Wszyscy wykonawcy startujący w przetargu powinni mieć zagwarantowane równe prawa oraz muszą wypełnić takie same obowiązki

Stan faktyczny

Zamawiający prowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę zestawów komputerowych z oprogramowaniem dla gospodarstw domowych i jednostek. Specyfikacja istotnych warunków zamówienia (dalej: siwz) zawierała szczegółową specyfikację techniczną, w której wykonawcy mieli wskazać sprzęt, który oferują, producenta, model i jego typ.

Jedna z firm wraz z ofertą złożyła załącznik nr 7, w którym nie podała wymaganych informacji, tj. producenta, modelu i typu dla części asortymentu. Zamawiający poinformował odwołującego o odrzuceniu oferty. Uzasadniając oswoją decyzję, wskazał, że wykonawca w ofercie nie zawarł informacji dotyczących oferowanego sprzętu. W ocenie organizatora przetargu oznaczało to, że treść oferty nie odpowiada treści siwz. Informacje dotyczące producenta, modelu, typu urządzeń wpływały na zobowiązanie zawarte w ofercie wykonawcy. Informacje te zdaniem zamawiającego, konkretyzowały zakres wymaganego świadczenia. Brak wskazań na konkretny wyrób uniemożliwił identyfikację zaoferowanych produktów.

Wykonawca wniósł odwołanie, w którym zarzucił zamawiającemu naruszenie:

• art. 82 ust. 3 ustawy Pzp poprzez bezpodstawne uznanie, że treść oferty odwołującego nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia,
• art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp poprzez niezgodne z ustawą odrzucenie oferty odwołującego.

Braki w siwz a odrzucenie

Odwołujący wskazał, że tezy zawarte w uzasadnieniu odrzucenia oferty odwołującego nie mogą znaleźć oparcia w treści siwz. Czyni to działanie zamawiającego sprzecznym z ustawą Pzp i wiążącymi zamawiającego warunkami przetargu.

W ocenie odwołującego nieuprawnione jest twierdzenie, jakoby odwołujący nie sprecyzował swojego zobowiązania w ofercie w sposób umożliwiający jego identyfikację. Odwołujący stosując się do wyartykułowanych wymagań siwz, w celu uzyskania przedmiotowego zamówienia publicznego złożył ofertę, która zawierała oznaczone świadczenie - przedmiot oferty. Odwołujący zauważył również, iż jakkolwiek zamawiający wobec jakichkolwiek własnych wątpliwości mógł skorzystać z przysługującego mu uprawnienia do ich wyjaśniania na podstawie art. 87 ust. 1 zdanie 2 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Zamawiający nie mógł ocenić ofert

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Twierdził, że podanie producenta, modelu i typu oferowanego sprzętu miało na celu sprawdzenie, czy oferowana dostawa spełnia wymagania określone przez zamawiającego. Niepodanie danych dotyczących oferowanego sprzętu uniemożliwiło zamawiającemu jego identyfikację, a co za tym idzie – ocenę oferty.

Zamawiający powołał się na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 27 kwietnia 2010 r. (sygn. akt KIO/UZP 547/10). Izba w tym orzeczeniu wskazała, że formularz, w którym wykonawca określa, co oferuje, nie jest dokumentem, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp. Dokumenty te należy odróżnić od samej treści oferty wykonawcy, który wskazuje, w jaki sposób zrealizuje dany przedmiot zamówienia.

Jeżeli w załączniku do formularza ofertowego wykonawcy mieli sprecyzować rodzaj, model, producenta oferowanych urządzeń, oprogramowania, to mając na uwadze jego zawartość merytoryczną, załącznik ten może być uznany za element oferty.

Stanowisko KIO

Zastosowanie dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp jako podstawy odrzucenia oferty wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego znajduje szerokie omówienie w doktrynie, jak też orzecznictwie sądów okręgowych i KIO. Ukształtowana linia orzecznicza stanowi, że niezgodność treści oferty z siwz musi mieć charakter zasadniczy i nieusuwalny - ze względu na zastrzeżenie obowiązku poprawienia oferty wynikające z art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Dotyczyć powinna sfery niezgodności zobowiązania zamawianego w siwz oraz zobowiązania oferowanego w ofercie. Może również polegać na sporządzeniu i przedstawieniu oferty w sposób niezgodny z wymaganiami siwz. Trzeba pamiętać, że chodzi tu o wymagania siwz dotyczące sposobu wyrażenia, opisania i potwierdzenia świadczenia ofertowego. Zamawiający musi być w stanie wskazać, co i w jaki sposób w ofercie nie jest zgodne z konkretnymi wymaganiami i ustalonymi fragmentami czy normami siwz.

