dokument jednak niepotwierdzający warunku udziału w postępowaniu. Izba przypomniała, że wadium stanowi zabezpieczenie złożonej oferty na wypadek odmowy zawarcia umowy. Wykonawcy, w omawianym przypadku, nie można natomiast postawić zarzutu, że jego zamiarem, przy realizacji wezwania zamawiającego do uzupełnienia dokumentu, było wycofanie swojej oferty.
Między innymi z opisanych powodów Krajowa Izba Odwoławcza nie uwzględniła odwołania.

Autor:

Klaudyna Saja

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Prawnik specjalizujący się w prawie zamówień publicznych. Jest redaktor naczelną publikacji z zakresu zamówień publicznych. Autorka komentarzy do wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.