Udostępnienie siwz jest zatem czynnością prawną powodującą powstanie zobowiązania po stronie zamawiającego, który jest związany swoim oświadczeniem woli co do warunków prowadzenia postępowania i kształtu zobowiązania wykonawcy wymienionych w siwz. Zaznaczyć przy tym należy, iż dla oparcia i wyprowadzenia konsekwencji prawnych z norm siwz warunki przetargu powinny być sformułowane w sposób precyzyjny i jasny.

Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że brak wymaganych przez zamawiającego danych stanowi o sporządzeniu oferty w sposób niezgodny z wymaganiami siwz. A zatem uzasadnione było odrzucenie oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp. Izba wskazała, że zamawiający był uprawniony do żądania od wykonawców tego rodzaju danych przede wszystkim po to, by móc ocenić, czy zaoferowany przez wykonawcę asortyment odpowiada wymaganym parametrom. Bez znaczenia jest tu podnoszony przez odwołującego fakt, iż dane, których nie podał, dotyczyły poszczególnych podzespołów sprzętu, niezdolnych do samodzielnej pracy.

Wszystkie komponenty zamawianego sprzętu odnosiły się do przedmiotu zamówienia. Zamawiający miał zatem uprawnienie i obowiązek zbadania, czy wszystkie jego elementy odpowiadają wskazanym w siwz wymogom. Jeżeli odwołujący kwestionował zasadność żądania tego typu informacji, swoje zastrzeżenia powinien formułować poprzez wniesienie odwołania na treść specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Mógł też zwrócić się do zamawiającego o wyjaśnienie jej treści.

To zamawiający ustala wymagania

Odwołujący, decydując się na złożenie oferty w przedmiotowym postępowaniu, powinien był respektować ustalone przez zamawiającego zasady i podać wymagane informacje – wskazała Izba. Z kolei zamawiający, który zobligowany jest egzekwować od wykonawców dostosowanie się do warunków przetargu, nie może odstąpić od tego obowiązku wobec niektórych z wykonawców, uznając, iż brak wymaganych danych nie stanowi uchybienia postanowieniom siwz.

Nie można również przyjąć, że tego rodzaju uchybienie jest jedynie brakiem formalnym, a zatem nie powinno skutkować odrzuceniem oferty. O niezgodności formalnej możemy bowiem mówić wówczas, gdy oferta nie odpowiada przyjętemu przez zamawiającego szablonowi, np. nie jest sporządzana na przygotowanym przez zamawiającego formularzu ofertowym, niemniej jednak zawiera wszystkie wymagane przez zamawiającego elementy, nie ma ponumerowanych stron bądź też jej strony są podpisane, a nie parafowane. Brak podstawowych danych odnoszących się do przedmiotu zamówienia stanowi uchybienie niedające się zakwalifikować jako uchybienie formalne.

Izba nie podziela stanowiska odwołującego, jakoby zamawiający powinien w tej sytuacji wezwać go do złożenia wyjaśnień w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy Pzp w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert.

Braku w ofercie nie można wyjaśnić

Biorąc pod uwagę treść art. 87 ust. 1 ustawy Pzp, niezrozumiałe jest żądanie odwołującego się, by zamawiający wezwał go do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oferty. Wyjaśniać można bowiem to, co w ofercie już się znajduje, nie zaś to, czego w ofercie nie ma. Jakiekolwiek wyjaśnienia złożone w danym stanie faktycznym prowadziłyby w istocie do uzupełnienia braków oferty stanowiących jej elementy przedmiotowo istotne. Izba zwraca uwagę, że art. 87 ust. 1 ustawy Pzp nie może być podstawą do uzupełnienia tego rodzaju uchybień, ponieważ wykracza poza wykazanie, w jaki sposób należy rozumieć treść oferty.